Được mệnh danh là hộ chiếu quốc tế cho hàng hoá, ATA Carnet đã hỗ trợ đắc lực cho hoạt động xúc tiến thương mại, đẩy nhanh tiến trình hội nhập quốc tế của các doanh nghiệp trên thế giới. Các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng làm quen với loại hình sổ này”, ông Vũ Anh Dũng, Trưởng Ban Đào tạo & Hội viên, Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chia sẻ với phóng viên Tài chính điện tử.

Tạo thuận lợi cho hội nhập

ATA Carnet là chứng từ hải quan quốc tế, sử dụng cho hàng hóa nhập khẩu tạm thời và tái xuất sau, được miễn thuế nhập khẩu. ATA Carnet được sử dụng cho các nhóm hàng: hàng mẫu, thiết bị chuyên ngành, các trang thiết bị phục vụ cho hội thảo, triển lãm, trưng bày, giới thiệu sản phẩm và các nhóm hàng hóa tương tự. Ngoài ra, ATA Carnet cũng có thể được sử dụng cho các loại hàng hóa khác như: máy tính, công cụ sửa chữa, các trang thiết bị dùng cho biểu diễn văn hóa nghệ thuật, thi đấu thể dục thể thao, phương tiện giao thông...

ATA Carnet được cung cấp bảo lãnh bởi cơ quan hải quan của một số nước dưới sự điều hành của Phòng Thương mại quốc tế. Tại Việt Nam, VCCI đã được Chính phủ giao cho làm đầu mối bảo lãnh, cấp phát sổ ATA Carnet.

Để giúp các doanh nghiệp dễ hình dung hơn, ông Vũ Anh Dũng mô tả: Với ATA Carnet, ở phạm vi nội địa, khi làm thủ tục hải quan, các doanh nghiệp Việt Nam không cần phải qua các Bộ ngành liên quan nữa mà chỉ cần qua “một cửa” một cách đơn giản nhất, thuận tiện, nhanh chóng nhất (ATA Carnet chính là hình thức hải quan một cửa, doanh nghiệp chỉ cần qua một đầu mối là VCCI). Còn ở phạm vi quốc tế, tất cả hải quan các nước tham gia hệ thống ATA Carnet đều sẽ áp dụng hình thức chấp nhận hải quan của nhau để nhanh chóng thông quan tự động cho hàng của doanh nghiệp Việt Nam bằng một quyển sổ ATA Carnet, không cần thêm bất kỳ giấy tờ nào khác.

Cho đến nay, ATA Carnet đã được chấp nhận và thẩm định bởi hệ thống bảo lãnh hải quan quốc tế và đang có hiệu lực tại 55 quốc gia, trong đó có cả những quốc gia thương mại quốc tế lớn và xuất khẩu vốn như Trung Quốc, Ấn Độ, Singapore, Srilanka, EU, Nhật Bản, Nam Triều Tiên, Thái Lan, Malaysia, Mỹ…

Bà Lee Ju Song, Giám đốc Phòng Thương mại quốc tế ICC Châu Á cho biết hệ thống ATA Carnet đem lại rất nhiều lợi ích.

VCCI đã được Chính phủ giao cho làm đầu mối bảo lãnh, cấp phát sổ ATA Carnet.

Chẳng hạn, đối với cơ quan hải quan, có thể giảm giấy tờ (vì không cần tờ khai hải quan tại điểm vào và điểm ra); giảm công sức (cán bộ hải quan không cần phải giải thích cho những thương nhân, người nhập khẩu đòi phải giảm mức bảo lãnh hoặc không mang đủ tiền bảo lãnh và không thể hoàn thành được chứng từ tạm nhập hoặc xuất); giảm thời gian và chi phí hành chính cho việc theo dõi tạm nhập và xuất.

Đặc biệt, trong hệ thống ATA Carnet, các tổ chức bảo lãnh có thể dễ dàng thanh toán những khoản thuế (khi người sở hữu sổ vi phạm những quy định, khoản tiền bảo lãnh sẽ bị giữ để nộp cho cơ quan hải quan liên quan), qua đó, nhà nước sẽ không bị thất thu thuế.

Đối với người sử dụng sổ, có thể giảm giấy tờ và công sức (không cần điền chứng từ tại nơi hàng đi hoặc đến); tiết kiệm thời gian, tiền bạc (các thương nhân, nhà triển lãm, chuyên gia, nhà làm phi,, những người biểu diễn nghệ thuật… được làm thủ tục lữ hành và hải quan trước vào một hoặc nhiều nước dự định thăm với chi phí được xác định trước). Sự đơn giản của hệ thống ATA Carnet góp phần giúp cơ quan hải quan và người sử dụng sổ giảm được cả chi phí và thời gian làm thủ tục thông quan hàng hoá. Điều này rất hữu ích đối với những nơi mà chứng từ hải quan phức tạp và sổ được lập bằng ngoại ngữ.

Bên cạnh đó, ATA Carnet còn có thể giảm rủi ro cho người giữ sổ khi có thể giới thiệu những sản phẩm cho khách hàng tiềm năng tại nhiều quốc gia khác nhau mà không cần phải mang theo nhiều ngoại hối để đặt cọc bằng tiền mặt (rất tiện lợi cho những thương nhân bận rộn).

Việt Nam bắt đầu “nhập cuộc”

Thực hiện chủ trương của Chính phủ là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thiết lập môi trường kinh doanh thông thoáng theo chuẩn mực quốc tế, tháng 6/2009, VCCI đã ký thoả thuận với Hội đồng Phát triển Ngoại thương Đài Loan - Trung Quốc (TAITRA) triển khai cấp và bảo lãnh ATA Carnet cho các thiết bị chuyên dụng, hàng hoá trưng bày và sử dụng tại triển lãm, hội chợ, tiếp xúc thương mại và các hoạt động tương tự, các loại hàng mẫu thương mại nhập khẩu để trưng bày, trình diễn theo yêu cầu.

Ông Dũng nói: Trên thực tế, xét riêng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với lãnh thổ Đài Loan - Trung Quốc thì hiện Việt Nam đang bị nhập siêu. “Dự kiến ATA Carnet sẽ hỗ trợ xúc tiến để gia tăng số lượng hàng hoá Việt Nam sang lãnh thổ Đài Loan - Trung Quốc”. Sau khi triển khai sổ song phương với Đài Loan - Trung Quốc, Việt Nam sẽ triển khai ứng dụng sổ ATA Carnet quốc tế đa phương nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập, toàn cầu hoá. ATA Carnet sẽ giúp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, giúp hệ thống hải quan hoạt động thuận lợi hơn, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thương mại.

Và khi chuyển sang ứng dụng ATA Carnet đa phương, VCCI cũng sẽ tính tới hình thức cho phép doanh nghiệp đăng ký cấp sổ qua mạng Internet nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục cấp sổ (doanh nghiệp sẽ vẫn nhận sổ ATA Carnet để có “giấy thông hành” xuất trình khi làm thủ tục hải quan).

(Minh Ngọc)