Tiến sĩ Võ Trí Thành

- Đúng là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng cao (1,96%), nếu tính cả hai tháng đầu năm là 3,35%. Con số này không phải quá cao, song nó cũng các chuyên gia lo ngại lạm phát tăng cao sẽ quay trở lại, khi mà chúng ta chưa biết được CPI tháng 3 sẽ là bao nhiêu. Điều đáng nói là mức tăng của CPI hai tháng đầu năm không hoàn toàn đến một cách tự nhiên, mà nó bắt nguồn từ chính sách tiền tệ, tài khóa “bành trướng” từ năm 2009. Bởi lẽ, những chính sách này thường có độ trễ, thông thường là vài tháng và việc nó ảnh hưởng tới CPI những tháng đầu năm là đương nhiên. Điều này cũng đã được dự báo từ cuối năm 2009. Với những diễn biến mới của nền kinh tế, chẳng hạn như việc tăng giá xăng, giá điện, tăng lương tối thiểu…, hầu hết các chuyên gia đều đã dự báo lạm phát cho cả năm 2010 khó giữ được mức 7%.

- Trong phiên họp thường kỳ tháng 2 vừa qua, thông điệp của Chính phủ đã được đưa ra rất rõ ràng: ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả thị trường. Mới nhất, hôm 5/3, Thủ tướng đã ra văn bản chỉ thị, chỉ đạo các bộ, ngành liên quan thực hiện ngay một số biện pháp kiềm chế lạm phát. Ông kỳ vọng gì về những quyết sách này?

- Tất cả mọi dự báo đều cho rằng, rủi ro kinh tế vĩ mô của Việt Nam như lạm phát, thâm hụt thương mại, thâm hụt ngân sách tiếp tục ở mức cao. Trước bối cảnh đó, Chính phủ đã phải lựa chọn và quyết định lấy ổn định vĩ mô làm trọng. Sự thay đổi về lãi suất cơ bản, tỷ giá hồi tháng 11/2009 vừa qua cùng những biện pháp điều hành và định hướng chính sách vừa công bố là những tín hiệu rõ ràng. Điều đó cũng đồng nghĩa với điều kiện dễ dãi về tín dụng, về chi tiêu Chính phủ, thương mại được chỉnh lý theo hướng nghiêm ngặt hơn. Tôi nghĩ, những quyết sách theo hướng thận trọng và thắt chặt hơn chính sách tài khóa là rất cần thiết.

Giá xăng dầu tăng ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng.

Tuy nhiên, để các chính sách đạt hiệu quả như mong muốn, không nên quá “neo” vào mục tiêu đã đề ra mà cần phải linh hoạt. Ngoài ra, cần chú ý tới việc minh bạch chính sách, tính giải trình của các nhà hoạch định chính sách, cung cấp những thông tin xác thực, tránh để nền kinh tế bị lũng đoạn bởi các tin đồn. Nói chung, việc điều hành chính sách phải khắc phục được những bất cập như chưa thật sự đồng bộ, nhất quán và ổn định như đã thấy trong thời gian qua.

- Gần đây, các chuyên gia đề cập nhiều đến câu chuyện giá của một số mặt hàng thiết yếu, chẳng hạn như xăng, tăng nhiều lần trong một khoảng thời gian ngắn, ảnh hưởng đến mục tiêu chung là kiểm soát được lạm phát. Quan điểm của ông thế nào?

- Việc tăng giá các mặt hàng chiến lược, bước đi như thế nào, hiểu thế nào là giá thị trường… là những vấn đề cần được sớm xem xét và giải quyết. Nguyên tắc chung là doanh nghiệp đã độc quyền, Nhà nước phải giám sát. Nếu không, nó sẽ làm sai lệch mục tiêu. 

- Ông dự báo thế nào về tình hình lạm phát năm 2010? Con số đó khoảng bao nhiêu?

- Mặc dù cảnh báo nguy cơ lạm phát cao, song chắc chắn không một chuyên gia nào muốn cảnh báo của mình trở thành sự thật. Với những diễn biến của nền kinh tế, nhiều người đã dự báo lạm phát của Việt Nam năm nay khoảng 8,5- 10%. Thậm chí, có người còn dự báo mức 12%. Cá nhân tôi, tôi cũng cho rằng con số 7% như Chính phù báo cáo Quốc hội là khó lòng đạt được. Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải hy vọng, vì vẫn còn có nhiều thời gian để điều chỉnh chính sách, đưa ra những giải pháp cần thiết để đạt được mục tiêu.

- Xin cảm ơn ông!