Bước sang năm 2009, kinh tế Việt Nam phải đối mặt với những dự báo ảm đạm về kinh tế thế giới, đồng thời là tình trạng suy giảm sản xuất trong nước. Trước tình hình đó, Chính phủ đã kịp thời đưa ra các gói kích cầu đầu tư và tiêu dùng và gần đây nhất còn có chương trình cổ súy cho “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”.
- Lạ nhỉ, tại sao không cổ súy cho… “cả thế giới dùng hàng Việt Nam”?
- Làm gì thì cũng phải từ nhỏ đến lớn, từ gần đến xa, từ cục bộ đến tổng thể… thì mới có sức lan tỏa chứ.
- Quả thật qua báo đài, tôi thấy Nhà nước không chỉ kêu gọi mà còn hỗ trợ cả tiền cho các doanh nghiệp đưa hàng Việt đến với người Việt, nhất là cho đồng bào nông thôn vùng sâu, vùng xa… Chẳng lẽ từ trước đến nay, những vùng miền đó toàn sài hàng ngoại hay sao?
- Đúng là nếu suy diễn như bác thì phải gọi là “hàng Việt Nam dùng cho người Việt Nam” mới phải?
- Bác cứ “chơi chữ” như vậy thì những người suy nghĩ đơn giản, thường dân như tôi lại tưởng rằng hàng Việt Nam dành cho người Việt thì khác với hàng Việt Nam dành cho người nước ngoài?
- Bác nghĩ không sai. Quả thực không ít doanh nghiệp đã “góp phần” hình thành trong nếp nghĩ của dân ta là hàng tốt, hàng chất lượng cao là dành cho xuất khẩu, còn hàng kém chất lượng, lỗi mốt thì mới dành tiêu thụ ở thị trường trong nước. Người ta hay phê phán quan điểm “sính hàng ngoại”, nhưng thực ra người tiêu dùng tinh lắm, có “sính” cái gì thì chẳng qua cũng là do đúc kết từ kinh nghiệm thực tế mà ra thôi. Còn nữa, chuyện “sính” hàng ngoại, hàng hiệu vì muốn khẳng định đẳng cấp thì cũng chỉ rơi vào một bộ phận nhỏ có thu nhập cao trong dân ta mà thôi.
- Cũng chẳng trách họ được, nếu có điều kiện tôi cũng sẵn sàng “sính”, bởi đó là những sản phẩm đã được thế giới công nhận, thẩm định hộ mình về chất lượng, mẫu mã rồi. Có kêu thì kêu doanh nghiệp Việt Nam ấy, tại sao họ không để tâm vào việc làm ra những sản phẩm hàng hiệu để không chỉ người Việt Nam “sính” mà cả người nước ngoài cũng phải “sính” hàng Việt Nam?
- Thế đấy, nhiều khi doanh nghiệp Việt Nam thậm chí còn…làm hỏng cả thương hiệu của hàng ngoại ấy chứ. Tôi đã từng đi mua một chiếc áo sơ mi làm quà tặng, thương hiệu ngoại hẳn hoi (nhưng do doanh nghiệp Việt Nam mua và sản xuất, tiêu thụ trong nước), nhưng hỏi đến hộp đựng thì cô bán hàng bảo hết mất rồi, hơn nữa mấy cô bán hàng còn mải ăn cơm hộp ở góc quầy hàng, hơn là tiếp khách hàng… Tôi cảm thấy “ấm ức” lắm vì giá cả thì cao hơn hẳn các loại sơ mi trong nước khác, mà dịch vụ chăm sóc khách hàng lại kém như vậy. Từ hôm đó, tôi “thề” là không bao giờ mua hàng ở đó nữa.
- Tôi biết, ở các nước kinh doanh đã trở thành một môn nghệ thuật, được nghiên cứu rất kỹ ở từng khâu, nhân viên nào không tuân thủ thì bị cúp lương bổng, đuổi việc... Còn ở Việt Nam, nhiều khi doanh nghiệp chỉ mải tạo ra bảng hiệu công ty thật to, tạo ra nhiều hình ảnh trên báo chí, cho nhân viên mặc đồng phục thật đẹp… mà quên rằng họ nên tập trung nhiều hơn vào việc sử dụng các nguồn lực một các hiệu quả để tạo ra lợi nhuận.
- Nói đến nhân sự, quả là các chủ doanh nghiệp Việt Nam cũng có điểm yếu, đó là họ thường khởi nghiệp với những người thân hay quen biết trong gia đình, chứ không đặt mục tiêu tuyển dụng người có năng lực làm việc. Cũng chính vì vậy mà khi thấy những nhân sự này không đáp ứng được yêu cầu công việc, thì chủ doanh nghiệp rất khó trong việc thi hành kỷ luật hay đuổi việc họ. Hơn thế, việc sử dụng người thân kém năng lực này còn làm ảnh hưởn tiêu cực tới kỷ luật lao động của các nhân viên khác trong công ty.
- Nói đi nói lại thì chung quy cũng tại doanh nghiệp Việt Nam làm cho “Hàng Việt Nam” xa lánh, khó bán cho “Người Việt Nam”. Vậy thì, thay vì kêu gọi “Người Việt nam dùng hàng Việt Nam”, Nhà nước nên vận động doanh nghiệp Việt Nam hãy cam kết làm ra hàng chất lượng cao, giá cả hợp lý, tiếp cận đến từng người tiêu dùng Việt Nam bằng hệ thống bán hàng thuận lợi, cung ứng và chăm sóc khách hàng một các chuyên nghiệp.
- Phải rồi, được như thế thì nhất định người Việt Nam ta tự khắc chọn hàng Việt Nam để tiêu dùng, hơn nữa còn cảm thấy tự hào khi dùng hàng Việt Nam chứ đâu phải “dùng hàng Việt nam là yêu nước”!
- Được thế thì nền sản xuất nước nhà cũng ngày càng phát triển, doanh nghiệp Việt Nam cũng ngày càng lớn mạnh. Câu chuyện của tôi với bác chắc là phải thay đổi thành chủ đề… làm thế nào để hàng Việt Nam cung ứng đủ cho thị trường thị trường thế giới nhỉ?!
(Tai Thính)