Bao giờ TMĐT và DN chuyển phát mới “gặp” được nhau?

Hiện nay đang có tình trạng doanh nghiệp (DN) chuyển phát còn “chờ” DN thương mại điện tử (TMĐT) đủ lớn thì mới đồng hành chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, do không thể chờ được nên DN TMĐT đã phải tự xây dựng đội ngũ chuyển phát riêng. Điều này vừa gây lãng phí nguồn lực, các DN vừa không thể tận dụng năng lực của nhau để cùng phát triển.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại điện tử Lingo.Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại điện tử Lingo.
Xung quanh vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại điện tử Lingo đã có cuộc trao đổi với Tạp chí eFinance.
 
Thưa ông, tại sao thị trường TMĐT của Việt Nam vẫn chưa thể phát triển tương xứng với tiềm năng của mình?
 
Giao tiếp trên thương mại điện tử là giao tiếp giữa người mua hàng với người giao hàng. Khách hàng cần dịch vụ nhanh, chuyên nghiệp và giá cước. Khi mua hàng trên mạng, khách hàng mong muốn nhận được giá cạnh tranh, sản phẩm chất lượng. Do đó, nếu như thời gian giao hàng không đảm bảo, khách hàng lại phải trả thêm các loại cước cho việc chuyển phát cao hơn so với hình thức mua truyền thống... thì khả năng cao là khách hàng vẫn sẽ trung thành với hình thức mua hàng trực tiếp. Thực tế là dù mua hàng truyền thống vẫn tốn kém hơn hình thức chuyển phát nhưng về mặt tâm lý khách hàng vẫn muốn giá tham khảo trên website là giá cuối cùng, thay vì phải cộng thêm một khoản phí chuyển phát không hề rẻ.
 
Có thể nói, giá cước khi cộng vào giá được niêm yết trên website cao hơn mức giá kỳ vọng của khách hàng sẽ là một cản trở lớn. Trong khi đó, nhân viên giao hàng lại không phải là đại diện cho DN TMĐT mà lại là đại diện cho DN chuyển phát nên chỉ có trách nhiệm giao hàng đến khách hàng cuối cùng, còn tư vấn, giới thiệu, chăm sóc khách hàng… sẽ không được như các DN cung ứng sản phẩm, dịch vụ. Những vấn đề đó ảnh hưởng tới chất lượng của TMĐT cũng như kỳ vọng của khách hàng.
 
Như vậy, chuyển phát cho TMĐT có yêu càu cao hơn hình thức chuyển phát thông thường, nó vần phải được nâng lên một tầm cao mới bằng cách nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, chất lượng dịch vụ…TMĐT phải dựa trên nền tảng công nghệ và quy trình chặt chẽ.
 
Vậy các DN TMĐT nói chung và Lingo đang áp dụng chính sách phí chuyển phát như thế nào, thưa ông?
 
Về chi phí, các DN TMĐT hiện tại đều đang miễn phí vận chuyển trong nội thành các thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Lingo cũng đang miễn phí vận chuyển cho các đơn hàng từ 100.000 đồng trở lên. Thực tế, DN đang đứng ra chịu phần chi phí vận chuyển thay cho khách hàng còn chi phí đó vẫn phải trả cho DN chuyển phát. Chi phí này hiện nay đang chiếm 8-10% doanh thu của DN TMĐT. Đáng chú ý, hiện đang thiếu sự chia sẻ về mức phí chuyển phát giữa DN TMĐT và DN chuyển phát khi chính các DN TMĐT đang phải bù lỗ cho phần chi phí mà DN chuyển phát không chịu bù lỗ.
 
Về mặt dịch vụ, vì chất lượng dịch vụ của đơn vị cung ứng chuyển phát chưa thể đáp ứng yêu cầu ngày một cao của DN TMĐT, do đó, các DN này phải hình thành đội ngũ chuyển phát riêng để đáp ứng nhu cầu giao hàng với số lượng lớn ngay trong ngày cho các khách hàng nội thành HN, TPHCM. Muốn vậy, DN TMĐT cũng phải có kho riêng, phần mềm riêng, đội ngũ giao hàng, quy trình đóng gói, giao hàng, giao nhận…riêng biệt. Tuy nhiên, toàn bộ quy trình này DN TMDDT phải tự đảm nhận. Ở trong quy mô ban đầu thì có thể áp dụng phương thức “tự cung tự cấp” này nhưng khi quy mô lớn lên ra đến thị trường toàn quốc, việc kết hợp giữa DN TMĐT và DN chuyển phát thực sự quan trọng. DN chuyển phát có lợi thế lớn về mạng lưới, nguồn lực, nếu hai bên kết hợp với nhau, có thể giải quyết được vấn đề chất lượng dịch vụ, thời gian giao hàng và giá cước.
 
Một thực trạng nữa là hiện nay đang có đội ngũ “shipper” cho các website bán hàng đơn lẻ hay mạng xã hội. Tuy nhiên, đội ngũ này sẽ không mang tính chuyên nghiệp, không tạo nên dịch vụ đảm bảo chất lượng về thương hiệu, uy tín, hạ tầng và quy trình. Tuy nhiên, chỉ các website lớn mới gây dựng được lượng khách hàng lớn, thương hiệu lớn và đi kèm với đó là các nhà cung cấp dịch vụ chuyển phát sẽ có sự hợp tác chặt chẽ hơn về mạng lưới chuyển phát chuyên nghiệp.
 
Chuyển phát đang chiếm 8-10% doanh thu của một DN TMĐT, vậy phải làm thế nào để giảm con số này xuống, thưa ông?
 
Giá trị bình quân của một đơn hàng TMĐT ngày càng cao thì tỷ trọng chi phí chuyển phát so với doanh thu càng giảm. Hiện tại, giá trị trên một đơn hàng còn thấp vì người tiêu dùng còn e ngại mua hàng trực tuyến với những sản phẩm giá trị cao. Vì giá trị thấp nên tỷ trọng chi phí chuyển phát trên một đơn hàng còn cao.
 
Vấn đề thứ hai là cần tối ưu toàn bộ các khâu chuyển phát. Một DN chuyển phát lớn có hạ tầng kỹ thuật tốt có thể chia sẻ hạ tầng với các DN TMĐT để giảm lượng hàng tồn kho, cân đối về quy trình, thời gian và chu trình quản lý kho. Chi phí quản lý kho hàng chuyển từ HN đi TP HCM hay đi các tỉnh tất nhiên là sẽ tốn kém hơn nhiều so với việc chuyển hàng từ HN cho khách hàng Hà Nội. Việc tối ưu toàn bộ mạng lưới và quy trình chuyển phát phải có sự phối hợp giữa đơn vị giao hàng và DN TMĐT.
 
Chi phí đóng gói cũng là một trong những cấu phần làm giảm doanh thu của DN TMĐT. Hiện tại, DN TMĐT có quy trình đóng gói và thương hiệu riêng nhưng khi chuyển sang cho DN chuyển phát lại có quy trình phân loại, đóng gói và đưa nhãn hiệu của DN chuyển phát vào. Điều này đòi hỏi cần có sự chia sẻ quy trình đóng gói, phân loại, vận chuyển, lưu kho, từ đó, giúp giảm bớt chi phí chuyển phát. Còn nếu cứ tách ra như hiện tại, đơn vị nào lo phần đóng gói của đơn vị đó thì chi phí sẽ bị cộng vào. Như vậy, người mua hàng cũng thiệt và DN TMĐT nói riêng và thị trường TMĐT Việt Nam khó có thể rút ngắn khoảng cách với các nước khác.
 
Xin cảm ơn ông!
 
(T.Hương - Thực hiện)