Cần chính sách ưu đãi cho DN FDI trong lĩnh vực công nghệ cao

Dư địa cho các DN Việt Nam tạo ra lợi thế cạnh tranh bằng nhân công, nguồn nguyên liệu giá rẻ đang ngày càng ít đi, các DN không còn sự lựa chọn nào khác là phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Ha Chan Ho - Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam.Ông Ha Chan Ho - Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam.

Tại Hội thảo “Các chính sách và giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao”, ông Trần Việt Thanh, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) cho biết: Chính phủ Việt Nam luôn quan tâm chính sách hỗ trợ FDI đặc biệt đầu tư vào công nghệ cao nhằm tận dụng công nghệ,  máy móc thiết bị cũng như các kỹ năng quản lý mới, góp phần nâng cao năng suất sản phẩm các DN và công nghệ cao hơn ở Việt Nam. Tuy nhiên, so với tiềm năng, những đóng góp của DN FDI chưa thật sự tương xứng, đóng vai trò quyết định trong chuyển giao công nghệ, đặc biệt công nghệ cao, công nghệ nguồn. Theo thống kê hầu hết các DN sử dụng công nghệ trung bình, dù các doanh nghiệp FDI có vai trò dẫn đầu trong nền kinh tế về công nghệ nhưng chất lượng hàng xuất khẩu chưa cao. Đặc biệt đại đa số các doanh nghiệp FDI hầu như không đầu tư nhiều vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R & D).

Còn theo ông Nguyễn Tú Anh, Phó trưởng Ban Chính sách kinh tế vĩ mô - Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), qua theo dõi và nghiên cứu số liệu hoạt động của các DN FDI suốt hơn 20 năm qua cho thấy, chưa có bằng chứng đủ thuyết phục cho thấy đã diễn ra quá trình chuyển giao công nghệ của DN FDI cho các DN Việt Nam. Điều này đặt ra hai khả năng: các DN FDI không muốn chuyển giao công nghệ, hoặc các DN Việt Nam không muốn hoặc không đủ năng lực nhận chuyển giao công nghệ. Không chỉ Hàn Quốc, Nhật Bản , đối tác dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 3,159 tỷ USD, chiếm 52,3% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam, nhưng tốc độ chuyển giao công nghệ và bí quyết quản lý còn chậm. Theo điều tra của Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Nhập khẩu Việt Nam (EximBank), đa số nhà đầu tư Nhật Bản vẫn tập trung vào khai thác nguồn lao động rẻ của Việt Nam (chiếm 65,3%), phát triển thị trường mới (61,1%) và xuất khẩu sang nước thứ ba (28,4%).

Cần “thông thoáng” trong tiêu chí DN công nghệ cao

Để thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ được diễn ra liên tục và hiệu quả, rất cần sự tham gia của Nhà nước trong việc xây dựng cơ chế. Đáng chú ý phải kể đến các chính sách đặc thù như được hưởng nhiều ưu đãi về thuế, phí đặc biệt. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi nhất là cần có môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, để loại bỏ việc các DN cố gắng đầu cơ, tranh thủ kiếm lời nhanh, giảm thiểu rủi ro, hơn là triển khai các hoạt động đầu tư bài bản mang tính dài hạn. - Đại diện Bộ KHCN nhấn mạnh.

Đại diện cho quốc gia có khá nhiều DN FDI đang hoạt động tại Việt Nam, ông Ha Chan Ho - Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam  cho rằng: Thời gian gần đây, trong bối cảnh các ưu đãi FDI thông thường tại Việt Nam như ưu đãi về thuế, tiền thuê đất ngày càng giảm, ngày nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đang có xu hướng chuyển từ đầu tư lĩnh vực công nghệ thấp, tiêu tốn nhiều nguyên liệu và tài nguyên sang các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, công nghệ thông tin. Cụ thể, trong Quý I/2013, Hàn Quốc đứng vị trí thứ 3 với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 156,99 triệu USD, chiếm 2,6% tổng vốn đầu tư, trong đó, đầu tư công nghệ cao chiếm tới 88%. Không chỉ các Tập đoàn lớn như SAMSUNG và LG thời gian tới sẽ có thêm nhiều dự án trong các lĩnh vực khác như công nghiệp phụ trợ tiếp tục đầu tư vào Việt Nam.

“Việc có các chính sách ưu đãi với các doanh nghiệp công nghệ cao  thật sự là những biện pháp mạnh mẽ thúc đẩy hoạt động đầu tư, triển khai nghiên cứu phát triển trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, cần có sự “thông thoáng” trong tiêu chí và thẩm định nhất định tạo điều kiện tối đa để cho các doanh nghiệp để được xác nhận là doanh nghiệp công nghệ chất lượng cao đầu tư vào Việt Nam.” - ông Ha Chan Ho khuyến nghị.

(T.Hương)