Cuộc sống của lao động nữ trong DN FDI còn nhiều khó khăn

Ngày 03/6/2015 tại Tp. Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai Đồng Nai, Viện Khoa học Lao động và Xã hội - Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, với sự hỗ trợ của Dự án Hỗ trợ Chính sách Thương mại và Đầu tư của châu Âu (EU-MUTRAP), tổ chức Hội thảo công bố báo cáo “Khảo sát về thu nhập và điều kiện sống của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)”.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Hiện nay, lao động trong các doanh nghiệp FDI hoạt động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất ở Hà Nội, thành phố HCM, Bình Dương và Đồng Nai hầu hết là lao động di cư đến từ các địa phương khác, trong đó lao động nữ chiếm một tỷ lệ khá lớn, chủ yếu làm việc trong các ngành như may mặc, da giầy, điện tử, chế biến thực phẩm... Ở nơi cư trú mới, với đồng lương nhận được, người nhập cư gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống  bởi các chi phí về nhà ở, giáo dục, y tế, chi phí sinh hoạt,…

Nhằm hỗ trợ việc xác định chính sách hướng tới việc tăng thu nhập và cải thiện, ổn định cuộc sống cho lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp FDI, Dự án EU-MUTRAP hỗ trợ Viện Khoa học Lao động và Xã hội thực hiện nghiên cứu khảo sát về thu nhập và điều kiện sống của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp FDI đặc biệt là các doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Nghiên cứu khảo sát được thực hiện cuối năm 2014 tại 3 địa điểm: Bắc Ninh, Đồng Nai và Tp. Hồ Chí Minh. Tại mỗi địa bàn, nhóm nghiên cứu thực hiện điều tra 13 doanh nghiệp (trong đó 10 doanh nghiệp là FDI, 3 doanh nghiệp nằm ngoài FDI) có hàng xuất khẩu đi châu Âu, tập trung vào những ngành nhiều lao động nữ may mặc, da giày, dệt, thủy sản, chế biến thực phẩm.

Nghiên cứu khảo sát tập trung vào một số nội dung chủ yếu: Thu nhập cuả lao động nữ di cư, cách sử dụng thu nhập, điều kiện sống hiện tại, dự định cho tương lai, các vấn đề khác như gia đình, con cái... Báo cáo về nghiên cứu khảo sát được hoàn thành vào tháng 3 năm 2015 và đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp trong phiên tọa đàm ngày 15/4/2015 tại Hà Nội. Hội thảo ngày 3 tháng 6 tại Đồng Nai nhằm công bố báo cáo “Khảo sát về thu nhập và điều kiện sống của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)” và tiếp tục lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp.

Tham dự hội thảo tại Đồng Nai có các nhà hoạch định chính sách đại diện từ các Sở ban ngành liên quan như Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai, Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban Dân tộc, Sở Y tế, Sở Xây dựng và các nhà nghiên cứu, các giảng viên của một số viện nghiên cứu, trường đại học, và đại diện các Doanh nghiệp tại Đồng Nai và các vùng lân cận. Ý kiến bình luận của các đại biểu tham dự hội thảo sẽ là cơ sở để Viện Khoa học lao động và xã hội hoàn thiện báo cáo khảo sát về thu nhập và điều kiện sống của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp FDI, nhằm đề xuất được các khuyến nghị chính sách sát thực, khả thi đối với lao động nữ di cư làm việc trong khu vực FDI.

Tại Hội thảo, nhóm nghiên cứu trình bày kết quả khảo sát về thu nhập và điều kiện sống của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp FDI. Ngoài ra, tham gia cùng hội thảo còn có các bài tham luận từ chuyên gia đến từ Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và Bắc Ninh với những chủ đề liên quan tới lao động nữ di cư. Theo đó, kết quả khảo sát của Dự án thực hiện tại các doanh nghiệp ở Bắc Ninh, Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy mức thu nhập bình quân của lao động nữ trong các doanh nghiệp FDI ở mức trên dưới 5 triệu đồng/người/tháng. Nguồn thu nhập chủ yếu từ tiền lương, làm thêm giờ, phụ cấp, tiền thưởng… Mức thu nhập của lao động nữ tại các doanh nghiệp này thấp hơn mức thu nhập của lao động nữ tại các doanh nghiệp ngoài FDI và thấp hơn so với nam giới. Mức độ trang bị phương tiện bảo hộ lao động của lao động nữ di cư cũng luôn thấp hơn so với lao động nữ địa phương (84,8% so với 95,7%).

Không chỉ có thế, vấn đề tiếp cận nhà ở và các vấn đề về giáo dục con cái, chăm sóc sức khoẻ y tế của lao động nữ nhập cư còn nhiều hạn chế. Tình trạng khó khăn trong việc tiếp cận với trường học, nhà trẻ của lao động nữ di cư trong các doanh nghiệp FDI là 69,1%; trong khi đối với nhóm lao động nữ di cư ngoài FDI là 3,7% và lao động nữ địa phương là 1,1%. Nguyên nhân của việc lao động nữ di cư khó tiếp cận với giáo dục là do khó khăn về kinh tế, khó khăn về thủ tục hành chính, xa nơi cư trú và làm việc.

Như vậy, với đồng lương nhận được, người nhập cư gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống bởi các chi phí về nhà ở, giáo dục, y tế, chi phí sinh hoạt. Nghiên cứu khảo sát tập trung vào một số nội dung chủ yếu: thu nhập của lao động nữ di cư, cách sử dụng thu nhập, điều kiện sống hiện tại, dự định cho tương lai, các vấn đề khác như gia đình, con cái...   

(T.Hương)