DN Việt Nam đang "bỏ lỡ" công nghiệp văn hóa

Công nghiệp văn hóa ở các nước trên thế giới đang rất phát triển đem lại doanh thu hàng triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, tại Việt Nam, công nghiệp văn hóa vẫn còn rất mới mẻ và chưa có được một sự đầu tư bài bản, đúng hướng. Nếu Việt Nam không phát triển công nghiệp văn hóa thì sẽ đánh mất thị trường vào tay các nước láng giềng chỉ trong vòng 5-10 năm tới.

Các diễn giả thảo luận tại tọa đàm "Đi tìm Chất Hà Nội dưới góc nhìn Công nghiệp Văn hoá".Các diễn giả thảo luận tại tọa đàm "Đi tìm Chất Hà Nội dưới góc nhìn Công nghiệp Văn hoá".

Đây là lời cảnh báo được các doanh nghiệp và chuyên gia văn hóa đưa ra tại buổi tọa đàm "Đi tìm Chất Hà Nội dưới góc nhìn Công nghiệp Văn hoá" do Trường Đào tạo Mỹ thuật Đa phương tiện Arena Multimedia Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và CLB Doanh nhân sáng tạo (VCE Club) cùng phối hợp tổ chức chiều qua (4/12).

Công nghiệp văn hóa (CNVH) là một phần nằm trong công nghiệp sáng tạo. Những nền công nghiệp khác dựa trên tài nguyên thiên nhiên như nước, than đá, dầu khí… có thể cạn kiệt nhưng khả năng sáng tạo, văn hóa thì không bao giờ. Những sản phẩm mà công nghiệp sáng tạo mang lại tạo ra những giá trị to lớn, hơn cả những ngành mũi nhọn.

Ngày nay, công nghiệp văn hoá của Thế giới đang chịu ảnh hưởng và được điều tiết bởi những công nghệ kỹ thuật số mới và hàng loạt những qui định, luật của quốc gia, vùng, miền, quốc tế về Sở hữu trí tuệ. Những yếu tố này đã làm thay đổi gốc rễ về các mối tương quan, điều tiết dòng chảy của hàng hoá, dịch vụ và nguồn đầu tư về văn hoá giữa các quốc gia.

Thực tế cho thấy, ở nhiều nước trên thế giới, CNVH đã trở thành một trong những ngành then chốt, đóng vai trò lực đẩy trong phát triển kinh tế của đất nước. Chẳng hạn như các ngành CNVH ở Anh đã tạo ra thu nhập khoảng 112,5 tỷ bảng/năm, đóng góp 5% GDP, chiếm 10 - 15% thị phần CNVH thế giới. 85% thu nhập quốc dân của Hồng Kông có được từ nguồn thu dịch vụ giải trí, truyền hình. Hàn Quốc có ảnh hưởng tới toàn cầu nhờ sự phát triển của ngành công nghiệp điện ảnh, âm nhạc, tạo thành làn sóng Hallyu... Michael Jackson thu được 140 triệu USD trong năm qua mặc dù anh ấy đã mất, Elvis Presley thu đc 3-50 triệu USD mỗi năm.

Tuy nhiên ở Việt Nam, chúng ta quá đề cao giá trị tư tưởng, gạt đi yếu tố kinh tế thương mại. Khi nói đến nền công nghiệp văn hóa thường bị phê phán và có cái nhìn méo mó. Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch CLB Doanh nhân sáng tạo, Chủ tịch Lê Group cho biết: “Lấy văn hóa làm kinh tế không có nghĩa là làm biến dạng văn hóa, mà là mang dòng chảy hiện đại vào văn hóa, thay đổi cách thức tiếp cận với từng đối tượng, từng địa điểm, thời gian… tạo ra các sản phẩm để nét văn hóa đó được đón nhận và đem lại doanh thu. Ví dụ cùng hát chèo nhưng để tiếp cận với khách nước ngoài sẽ khác với khách Việt Nam, trẻ em sẽ khác người lớn”.

Công nghiệp văn hóa ở các nước trên thế giới đang rất phát triển và nếu Việt Nam không phát triển theo sẽ mất đi thị trường trong 5-10 năm tới. Ở Việt Nam, công nghiệp văn hóa vẫn còn là một cái gì đó rất mới mẻ và chúng ta chưa có được một sự đầu tư bài bản, đúng hướng. Thăng Long - Hà Nội đã một ngàn lẻ tuổi và nhiều vẻ đẹp, nhưng không nên chỉ để cho vào bảo tàng và ngắm. Các giá trị văn hóa từ ngàn xưa cho tới ngày nay của Hà Nội cần được khơi gợi, thể hiện, và khai thác để đưa vào các sản phẩm, dịch vụ cụ thể. Một mặt đó sẽ là những đóng góp kinh tế trực tiếp cho doanh nghiệp, xã hội. Mặt khác, đó là cách bảo tồn và quảng bá tốt nhất cho văn hóa Thăng Long.

Nội dung tọa đàm đã cho thấy, những sáng tạo văn hóa nghệ thuật nói chung và multimedia nói riêng ngày nay cần được đặt trong một sự kết nối với dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu hóa mà ở đây là cơ hội tham gia cho những người sáng tạo trẻ trước xu thế phát triển của Công nghiệp văn hóa, Công nghiệp Sáng tạo. Để khuyến khích các bạn trẻ tham gia sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, mới đây cuộc thi Multimedia “CHẤT Hà Nội” đã được tổ chức. Đây là cuộc thi sáng tác nghệ thuật đa phương tiện bao gồm thiết kế đồ họa, vẽ, nhiếp ảnh, làm phim thể hiện cảm nhận, góc nhìn về Hà Nội ngày nay.

Trong thời gian từ ngày 25/10 đến 30/11/2014, Ban tổ chức đã nhận được hơn 410 bài dự thi đến từ khắp ba miền Bắc Trung Nam, các thí sinh có lĩnh vực học tập, làm việc, độ tuổi phong phú. Các bài thi đã được đăng tải công khai trên trang website www.chathanoi.com. Hiện tại cuộc thi đang bước vào giai đoạn bình chọn và Ban giám khảo chấm điểm. Cuộc thi là một trong những hoạt động hưởng ứng dự án phát triển văn hóa cộng đồng “Hà Nội đẹp và chưa đẹp” do Sở Văn Hóa Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hà Nội phát động, kéo dài từ 10/10/2013 đến hết năm 2020.

Để tìm được “đầu ra” thiết thực hơn cho các sản phẩm sáng tạo như vậy, ban tổ chức đã hợp tác với CLB Doanh Nhân Sáng tạo (VCE Club) mang đến cho các bạn trẻ cái nhìn về xu hướng phát triển của công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo trong vòng quay toàn cầu của nền kinh tế thế giới. Tại tọa đàm, ông Nguyễn Đình Nguyên, Chủ tịch doanh nghiệp xã hội Tò Hè chia sẻ: “Tò He mong muốn hợp tác với các thí sinh của cuộc thi Chất Hà Nội, những bạn trẻ yêu thích văn hóa và muốn dấn thân vào ngành công nghiệp văn hóa thông qua dự án Tò He & Friend. Hai bên sẽ cùng đưa ra các vật phẩm lấy nền tảng từ văn hóa và chia sẻ lợi nhuận”.

Tại tọa đàm, các bạn sinh viên, các nhà sáng tạo trẻ cũng được chia sẻ và định hướng về cơ hội nghề nghiệp, cơ hội khởi nghiệp trong lĩnh vực CNST, CNVH từ các doanh nhân sáng tạo và những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này. Các bạn trẻ ngoài những ý tưởng, hiểu biết văn hóa thì cũng cần phải trang bị các kiến thức truyền thông, marketing để đưa sản phẩm đến với công chúng.

(Thanh Huyền)