Doanh nghiệp Việt bắt tay thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt

Theo báo cáo công bố sáng nay của Bộ Công Thương, sau 2 năm triển khai Thỏa thuận hợp tác chung về ưu tiên sử dụng sản phẩm của nhau giữa 16 Tập đoàn, Tổng Công ty trực thuộc Bộ, nhiều hợp đồng đã được ký kết với tổng giá trị xấp xỉ 71.000 tỷ đồng, chưa kể các hợp đồng mua bán điện, xăng dầu.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Nâng tầm giá trị hàng Việt

Báo cáo cho thấy, tiêu thụ mặt hàng quần áo bảo hộ lao động có giá trị khoảng 55,6 tỷ đồng, giấy in ram và giấy copy 165 tỷ đồng, máy thiết bị điện 4.164,4 tỷ đồng, thép xây dựng 5.200 tỷ đồng... Tình hình thực hiện các biên bản ghi nhớ hợp tác song phương về ưu tiên sử dụng sản phẩm của nhau giữa một số Tập đoàn, Tổng Công ty, Công ty trực thuộc Bộ cũng có nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Việc triển khai Thỏa thuận sử dụng sản phẩm của nhau đã có tính lan tỏa, không chỉ giới hạn trong việc hợp tác giữa các Tập đoàn, Tổng Công ty trực thuộc Bộ mà còn mở rộng với các Công ty, doanh nghiệp sản xuất trong nước ngoài Bộ. Các Tập đoàn, Tổng Công ty cũng mở rộng việc ký kết các hợp đồng với các Công ty, đơn vị sản xuất trong nước đối với nhiều mặt hàng nguyên, nhiên vật liệu, hàng hóa trong giai đoạn 2012 - 2014.

Chẳng hạn như, Tập đoàn Điện lực Việt Nam ưu tiên mua các sản phẩm, thiết bị điện, các máy móc phục vụ xây dựng, các loại vật liệu xây dựng... từ các đơn vị sản xuất trong nước. Tổng Công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn sử dụng các sản phẩm sản xuất trong nước trong hoạt động sản xuất kinh doanh như xi măng Hà Tiên, cáp điện Cadivi, bóng đèn và thiết bị điện Điện Quang, gạch men và thiết bị vệ sinh Vilacera, thép miền Nam... với tổng giá trị lên đến trên 108 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, tỷ lệ sử dụng máy móc, thiết bị, vật tư nguyên liệu trong nước của các Tập đoàn, Tổng Công ty ngày càng tăng cao. Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam có tỷ lệ sử dụng máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên liệu trong nước trong 9 tháng đầu năm 2013 đạt tỷ lệ là 64,8%, với giá trị là 3.400 tỷ đồng. Tổng Công ty Công nghiệp Dầu thực vật Việt Nam đạt tỷ lệ sử dụng hàng hóa trong nước là 88% với giá trị là 26.428 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2013...

Đây là kết quả thiết thực, góp phần không nhỏ trong việc hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do Ban chỉ đạo Chương trình hành động Bộ Công Thương hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” phát động. Ngoài ra, tỷ lệ hàng hóa trong nước được sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh và dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách của nhiều Tập đoàn, Tổng Công ty ngày một tăng cao.

Gian nan cạnh tranh hàng ngoại nhập

Bản Thỏa thuận cũng đã góp phần nâng tầm giá trị hàng Việt Nam nói chung và giá trị các sản phẩm của các Tập đoàn, Tổng Công ty trực thuộc Bộ tại thị trường trong nước. Tuy nhiên, quá trình thực hiện các thỏa thuận cũng gặp một số khó khăn. Các Tập đoàn, Tổng Công ty gặp nhiều vướng mắc khi ưu tiên sử dụng hàng hóa lẫn nhau nói riêng và sử dụng hàng Việt nói chung do các quy định của pháp luật về đấu thầu, khiến các đơn vị thành viên Tập đoàn, Tổng Công ty không được tham gia đấu thầu cung cấp vật tư thiết bị.

Đồng thời, việc thu xếp nguồn vốn trong nước khó khăn, nguồn vốn nhà nước hạn hẹp nên một số doanh nghiệp phải vay phần lớn ở nước ngoài, dẫn đến một số trường hợp các tổ chức cho vay yêu cầu nhà thầu hoặc thiết bị hàng hoá phải cung cấp từ nước ngoài.

Hàng hóa được sản xuất trong nước vẫn chưa đa dạng về mẫu mã, chủng loại, chất lượng chưa đảm bảo nên chưa cạnh tranh được với các mặt hàng ngoại nhập. Đồng thời trong khâu cung ứng đòi hỏi hàng hóa số lượng, chất lượng đảm bảo thống nhất, tiến độ giao hàng cũng là vướng mắc ở một số ở doanh nghiệp. Đặc biệt, một số Tập đoàn, Tổng Công ty cần các loại hàng hoá đặc chủng có tiêu chuẩn kỹ thuật cao nhưng trong nước chưa sản xuất được, khiến phải phụ thuộc vào nhập khẩu.

Các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Tập đoàn, Tổng Công ty có tính chất nêu chủ trương, động viên, kêu gọi nhưng không có các tiêu chí cụ thể về mức độ ưu tiên sử dụng hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ, dẫn đến việc triển khai thỏa thuận ưu tiên sử dụng sản phẩm của nhau chưa cao.

Một số Tập đoàn, Tổng Công ty sau khi ký Thỏa thuận chưa ký kết được các hợp đồng bán sản phẩm hoặc chỉ bán được với số lượng ít do khoảng cách về địa lý hoặc các sản phẩm sản xuất ra là nguyên, nhiên vật liệu chuyên dùng, máy móc đặc thù hoặc sản phẩm mới trên thị trường nên không có đầu ra tiêu thụ, gặp nhiều khó khăn trong việc giải phóng hàng tồn kho.

Để giải quyết những khó khăn nêu trên, các doanh nghiệp cho rằng Chính phủ cần có những chính sách ưu đãi cụ thể về vốn và định hướng về công nghệ, sản phẩm tạo ra môi trường kinh doanh thích hợp để các doanh nghiệp trong nước có thể phát triển sản xuất, sáng tạo sản phẩm mới có tính kỹ thuật cao, cải tiến về chất lượng cũng như mẫu mã nhằm đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

Các doanh nghiệp cũng mong muốn có chính sách hỗ trợ về vốn và kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất với các đơn vị nghiên cứu như Viện, Trường để phát triển sản xuất, sản phẩm kỹ thuật cao. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương và các cơ quan chức năng có liên quan tăng cường quản lý thị trường và giám sát của Hải quan để ngăn chặn giá hàng nhập lậu, hàng chất lượng kém, hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ trên thị trường.

(Thanh Huyền)