Giá tấm lợp amiang trắng tại Việt Nam có thể tăng

Việc đưa amiang trắng vào Phụ lục III Công ước Rotterdam có thể tác động làm tăng giá tấm lợp amiang trắng tại Việt Nam. Do đó, cần thông tin về lộ trình cắt giảm sử dụng amiang trắng trong sản xuất tấm lợp để các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực trên chủ động chuyển đổi công nghệ sản xuất, sản phẩm, việc làm cho người lao động.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Amiang trắng (tiếng Anh là chrysotile ) là một loại sợi khoáng vô cơ có cấu tinh thể dạng sợi dài, mảnh và xốp. Tên amiang trắng được dùng để phân biệt với amiăng xanh, nâu, vốn là loại amiang cực kỳ độc hại và đã bị cấm sử dụng từ lâu. Với những đặc tính ưu việt như độ bền, chịu nhiệt và ma sát, cách điện, cách âm và giá thành rẻ, amiang trắng từng được coi là nguyên liệu đầu vào hữu ích trong sản xuất, đặc biệt là với ngành xây dựng và công nghiệp nặng.

Ước tính, amiang trắng có mặt trong hơn 3.000 sản phẩm ứng dụng thuộc các lĩnh vực: vật liệu xây dựng (fibro xi măng, đường ống xây dựng, bể chứa nước, thiết bị điện, viễn thông…), sản phẩm chịu ma sát như má phanh, miếng đệm, các loại vải sợi, quần áo chịu nhiệt, công nghiệp hàng không, công nghiệp dược phẩm, đóng tàu…Tại Việt Nam, amiang trắng được sử dụng chủ yếu trong sản xuất tấm lợp fibro ximăng và trong gần 60 năm qua, amiang đã là một vật liệu hữu ích. 

Hiện Việt Nam có 39 cơ sở sản xuất với hơn 5.000 lao động, có khả năng cung cấp trên dưới 100 triệu m2 fibro xi măng mỗi năm, đáp ứng 60% nhu cầu về tấm lợp, được người tiêu dùng tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa ưa chuộng vì vừa phù hợp với điều kiện khí hậu, giá thành lại thấp.

Tuy nhiên, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng việc sử dụng amiang trắng tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao đối với sức khỏe con người và môi trường do tính nguy hại của vật liệu và chất thải amiang trắng. Theo WHO, nguy cơ gây ung thư có sự khác nhau giữa các loại amiăng (trắng và màu) cũng như kích thước sợi (sợi dài và mỏng có khả năng gây hại lớn hơn), song, điều này không làm thay đổi kết luận rằng, amiăng trắng là chất gây ra ung thư. Các bệnh ung thư có liên quan tới amiăng trắng bao gồm là ung thư phổi, ung thư trung biểu mô (màng phổi, màng bụng, màng tim), ung thư phổi, thanh quản và ung thư buồng trứng.Vì vậy, các vật liệu, chất thải chứa amiang trắng cần được kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu sử dụng nguyên liệu.

Theo Bộ Y tế cho biết ngày 28/8/2014  đã có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về tác hại của amiang trắng đối với sức khỏe con người. Việc Việt Nam phản đối đưa amiang trắng vào Phụ lục III tại Hội nghị các quốc gia thành viên lần thứ 6 năm 2013 đã gây ra quan ngại quốc tế về chính sách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. 

Còn Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nhấn mạnh việc thông tin về lộ trình cắt giảm sử dụng amiang trắng trong sản xuất tấm lợp để các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực trên chủ động chuyển đổi công nghệ sản xuất, sản phẩm, việc làm cho người lao động.

Bộ Khoa học và Công nghệ lưu ý việc đưa amiang trắng vào Phụ lục  có thể tác động làm tăng giá tấm lợp amiang trắng tại Việt Nam. Tuy nhiên, từ năm 2003 đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt một số nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp nhà nước về nghiên cứu, sản xuất vật liệu thay thế amiăng trắng và đạt được một số kết quả nhất định.

Việc các Bộ Y tế, Tài nguyên Môi trường, Lao động - Thương binh và xã hội, Khoa học và công nghệ, Ngoại giao,  Bộ Công Thương nhất trí phương án đưa amiang trắng vào phụ lục III Công Rotterdam tại Hội nghị lần thứ 7 được tổ chức tại Thụy Sỹ vào tháng 5/2015 cho thấy 6/7 Bộ được tham vấn đã ủng hộ quan điểm chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải  ‘‘ không phản đối đưa amiang trắng vào phụ lục III’’ tại Công văn 7307 ngày 19/9/2014. Bộ Công Thương cũng đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ đồng ý phương án Việt Nam không phản đối đưa amiang trắng vào Phụ lục III.
 
(T.Hương)