WB: Việt Nam hãy thay con dấu bằng chữ ký điện tử

Tính pháp lý của con dấu công ty hầu như không còn giá trị trong giao dịch trong các doanh nghiệp, vì thế, hầu hết các doanh nghiệp đều mong muốn bỏ.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Có còn tính pháp lý?

Ông Jean Michek Lobet, chuyên gia tài chính cao cấp Nhóm Quản trị Công ty, Ngân hàng thế giới (WB) cho biết: Từ năm thứ 6 sau Công nghiệp việc sử dụng con dấu riêng và con dấu chung không còn thông dụng. Hiện nay khởi sự kinh doanh ở Việt Nam phải qua 10 bước thủ tục với 34 ngày, trong đó riêng khâu khắc dấu hết 6 ngày. Tuy nhiên, một môi trường quản lý kinh doanh tố cần có một quy trình thành lập đơn giản và thực tế hơn. Các doanh nghiệp không nên lãng phí thời gian và tiền bạc vào những thủ tục kinh doanh lỗi thời và không cần thiết, chẳng hạn như việc làm con dấu công ty.

Hiện nay chỉ có 7 quốc gia quy định việc đóng dấu của doanh nghiệp mang tính bắt buộc và nhằm xác nhận chữ ký, tư cách pháp lý, còn lại khoảng 171 quốc gia khác thì con dấu chỉ thể hiện ý nghĩa là dấu hiệu, biểu trưng cho một doanh nghiệp. Có trường hợp  xảy ra tranh chấp nội bộ, xâm phạm con dấu thì hầu như không xử lý được các hành vi chiếm giữ con dấu pháp lý của doanh nghiệp. Công an thì cho rằng đó là tranh chấp, quan hệ dân sự, còn tòa án thì cũng không thụ lý giải quyết tranh chấp, khiến các doanh nghiệp rơi vào tình trạng bế tắc.

Có cùng quan điểm, Luật gia Vũ Xuân Tiền, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty tư vấn VFAM Việt Nam tính toán: Mỗi năm tại TP.HCM mỗi năm tính tổng các doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc ở đây phải bỏ ra khoảng 6,4 đến 8,4 tỷ đồng và 40 ngàn ngày chi phí cho việc làm con dấu, nếu tính cả nước thì số tiền tương ứng là 12,8 - 16,8 tỷ đồng và khoảng 80 - 120 ngàn ngày (chưa kể theo quy định 5 năm phải thay đổi 1 lần). Có doanh nghiệp phản ánh, ngày đầu tiên khởi sự doanh nghiệp không phải là gặp đối tác làm ăn mà phải đi gặp công an để xin làm dấu. Khi kinh doanh doanh nghiệp có trụ sở và chi nhánh khác nhau thường xuyên phải vận chuyển dấu và đóng dấu.

Luật sư Trương Thanh Đức khẳng định: Doanh nghiệp cần được quyền tự quyết định việc lựa chọn sử dụng con dấu trong hoạt động kinh doanh. Chính vì thế, bỏ được con dấu pháp lý bắt buộc là cởi bớt một xiềng xích đối với doanh nghiệp, doanh nghiệp bám chặt vào con dấu là tự mua dây buộc mình. Con dấu từ một công cụ hỗ trợ con người lại trở nên thanh một quyền lực áp đặt con người.

DN mong muốn bỏ tính pháp lý của con dấu

Thực tế, do tâm lý “sùng bái con dấu” đã là hiện tượng phổ biến, nếu bỏ ngay con dấu có thể gây ra xáo trộn với hoạt động quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Ngân hàng, Thuế, Kho bạc… 

Phản bác lại quan điểm này, Luật sư Nguyễn Hưng Quang, Văn phòng Luật sư NHQuang & Cộng sự cho rằng: tính an toàn an ninh khi sử dụng con dấu pháp lý thực chất cũng chỉ có tác dụng với những người bình thường, con với tội phạm, khắc dấu giả chuyên nghiệp rất dễ dàng, cũng không có nhiều tác dụng.

Hầu hết các doanh nghiệp đều mong muốn bỏ tính pháp lý của con dấu công ty, hầu như không còn giá trị trong giao dịch trong các doanh nghiệp, nhưng vấn đề lại nằm ở chỗ quan hệ giữa các doanh nghiệp và cơ quan công quyền. Thực tế, cái khó ở đây là cần giải quyết tính pháp lý của con dấu đang được quy định trong hàng chục đạo luật và hàng trăm văn bản dưới luật.

Theo ông Jean Michek Lobet, hầu hết các nước khai sinh ra con dấu thì đã từ bỏ, ngày càng có nhiều nền kinh tế cho phép sử dụng chữ ký điện tử hoặc chữ ký số, khiến cho việc sử dụng con dấu công ty ngày càng trở nên lỗi thời hơn. Quan điểm của WB là Việt Nam nên bỏ tư duy bắt buộc các cơ quan tổ chức phải có con dấu, cần thay đổi để đón đầu kỷ nguyên kỹ thuật số về sau, tuy nhiên, rất cần thiết ban hành  khung pháp lý chấp nhận chữ ký điện tử.

(T.Hương)