Những điểm mới trong chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của UBCKNN

Ngày 08/10/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 48/2015/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) thay thế Quyết định số 112/2009/QĐ-TTg. Quyết định 48 về cơ bản kế thừa nội dung của Quyết định 112, tuy nhiên có một số sửa đổi, bổ sung quan trọng góp phần hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của UBCKNN.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Cụ thể, các thay đổi này bao gồm:

Thay đổi trong căn cứ ban hành Quyết định 48

Tương tự Quyết định 112, Quyết định 48 được ban hành trên cơ sở các quy định pháp luật trong lĩnh vực tổ chức bộ máy, các văn bản quy phạm pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK). Tuy nhiên, điểm mới trong căn cứ ban hành Quyết định lần này là việc bổ sung căn cứ pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Đây là căn cứ quan trọng để tổ chức Thanh tra thuộc UBCKNN được giữ nguyên địa vị pháp lý như trước kia, không phải chuyển đổi thành Vụ Thanh tra với chức năng tham mưu hoặc phải sáp nhập với bộ phận Pháp chế như tại các Tổng cục khác của Bộ Tài chính.

Thay đổi về chức năng, nhiệm vụ

Tháng 9/2013, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên ký kết đầy đủ của Biên bản Ghi nhớ Đa phương (MMoU) của Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO). Đây là một sự kiện có tầm quan trọng rất lớn, góp phần nâng cao uy tín của ngành Chứng khoán Việt Nam trên trường quốc tế. Sự kiện này cũng tạo điều kiện thuận lợi và đặt ra yêu cầu hợp tác quốc tế chặt chẽ hơn giữa Việt Nam và các nước trong việc tham vấn và trao đổi, chia sẻ thông tin bảo vệ tính liêm chính, minh bạch của thị trường, bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, bắt đầu từ năm 2012, theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam sẽ phải mở cửa thị trường dịch vụ chứng khoán. Ngoài việc đáp ứng các quy định của WTO, một nguyên tắc mà Bộ Tài chính, UBCKNN luôn tuân thủ trong quá trình xây dựng giải pháp thực hiện các cam kết hội nhập cho TTCK là phải đảm bảo tuyệt đối an ninh tiền tệ quốc gia, an toàn hệ thống và bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư, các thành viên nội địa khác trên thị trường. Những vấn đề nêu trên đòi hỏi UBCKNN phải được bổ sung chức năng, nhiệm vụ để có thêm quyền, sự chủ động khi tham gia hội nhập. Chính vì vậy, tại lần sửa đổi, bổ sung này, UBCKNN đã được bổ sung chức năng, nhiệm vụ “xây dựng và triển khai chính sách hội nhập” trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK.

Một bổ sung quan trọng nữa trong chức năng, nhiệm vụ của UBCKNN có liên quan đến hoạt động cấp và thu hồi chứng chỉ hành nghề chứng khoán. Nhiệm vụ này chưa được quy định tại Quyết định 112. Mặt khác, tại Điều 79, 80 của Luật Chứng khoán có quy định về việc UBCKNN thực hiện nhiệm vụ tổ chức thi sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán cho người hành nghề chứng khoán. Để phù hợp với quy định của Luật Chứng khoán, chức năng, nhiệm vụ này đã được bổ sung trong Quyết định 48.

Ngoài các bổ sung nêu trên, có một số sửa đổi, bổ sung nhỏ trong chức năng, nhiệm vụ của UBCKNN như: bỏ đối tượng quản lý là Trung tâm Giao dịch Chứng khoán (do đối tượng không còn tồn tại và đã được chuyển đổi mô hình thành Sở Giao dịch Chứng khoán - đây vẫn là đối tượng quản lý, giám sát của UBCKNN); bỏ đối tượng cán bộ trong các Điều, Khoản của Quyết định do UBCKNN không có cán bộ - chức danh do bầu cử, phê duyệt, bổ nhiệm và có tính chất nhiệm kỳ.

Tái cấu trúc tổ chức bộ máy

Cơ cấu tổ chức của UBCKNN vẫn bao gồm 15 đơn vị thuộc và trực thuộc, tuy nhiên có 02 sự thay đổi lớn là:

- Vụ Quản lý phát hành chứng khoán được tổ chức lại thành 02 đơn vị mới là: Vụ Quản lý chào bán chứng khoán và Vụ Giám sát công ty đại chúng.

- Cơ quan Đại diện UBCKNN tại Tp. Hồ Chí Minh không còn là đơn vị trực thuộc UBCKNN mà được chuyển thành Đại diện Văn phòng UBCKNN tại Tp. Hồ Chí Minh.

Khẳng định vị thế, vai trò của Thanh tra UBCKNN

Quyết định 48 bổ sung nội dung quy định cụ thể về Thanh tra UBCKNN như sau: “Thanh tra UBCKNN thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về chứng khoán và TTCK; chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch UBCKNN và sự chỉ đạo về nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra Bộ Tài chính. Thanh tra Chứng khoán có Chánh Thanh tra, các Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra viên”. Nội dung quy định này là sự cụ thể hóa các quy định pháp luật có liên quan như: Luật Chứng khoán ngày 29/6/2006; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán ngày 24/11/2010; Luật Xử lý vi phạm hành chính ngày 20/6/2012; Nghị định số 82/2012/NĐ-CP ngày 09/10/2012 của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động thanh tra ngành Tài chính.

Nội dung quy định chi tiết về Thanh tra UBCKNN nêu trên khẳng định vị thế, vai trò của Thanh tra UBCKNN là tổ chức thanh tra chuyên ngành, không phải bộ phận tham mưu về công tác thanh tra (như Vụ Thanh tra - Kiểm tra thuộc Tổng cục Hải quan, Kho bạc Nhà nước của Bộ Tài chính) hoặc phải ghép với bộ phận pháp chế (như mô hình Vụ Pháp chế - Thanh tra thuộc Tổng cục của một số Bộ, ngành khác). Việc giữ nguyên vai trò, mô hình tổ chức Thanh tra của UBCKNN là điều phù hợp, đáp ứng yêu cầu về giải pháp liên quan đến vấn đề về tổ chức bộ máy được đặt ra trong Chiến lược phát triển TTCK Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 (ban hành kèm theo Quyết định số 252/QĐ-TTg ngày 01/03/2012), cụ thể: “Củng cố tổ chức, chức năng của UBCKNN để đảm bảo đủ thẩm quyền thực hiện các nhiệm vụ quản lý, giám sát và cưỡng chế thực thi tiếp cận được các chuẩn mực của IOSCO”.

(PV)