Cần tăng cường hỗ trợ các DNNVV

Giãn giảm thuế, đặc biệt là hạn chế các loại phí; tăng cường các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp; tăng hỗ trợ các doanh nghiệp phụ trợ và doanh nghiệp công nghệ cao... đó là những kiến nghị nóng được đại diện Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) kiến nghị tại Hội nghị Thủ tướng chính phủ với doanh nghiệp 2014, khai mạc sáng nay (28/4).

 

Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ.Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ.

96% DN nội nhỏ và siêu nhỏ

Theo Báo cáo tổng quan về tình hình doanh nghiệp và và nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2014-2015, trong giai đoạn 2011-2013, cả nước có thêm 224.200 doanh nghiệp thành lập mới, chiếm gần 41% tổng số doanh nghiệp được thành lập trong giai đoạn 20 năm (từ 1991-2010). Năm 2013, kinh tế có dấu hiệu phục hồi và một số khó khăn vĩ mô đã giảm bớt, giúp cho số lượng doanh nghiệp thành lập mới có dấu hiệu tăng trở lại (tăng 10% so với năm 2012).

Riêng quý I/2014, cả nước có hơn 18.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký gần 98.000 tỷ đồng, tăng khoảng 17% về số doanh nghiệp và 23% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2013. Tuy nhiên, cũng trong quý I năm nay, vẫn còn gần 17.000 doanh nghiệp gặp khó khăn phải giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động (tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước). Nhìn chung tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn, phục hồi tăng trưởng ở mức thấp và thiếu bền vững.

Theo các chuyên gia tại hội nghị, chưa khi nào khó khăn của các doanh nghiệp lại nhiều như hiện tại. Tình hình khó khăn những năm gần đây cũng khiến quy mô đăng ký bình quân của 1 doanh nghiệp có xu hướng giảm. Năm 2011, bình quân 1 doanh nghiệp đăng ký với 6,63 tỷ đồng, nhưng đã giảm xuống còn 5,13 tỷ đồng trong năm 2013.

Tính đến quý I/2014, cả nước có trên 3.000 doanh nghiệp nhà nước; 9.000 doanh nghiệp FDI và 789.000 doanh nghiệp dân doanh. Nhưng số doanh nghiệp đang thực sự hoạt động chỉ khoảng 493.000 doanh nghiệp, rất xa con số kì vọng 1 triệu doanh nghiệp trước 2015. Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI Việt Nam cố gắng phấn đấu sẽ có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trong 10 năm tới.

Theo ông Vũ Tiến Lộc - chủ tịch VCCI, qua gần 30 năm Đổi mới nhờ tài nguyên phong phú, nhân lực dồi dào đã có rất nhiều doanh nghiệp thành công trong các lĩnh vực tài nguyên khoáng sản, Bất động sản, tài chính - ngân hàng. Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận chúng ta chưa có được một lớp doanh nhân xứng tấm nhất là các nhà công nghiệp và những thương hiệu uy tín cạnh tranh toàn cầu cũng như khu vực.

Điều đáng nói, trong gần 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động, chúng ta chỉ có 2% doanh nghiệp lớn, 2% doanh nghiệp vừa và tới 96% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Trong đó doanh nghiệp siêu nhỏ  (dưới 10 lao động-PV) chiếm tới 67% , nếu tính các thành phần kinh doanh chịu thuế tạm gọi doanh nghiệp thì doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm tới 99,9%. Tức là chúng ta đang hội nhập và bơi ra biển bằng hạm đội thuyền thúng. Bất cập này đã được chỉ ra rất nhiều nhưng chưa có giải pháp khắc phục.

Đẩy nhanh quy mô và số lượng doanh nghiệp vừa và lớn

Một trong những thách thức đối với nền kinh tế hiện nay là chúng ta cần xây dựng các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn, đủ sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Theo ông Tô Hoài Nam (Hiệp hội DNNVV), thời gian qua không chỉ số lượng mà quy mô các DNNVV của Việt Nam cũng bị suy giảm nghiêm trọng. Năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản lý, quy mô doanh nghiệp đều đi xuống.

Ông Nam chỉ ra tới 7 nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên trong đó nguyên nhân về khó tiếp cận vốn, đất đai, hỗ trợ chính sách được coi là những rào cản không mới nhưng chưa bao giờ được tháo gỡ triệt để tạo yên tâm và sức bật cho các doanh nghiệp. Một điều dễ thấy khác là quy mô các doanh nghiệp mới hình thành cũng nhỏ bé chỉ khoảng 5-6 tỷ đồng/ doanh nghiệp mới.

Một vướng mắc khác ngoài vấn đề cải cách hành chính là cải cách tư pháp được ông Vũ Tiến Lộc hết sức lưu ý. Trong thời gian qua số lượng các vụ án oan sai tăng lên nhanh chóng, các vụ tranh chấp thương mại, án kinh tế bị hình sự hóa khiến nhiều doanh nhân cảm thấy chùn tay và rút vốn dần không muốn dấn thân thương trường như thời gian trước.

Trong phiên làm việc buổi sáng, riêng phần kiến nghị của Hiệp hội DNNVV và VCCI đã chiếm phân nửa thời gian bởi có quá nhiều... kiến nghị cho thấy những khó khăn của doanh nghiệp trong năm 2014 không hề vơi bớt mà có chiều hướng tăng lên. Trong số kiến nghị này có những kiến nghị nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khả năng hấp thụ vốn, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn;... của khối DNNVV cần được cải thiện thông qua các chính sách.

Đặc biệt, theo VCCI và Hiệp hội DNNVV ngoài tăng số lượng doanh nghiệp thành lập mới thì nâng quy mô và số lượng doanh nghiệp nhỏ lên vừa và lớn rất cần được quan tâm. Bên cạnh đó khối doanh nghiệp phụ trợ và doanh nghiệp công nghệ cao cần đặc biệt được ưu đãi. Lí do, về cơ bản nền cong nghiệp của chúng ta đang gia công và tình trạng này sẽ còn kéo dài do đó xuất khẩu tăng thì nhập khẩu cũng tăng trong khi giá trị gia tăng và lợi nhuận mang lại không đáng kể.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, công nghiệp phụ trợ muốn phát triển chỉ có nằm trong tay khối DNNVV. Do vậy, tăng cường cho khối doanh nghiệp ngoài dân doanh tham gia lĩnh vực này được coi là mấu chốt. Nhìn sang các doanh nghiệp công  nghệ toàn cầu, khi có sự khởi phát tốt thì tốc độ tăng trưởng của họ khá nhanh và chiếm lĩnh thị trường toàn cầu là rất dễ dàng. Không dám so sánh với Google, Facebook hay các ông lớn khác nhưng các doanh nghiệp CNTT của Việt Nam sẽ có được sức bật tốt hơn nếu những rào cản chính sách được tháo gỡ và có sự giúp đỡ của Chính phủ.

Theo ông Vũ Tiến Lộc, đây là phiên đối thoại đầu tiên của Thủ tướng với doanh nghiệp trên quy mô rộng và sẽ được duy trì thường niêm qua các năm. Do đó, những kiến nghị của doanh nghiệp, hiệp hội... sẽ được tổng hợp để Chính phủ, Bộ ngành tháo gỡ. Việc gì cấp bách sẽ xử lý ngay, việc nào khó Chính phủ sẽ trình Quốc hội để thông qua. Theo chương trình làm việc, buổi chiều sẽ là phần trao đổi và kiến nghị của các doanh nghiệp với các Bộ ngành, địa phương trước khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có kết luận cuối cùng... 

(Nam Phương)