Không xóa nợ phải thu khi DNNN cổ phần hóa

Bộ Tài chính vừa có hướng dẫn mới nhất (thông tư 146/2007/TT-BTC) một số vấn đề về tài chính khi thực hiện chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần theo quy định tại Nghị định số 109/2007/NĐ-CP.

Không xóa nợ phải thu khi DNNN cổ phần hóa

Những điểm đáng chú ý là gắn trách nhiệm của ban lãnh đạo với tài sản doanh nghiệp khi thực hiện cổ phần hóa, các ngân hàng có thể chuyển nợ thành vốn góp CP sau khi thực hiện đấu giá...

Xử lý công nợ  

Đối với những khoản nợ phải thu có đủ tài liệu chứng minh không có khả năng thu hồi, theo quy định của Nhà nước về xử lý nợ tồn đọng thì phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm cá nhân, tổ chức để xử lý bồi thường. Phần tổn thất sau khi xử lý, doanh nghiệp dùng nguồn dự phòng nợ phải thu khó đòi để bù đắp, nếu thiếu thì hạch toán vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp.  

Đối với các khoản nợ phải thu quá hạn khác, doanh nghiệp tiếp tục đòi nợ hoặc thoả thuận bán nợ cho các tổ chức có chức năng kinh doanh mua bán nợ và tài sản tồn đọng, không được trực tiếp bán cho khách nợ. Khoản tổn thất từ việc bán nợ được hạch toán vào chi phí kinh doanh. Đến thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp, doanh nghiệp cổ phần hóa phải bàn giao các khoản công nợ không tính vào giá trị doanh nghiệp (bao gồm cả các khoản nợ đã được xử lý bằng nguồn dự phòng nợ phải thu khó đòi, dự phòng rủi ro, dự phòng nghiệp vụ...) cho các cơ quan liên quan.  

Đối với các khoản nợ phải trả nhưng không phải thanh toán do chủ nợ không còn tồn tại, doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa sẽ được hạch toán tăng vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đối với khoản nợ thuế và các khoản phải nộp NSNN, doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai và gửi báo cáo quyết toán thuế đến thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp cho cơ quan thuế để xác định số thuế còn phải nộp. Cơ quan thuế có trách nhiệm bố trí cán bộ thực hiện kiểm tra phù hợp với thời gian xác định giá trị doanh nghiệp.  

Trường hợp đến thời điểm tổ chức xác định giá trị doanh nghiệp mà vẫn chưa hoàn thành kiểm tra thì doanh nghiệp được sử dụng báo cáo tài chính đã lập làm cơ sở xác định giá trị doanh nghiệp (kể cả việc xác định các nghĩa vụ của doanh nghiệp về thuế và phân phối lợi nhuận). Các khoản chênh lệch về nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước sẽ được điều chỉnh ở thời điểm doanh nghiệp chính thức chuyển thành công ty cổ phần.  

Ngân hàng được chuyển nợ thành vốn góp CP  

Đối với các khoản nợ tồn đọng vay ngân hàng, doanh nghiệp có trách nhiệm đối chiếu, phối hợp với ngân hàng cho vay xử lý. Trường hợp doanh nghiệp cổ phần hóa bị lỗ, không còn vốn nhà nước, doanh nghiệp có trách nhiệm làm thủ tục đề nghị khoanh nợ, giãn nợ, xoá nợ lãi vay.  

Đối với các khoản nợ gốc, nợ lãi không được xóa, sẽ xử lý theo hướng chuyển giao cho công ty cổ phần kế thừa; thoả thuận với ngân hàng cho vay để chuyển nợ thành vốn góp cổ phần. Việc này sẽ được thực hiện theo kết quả đấu giá và ngân hàng cho vay phải tham gia đấu giá theo quy định. Doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa có trách nhiệm phối hợp với ngân hàng cho vay xử lý nợ theo phương thức bán nợ cho Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp - Bộ Tài chính (gọi tắt là Công ty Mua bán nợ) theo giá thoả thuận. Căn cứ vào thoả thuận mua, bán nợ, doanh nghiệp cổ phần hóa có trách nhiệm nhận nợ với Công ty Mua bán nợ; đồng thời phối hợp với Công ty này lập phương án cơ cấu lại nợ, trình cơ quan quyết định cổ phần hóa xem xét, thoả thuận để phê duyệt phương án chuyển doanh nghiệp thành công ty cổ phần. Ngoài ra, Thông tư cũng quy định rõ trường hợp xử lý các khoản nợ vay nước ngoài quá hạn có bảo lãnh, các khoản nợ bảo hiểm xã hội, nợ CBCNV, doanh nghiệp đều phải thanh toán dứt điểm.  

Về tài sản, ở thời điểm tiến hành cổ phần hóa, tài sản thiếu phải xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xử lý bồi thường; giá trị tài sản thiếu sau khi trừ khoản bồi thường, hạch toán vào kết quả kinh doanh. Tài sản thừa, nếu tìm ra nguyên nhân và chủ sở hữu thì xử lý tăng vốn nhà nước. Đối với những tài sản không cần dùng, tài sản ứ đọng, tài sản chờ thanh lý sau khi được chấp thuận bằng văn bản của cơ quan quyết định cổ phần hóa, sẽ được thanh lý, nhượng bán. Các khoản thu và chi cho hoạt động thanh lý, nhượng bán tài sản được hạch toán vào thu nhập và chi phí của doanh nghiệp.  

Nếu đến thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp, những tài sản loại này chưa được xử lý thì không tính vào giá trị doanh nghiệp; doanh nghiệp cổ phần hóa có trách nhiệm bảo quản, thực hiện chuyển giao cho các cơ quan theo quy định. Đối với tài sản dùng trong sản xuất kinh doanh đầu tư bằng nguồn quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi được doanh nghiệp cổ phần hóa tiếp tục sử dụng trong sản xuất kinh doanh xử lý theo quy định tại khoản 4 Điều 14 Nghị định số 109/2007/NĐ-CP.  

Theo kế hoạch của Chính phủ, năm 2008 sẽ là năm tiến hành cổ phần hóa nhiều DNNN quy mô lớn, tình hình tài chính phức tạp. Việc ban hành thông tư hướng dẫn với nhiều điểm mới, khắc phục những hạn chế của các quy định trước đây sẽ giúp các doanh nghiệp tháo gỡ nhanh hơn những vướng mắc trong xử lý tài chính, khi thực hiện cổ phần hóa.  

(Theo Đầu tư Chứng khoán)