Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XII: Vi phạm thu chi ngân sách quá lớn trong năm 2006

Chỉ tính riêng nợ đọng thuế nhập khẩu và thuế nội địa đã lên đến hơn 7.000 tỉ đồng. Sử dụng ngân sách không hiệu quả, lãng phí là điều khó chấp nhận.

Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XII: Vi phạm thu chi ngân sách quá lớn trong năm 2006

“Trong khi nhân dân cả nước đang sống trong giai đoạn rất khó khăn, người lao động vất vả đối mặt với cơn bão giá, ai cũng thắt lưng buộc bụng... nhưng không ít lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương - những người được giao quản lý ngân sách Nhà nước (TPHCM) lại sử dụng ngân sách không hiệu quả, gây lãng phí lớn, đó là điều khó chấp nhận”. Đại biểu (ĐB) Trần Thị Quốc Khánh (TP Hà Nội) đã bày tỏ bức xúc khi Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về quyết toán NSNN năm 2006, vào sáng 10/5/2008.

“Các anh cả” làm không đủ trả nợ

ĐB Khánh cho biết, bà đã “giật mình” khi báo cáo kiểm toán khẳng định rất rõ tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, nhiều công trình không được thực hiện, không thực hiện được vẫn được giao kế hoạch vốn, điển hình là một số chương trình, mục tiêu quốc gia, chương trình 135, dự án trồng 5 triệu ha rừng...

Theo ĐB Khánh, qua kiểm toán hầu hết các bộ, ngành địa phương đều sử dụng sai đối tượng mục đích, sai nguồn và không được Thủ tướng Chính phủ cho phép. “Nguyên nhân của tình trạng này là do ý thức chấp hành pháp luật, nhất là thực hiện Luật NSNN của các ngành, các cấp còn rất yếu kém, công tác quản lý điều hành chương trình còn rất bất cập, việc kiểm tra, thanh tra của hệ thống quản lý Nhà nước chưa được thực hiện đúng mức và chưa thường xuyên” - ĐB Khánh nói.

Đồng tình với ý kiến trên, ĐB Nguyễn Đức Kiên (Sóc Trăng) cũng bức xúc về sự “nuông chiều” của Chính phủ đối với các tập đoàn, tổng công ty (gọi chung là doanh nghiệp Nhà nước). “Được coi là các “anh cả” của ngành kinh tế, nhưng doanh nghiệp Nhà nước làm một năm vẫn không đủ trả nợ, vậy làm sao giữ vai trò ổn định kinh tế đất nước?” - ĐB Kiên thẳng thắn.

Sau khi trích dẫn con số năm 2006, các doanh nghiệp Nhà nước đã vay 48.500 tỉ đồng để đầu tư phát triển sản xuất, nhưng làm ra chỉ 42.000 tỉ đồng, ĐB Kiên nói: “Họ được Nhà nước rót vốn và chiếm đến 60% tổng đầu tư xã hội, nhưng làm ăn thua lỗ, do đó cần nhanh chóng sắp xếp lại các doanh nghiệp này”.

Nhằm lập lại trật tự trong việc thực hiện pháp luật về NSNN, góp phần vào việc tăng hiệu quả nguồn vốn của Nhà nước, một số ĐB đề nghị Chính phủ bổ sung những giải pháp để tăng cường ý thức trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện Luật NSNN, bảo đảm luật này được thực thi đúng, phải xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm pháp luật về NSNN.

Lỗ giả, lời thật

ĐB Bùi Quang Bền (Kiên Giang) bày tỏ lo lắng khi kiểm toán NSNN năm 2006 cho thấy vi phạm thu - chi ngân sách quá lớn, chỉ hai khoản nợ đọng thuế nhập khẩu và thuế nội địa đã lên tới trên 7.000 tỉ đồng, trong đó nợ khó có khả năng thu hồi khoảng 4.379 tỉ đồng. Chi sai thu hồi vào ngân sách các khoản xuất toán giảm cấp phát ngân sách lên trên 2.000 tỉ đồng, nhưng thu hồi chưa đến 50%.

“Con số trên cho thấy công tác quản lý thu, chi ngân sách chưa chặt chẽ gây thiệt hại rất nghiêm trọng cho NSNN. Trong khi chúng ta kêu gọi người dân tiết kiệm để chống lạm phát, để xây dựng phát triển đất nước, để thất thoát lớn NSNN như thế này mà không có biện pháp xử lý kiên quyết thì không thể chấp nhận được” - ĐB Bền bức xúc.

Một số ĐB đưa ra thêm một nghịch lý trong thu ngân sách: Trong khi nguồn thu từ thuế nông nghiệp đạt tới 130%, thì nhiều năm nay, số thu từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài không đạt dự toán.

ĐB Trần Du Lịch (TP.HCM) cảnh báo hiện tượng lạ tại TP.HCM, có 70% doanh nghiệp vốn nước ngoài thường xuyên khai lỗ để “né” thuế, rồi đặt vấn đề: “Phải chăng ở đây có tình trạng chuyển giá? Cần có sự kiểm tra sát sao việc này, nếu không NSNN luôn bị thất thu”. ĐB Nguyễn Đức Kiên bổ sung: “Theo bản quyết toán này, ngay cả những tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, các “anh cả” của nền kinh tế làm một năm không đủ trả nợ (tức là không bằng khoản bội chi ngân sách). Đó là việc rất đáng xem xét”.

ĐB Bền đề nghị nên thanh tra cụ thể từng khoản vi phạm thu, chi ngân sách xem có tiêu cực, tham nhũng trong đó hay không. “Nếu có thì xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật và thu hồi số tiền vi phạm vào NSNN. Đồng thời có chủ trương chấn chỉnh công tác thu, chi NSNN chặt chẽ hơn, không để thất thoát như vừa qua” - ĐB Bền đề xuất.  

Bộ Tài chính: Yêu cầu triệt để tiết kiệm kiềm chế lạm phát

Bộ Tài chính vừa ra hướng dẫn cắt giảm ngay 10% chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước năm 2008 nhằm kiềm chế lạm phát.

Công văn hướng dẫn các bộ, ban, ngành, địa phương tạm dừng mua sắm ô tô, phương tiện, tài sản khác có giá trị lớn; sửa chữa lớn trụ sở làm việc; hạn chế tối đa các khoản chi hội nghị, hội thảo, lễ hội, tổng kết, sơ kết, đón nhận huân chương, danh hiệu thi đua, kỷ niệm ngày thành lập, giảm thiểu các đoàn công tác sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước; tiết kiệm tối đa trong việc sử dụng điện, nước, điện thoại, văn phòng phẩm, xăng dầu...

Theo đó, căn cứ chỉ tiêu tiết kiệm 10% chi tiêu tiết kiệm thường xuyên đã được giao Lãnh đạo các Bộ và địa phương thực hiện giao chỉ tiêu tiết kiệm chi tiết theo từng lĩnh vực chi cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc và ngân sách cấp dưới để thực hiện, kể cả các cơ quan được giao cơ chế tự chủ, kinh phí quản lý hành chính.

Theo Bộ Tài chính, số tiền tiết kiệm 10% sẽ được báo cáo Chính phủ để trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sử dụng số tiết kiệm 10% chi thường xuyên này để bổ sung dự phòng ngân sách Trung ương ưu tiên cho các nhiệm vụ chi bảo đảm an sinh xã hội, phòng, chống khắc phục thiên tai, dịch bệnh và xử lý các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phát sinh... để giảm bội chi Ngân sách Nhà nước. Số tiền từ tiết kiệm 10% ở địa phương sẽ được địa phương quyết định sử dụng cho các mục tiêu ưu tiên là chi bảo đảm an sinh xã hội, phòng, chống khắc phục thiên tai, dịch bệnh và xử lý các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phát sinh ngoài dự toán.

(K.Hoa)