2017: Ngành Hải quan thu ngân sách tăng 9,47% so với 2016

(eFinance Online) - Năm 2017, Tổng cục Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu ngân sách Nhà nước (NSNN) 285.000 tỷ đồng, tăng 5,04% so với năm 2016 (271.388 tỷ đồng), bình quân mỗi tháng phải thu 23.750 tỷ đồng. Theo Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 19/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ giao chỉ tiêu phấn đấu đạt 290.000 tỷ đồng, bình quân mỗi tháng phải thu 24.167 tỷ đồng. Ban cán sự Đảng bộ Bộ Tài chính giao chỉ tiêu phấn đấu đạt 295.000 tỷ đồng; bình quân mỗi tháng phải thu 24.583 tỷ đồng, cao hơn dự toán 3,5%. 
Ảnh minh họa - nguồn: Báo Hải quan.Ảnh minh họa - nguồn: Báo Hải quan.

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với các nước trên thế giới và khu vực, việc thực hiện 10 Hiệp định tạo thuận lợi thương mại đa phương và song phương như: Hiệp định thương mại tự do khu vực ASEAN (ATIGA), Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Hàn Quốc (VKFTA), ASEAN-Trung Quốc (ACFTA)... đã ảnh hưởng không nhỏ đền thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách của ngành Hải quan do nhiều mặt hàng có kim ngạch lớn, thuế suất cao thoe lộ trình phải cắt giảm sâu thuế xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tài chính, đồng thời Tổng cục Hải quan đã quyết liệt triển khai các giải pháp thu NSNN, cụ thể: Tính đến 31/12/2017, số thu NSNN đạt 297.082 tỷ đồng, bằng 104,24% dự toán, bằng 102,44% chỉ tiêu phấn đấu do Thủ tướng Chính phủ giao, bằng 100,71% chỉ tiêu do Ban cán sự Đảng Bộ Tài chính giao (295.000 tỷ đồng), tăng 9,47% so với cùng kỳ 2016.

Cải cách hành chính tạo thuận lợi cho doanh nghiệp 

Trên cơ sở rà soát toàn bộ hệ thống văn bản pháp luật hải quan, xác định các văn bản cần sửa đổi, bổ sung, ban hành mới, bảo đảm triển khai đầy đủ nội dung của: Luật Thuế xuất nhập, thuế nhập khẩu, Luật Hải quan, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật… và nội luật hóa các cam kết tại các điều ước quốc tế theo lộ trình Việt Nam đã ký kết, đồng thời giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả, năm 2017 Tổng cục Hải quan chủ trì tham mưu Lãnh đạo các cấp sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 13 văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó, Tổng cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ xây dựng Nghị định quy định Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia, kiểm tra chuyên ngành nhằm tạo thuận lợi tối đa đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan đã tổ chức triển khai toàn diện công tác kiểm soát thủ tục hành chính trong toàn ngành như: niêm yết công khai thủ tục hành chính tại nơi tiếp nhận, giải quyết đầy đủ, kịp thời; đối với các thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tổng cục Hải quan, việc tiếp nhận và trả kết quả được thực hiện thông qua Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả một cửa tại Trụ sở Tổng cục Hải quan (tính đến 31/12/2017 đã tiếp nhận hơn 5.600 hồ sơ, nội dung yêu cầu giải quyết chủ yếu tập trung ở lĩnh vực thuế xuất nhập khẩu và giám sát quản lý về hải quan); thường xuyên rà soát, đánh giá tác động thủ tục hành chính khi ban hành các văn bản pháp luật mới; triển khai tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích đối với 14 thủ tục thuộc lĩnh vực hải quan; triển khai việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân liên quan đến quản lý dân cư thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính đối với 02 thủ tục thuộc lĩnh vực hải quan.

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan còn tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành có liên quan: mở rộng số lượng thủ tục hành chính thực hiện qua Cơ chế một cửa quốc gia; rà soát các văn bản liên quan thực hiện Đề án giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chuyên ngành.

Triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN

Năm 2017, Tổng cục Hải quan đã phối hợp với 06 bộ, ngành hoàn thiện tài liệu kỹ thuật, nghiệp vụ và phần mềm cho 22 thủ tục mới. Hiện đang tổng hợp ý kiến các bộ, ngành và hoàn thiện lại dự thảo về việc triển khai mở rộng trên toàn quốc đối với thủ tục tàu thuyền vào, rời cảng biển, cảng nội địa, cảng dầu khí ngoài khơi.

Năm 2017, Tổng cục Hải quan đã kết nối chính thức với 11 bộ, ngành. Ngoài thủ tục thông quan hàng hóa (Bộ Tài chính); 47 TTHC của 10 bộ, ngành còn lại đã được triển khai với tổng số hồ sơ hành chính được xử lý hơn 790,7 nghìn bộ của gần 20 nghìn doanh nghiệp.

Cũng trong năm 2017, Tổng cục Hải quan đã triển khai Cơ chế một cửa quốc gia đường hàng không: Ngày 26/9/2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 43/2017/QĐ-TTg quy định trách nhiệm thực hiện thủ tục đối với tàu bay xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thông qua Cơ chế một cửa quốc gia và có hiệu lực từ 15/11/2017. Để chuẩn bị triển khai chính thức, Tổng cục Hải quan đã phối hợp với các Bộ: Giao thông Vận tải, Công an, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Y tế để chuẩn bị phương án kỹ thuật; xây dựng chức năng tiếp nhận, khai thác thông tin liên quan đến tàu bay, hành khách, tổ bay, hàng hóa tại Cổng thông tin một cửa quốc gia; từ 10/7/2017, triển khai thí điểm việc khai báo, tiếp nhận các chứng từ liên quan đến thủ tục tàu bay xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh tại Sân bay quốc tế Nội Bài; từ 15/11/2017, triển khai chính thức Cơ chế một cửa quốc gia tại Cảng hàng không quốc tế tại Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Đắk Lắk, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Kiên Giang.

Tính đến ngày 31/12/2017 có 54 hãng hàng không đã thực hiện gửi thông tin đến Cổng thông tin một cửa quốc gia; 334 doanh nghiệp đăng ký tham gia; có 66.297 chuyến bay nhập cảnh, 73.813 chuyến bay xuất cảnh và 97 chuyến bay quá cảnh.

Đối với triển khai Cơ chế một cửa ASEAN: Hiện nay, Nghị định thư khung pháp lý thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN đã có hiệu lực thực hiện (10/10 nước thành viên ASEAN đã phê chuẩn). Để chuẩn bị triển khai chính thức Cơ chế một cửa ASEAN, Tổng cục Hải quan đang phối hợp với Bộ Công thương, Bộ Thông tin và Truyền thông chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật thông tin phục vụ triển khai chính thức Cơ chế một cửa ASEAN về e-C/O form D vào tháng 01/2018.

Với sự hỗ trợ của Ngân hàng thế giới ngày 12/7/2017, Tổng cục Hải quan đã khai trương Cổng thông tin thương mại quốc gia (VTIP) nhằm đáp ứng một cam kết quan trọng trong Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại và là kênh cung cấp các thông tin hữu ích liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa.

 Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chuyên ngành

Với vai trò là đơn vị chủ trì, trong năm 2017, Tổng cục Hải quan đã tích cực phối hợp với các bộ quản lý chuyên ngành thực hiện việc rà soát, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý và kiểm tra chuyên ngành. Trong năm 2017, có 75/87 (86%) văn bản đã được sửa đổi, bổ sung/thay thế, còn 21/87 (24%) văn bản đang được sửa đổi, bổ sung/thay thế theo Quyết định số 2026/QĐ-TTg.

Đồng thời, Tổng cục Hải quan còn chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành triển khai đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên ngành theo hướng tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan. Tăng cường công tác truyền thông, đào tạo và nâng cao năng lực hoạt động kiểm tra chuyên ngành cho các doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và các đơn vị, tổ chức có liên quan.

Triển khai Đề án thực hiện thí điểm kiểm tra chuyên ngành một số mặt hàng, Tổng cục Hải quan đã tiến hành phân tích đối với các mặt hàng: rau củ quả, phân bón, sắt, thép tại phòng thí nghiệm và tiến hành thử nghiệm các chỉ tiêu chất lượng đối với các mặt hàng: sữa, phân bón và thép; triển khai thử nghiệm phân tích vệ sinh an toàn thực phẩm trong phòng thí nghiệm đối với 04 nhóm mặt hàng: rượu chưng cất, nước ngọt, sữa nước, thạch gói.

Đẩy mạnh chống buôn lậu, gian lận thương mại

Với vai trò là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 389 của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, Ngành, cơ quan chức năng tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; chỉ đạo các đơn vị triển khai nghiêm túc, có hiệu quả nhiều biện pháp quan trọng.

Từ 16/12/2016 đến 15/12/2017, lực lượng kiểm soát Hải quan toàn Ngành đã đấu tranh, phát hiện, bắt giữ, xử lý: 15.184 vụ vi phạm pháp luật Hải quan (giảm 1,97 % so với cùng kỳ năm 2016); trị giá hàng hóa vi phạm ước tính: 789 tỷ 579 triệu đồng (tăng 89,58% so với cùng kỳ 2016). Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước: 334 tỷ 800 triệu đồng (tăng 95,5% so với cùng kỳ 2016). Cơ quan hải quan đã khởi tố 51 vụ (tăng 6,25% so với cùng kỳ 2016). Chuyển cơ quan khác khởi tố 68 vụ (giảm 39,29% so với cùng kỳ 2016).

Tham mưu Bộ Tài chính ban hành Đề án “Phòng chống vi phạm pháp luật và phối hợp phòng chống tội phạm trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa; hành vi chuyển giá, trốn thuế của các doanh nghiệp” (Quyết định số 2497/QĐ-BTC ngày 04/12/2017).

Nhiệm vụ trọng tâm 2018

Năm 2018, Tổng cục Hải quan sẽ tiến hành rà soát hệ thống pháp luật hải quan để xác định các văn bản cần phải sửa đổi, bổ sung, ban hành mới đáp ứng yêu cầu quản lý ngành và hoàn thiện quản lý hệ thống pháp luật Hải quan. Trong đó tập trung hoàn thiện các Nghị định, Quyết định trình Chính phủ như: Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 về điều kiện kinh doanh cửa hàng miễn thuế, kho, bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan; Nghị định tạm ngưng hiệu lực thi hành đối với một số nội dung quy định tại Nghị định số 58/2017/NĐ-CP ngày 10/5/2017 quy định chi tiết một số điều của Bộ luật hàng hải Việt Nam về quản lý hoạt động hàng hải; Nghị định hướng dẫn thực hiện hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN - ACTS...

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hải quan theo hướng đơn giản, minh bạch, thống nhất, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế về hải quan, tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu,

Rà soát, công bố công khai thủ tục hành chính tại Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2015/NĐ-CP ngày 21/1/2015 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.

Tiếp tục phấn đấu xây dựng Hải quan Việt Nam hiện đại, có cơ chế, chính sách đầy đủ, minh bạch, thủ tục hải quan đơn giản, hài hòa đạt chuẩn mực quốc tế, trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu tập trung và áp dụng rộng rãi phương thức quản lý rủi ro, đạt trình độ tương đương với các nước tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á; xây dựng lực lượng Hải quan đạt trình độ chuyên nghiệp, chuyên sâu có trang thiết bị kỹ thuật hiện đại tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. 

Phấn đấu các thủ tục và chế độ quản lý hải quan đơn giản, hiệu quả, hài hòa và tuân thủ các chuẩn mực, thông lệ quốc tế; thủ tục hải quan chủ yếu được thực hiện bằng phương thức điện tử tại các địa bàn trọng điểm; thực hiện việc trao đổi thông tin trước khi hàng đến, thanh toán, quản lý các giấy phép bằng phương thức điện tử; thực hiện cơ chế doanh nghiệp ưu tiên đặc biệt về thủ tục và an ninh theo các chuẩn mực của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO); áp dụng phương pháp quản lý rủi ro một cách hệ thống trong các khâu nghiệp vụ hải quan; nâng cao trình độ, năng lực quản lý thuế ngang tầm với các nước trong khu vực; xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hải quan hiện đại trên nền tảng tập trung hóa xử lý dữ liệu, tích hợp đầy đủ các chức năng, xử lý hồ sơ hải quan điện tử, manifest điện tử, thanh toán điện tử, giấy phép điện tử...

Triển khai đo thời gian giải phóng hàng; khảo sát mức độ hài lòng về thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan năm 2018; xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá 03 cấp (Tổng cục/Cục/Chi cục) kết quả công việc lĩnh vực Thuế xuất nhập khẩu phần quản lý nợ thuế và dự toán thu ngân sách; xây dựng và hoàn thiện bộ chỉ số thuộc lĩnh vực Giám sát quản lý và Kiểm tra sau thông quan.

Phối hợp với các bộ, ngành hoàn tất các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, cơ sở pháp lý để triển khai 130 thủ tục hành chính đã đăng ký năm 2018; tiếp tục triển khai Cơ chế một cửa quốc gia đường hàng không; triển khai mở rộng trên toàn quốc đối với thủ tục tàu thuyền vào, rời cảng biển, cảng nội địa, cảng dầu khí ngoài khơi theo Nghị định 58/2017/NĐ-CP từ ngày 01/7/2018; Trình Chính phủ ban hành Nghị định tạm ngưng hiệu lực thi hành một số nội dung của Nghị định 58/2017/NĐ-CP.

Chuẩn bị cho việc trao đổi chính thức e-C/O form D với 3 nước ASEAN (Singapore, Indonesia và Malaysia) từ 01/01/2018; tham gia triển khai thí điểm trao đổi tờ khai Hải quan ASEAN (ACDD); chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sẵn sàng kết nối và trao đổi chứng nhận kiểm dịch thực vật e-SPS (e-Phyto) với các nước ASEAN, trước mắt là với Indonesia.

Phương An