Chính thức kết nối Cơ chế một cửa ASEAN

Sáng nay (ngày 8/9/2015), tại trụ sở Tổng cục Hải quan, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã chủ trì lễ công bố chính thức thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và kết nối kỹ thuật Cơ chế một cửa Asean (ASW). Cùng với Indonesia, Malaysia và Thái Lan, Việt Nam trở thành một trong 4 quốc gia đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á kết nối kỹ thuật ASW.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhấn nút công bố chính thức thực hiện NSW và kết nối ASW. Ảnh: PV.Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhấn nút công bố chính thức thực hiện NSW và kết nối ASW. Ảnh: PV.

Trước đó, để phục vụ kết nối kỹ thuật ASW, Việt Nam đã phối hợp với cơ quan hải quan các nước Indonesia, Malaysia và Thái Lan tiến hành kết nối thử nghiệm thành công về mặt kỹ thuật và trao đổi giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa điện tử theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN.

Sau lễ kết nối hôm nay, dự kiến vào cuối tháng 9/2015, Việt Nam sẽ tiếp tục kết nối với Singapore trong khuôn khổ ASW.

Theo kế hoạch đã thống nhất giữa các nước thành viên, đến hết tháng 10/2015, toàn bộ 5 nước thành viên gồm: Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Singapore và Việt Nam sẽ hoàn tất kết nối kỹ thuật để sẵn sàng kết nối đầy đủ vào tháng 12/2015.  

Đôi nét về ASW

Ngày 7/10/2003, tại Indonesia, lãnh đạo các nước thành viên đã ký kết Hiệp ước ASEAN II (Hiệp ước Bali II), theo đó các nước ASEAN sẽ nỗ lực hướng tới hiện thực hóa một Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2020. Một trong những công cụ thực hiện mục tiêu này là xây dựng ASW để xử lý bằng phương thức điện tử các chứng từ thương mại ở cấp độ quốc gia và khu vực.

Ngày 11/12/2005, tại Kuala Lumpur (Malaysia) lãnh đạo các nước thành viên đã ký kết Hiệp định về xây dựng và thực hiện cơ chế một cửa ASEAN. Trên cơ sở Hiệp định, các nhóm làm việc về kỹ thuật và pháp lý của ASEAN đã xây dựng các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật việc thực hiện ASW và NSW cũng như kế hoạch hành động ASW và các tài liệu kỹ thuật khác.

Năm 2006, Bộ trưởng Bộ Tài chính các nước ASEAN đại diện cho chính phủ các nước đã ký kết Nghị định thư về xây dựng và thực hiện cơ chế một cửa ASEAN nhằm cụ thể hóa Hiệp định về xây dựng và thực hiện cơ chế một cửa ASEAN, thông qua các hướng dẫn về kỹ thuật và kế hoạch hành động để triển khai cơ chế một cửa ASEAN.

Theo Hiệp định về xây dựng và thực hiện ASW, Cơ chế này là một môi trường trong đó các NSW hoạt động và kết nối với nhau. NSW là một hệ thống cho phép xuất trình dữ liệu và thông tin một lần; xử lý thông tin và dữ liệu một lần và đồng thời; và ra quyết định một lần cho việc giải phóng và thông quan hàng hoá. Việc ra quyết định một lần được hiểu rằng cơ quan hải quan là một cơ quan ra quyết định duy nhất đối với việc giải phóng hàng hoá trên cơ sở quyết định của các bộ ngành chức năng được kịp thời gửi tới hải quan.

ASW sẽ là một môi trường kết nối bảo mật. Nhưng thay vì kết nối thương nhân, cộng đồng vận tải với các cơ quan chính phủ như NSW tại từng quốc gia, ASW sẽ kết nối tất cả các hệ thống NSW của các nước thành viên. Theo đó, thông tin về thương nhân, đơn vị vận tải, hàng hóa, tình trạng quản lý của các cơ quan Chính phủ sẽ dễ dàng được chia sẻ, tham khảo, đối chiếu tại tất cả các nước thành viên.

Lợi ích khi tham gia ASW

Ông Lê Lương Minh, Tổng Thư ký ASEAN cho rằng, việc thực hiện Cơ chế Một cửa ASEAN sẽ không chỉ thúc đẩy hài hòa hóa các tiêu chuẩn và quy trình tuân thủ, bao gồm cải tiến các quy trình liên quan đến quy tắc xuất xứ ưu đãitrong nội bộ ASEAN, mà còn có thể tạo thuận lợi cho sự phối hợp và hợp tác giữa các cơ quan hải quan, tínhkết nối và  minh bạch của các thủ tục hải quan, chia sẻ thông tin nội bộhải quan nhằm cải thiện và hiện đại hóa việc quản lý rủi ro, cũng như các chương trình cụ thể nằm trong Tầm nhìn Hải quan ASEAN 2015. Được thiết lập nhằm đẩy nhanh thông quan hàng hóa, giảm thời gian và chi phí giao dịch, và cải thiện công tác thực thi tại cửa khẩu, Cơ chế Một cửa ASEAN sẽ không chỉ nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh thương mại, mà còn tạo điều kiện cho sự tham gia của ASEAN vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu - chìa khóa cho việc hiện thực hóa Cộng đồng Kinh tế ASEAN.

Cơ chế Một cửa Quốc gia là điều kiện tiên quyết cho Cơ chế Một cửa ASEAN và đóng một vai trò quan trọng để đạt được các mục tiêu tạo thuận lợi thương mại của chính phủ qua việc giảm thời gian thông quan tại biên giới. Cơ chế Một cửa Quốc gia cho phép xuất trình dữ liệu và thông tin một lần; xử lý thông tin và dữ liệu một lần và đồng thời ra quyết định một lần cho việc giải phóng và thông quan hàng hoá. Cơ chế này có thể tạo thuận lợi cho thương mại, giảm gánh nặng hành chính cho thương nhân, tối ưu hóa nguồn nhân lực công, ngân sách và tăng sức cạnh tranh.

Việc thực hiện các Cơ chế Một cửa Quốc gia và Cơ chế Một cửa ASEAN tạo điều kiện cho việc cải tiến quy trình thủ tục, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chính phủ có liên quan và khu vực tư nhân. Nó cũng nâng cao tính khả toán và minh bạch của các quy tắc thương mại, quy định và thủ tục liên quan. Việc thực hiện cũng giúp cho lưu chuyển hàng hóa nhanh hơn, dễ dàng hơn và tiết kiệm chi phí hơn.

"Sự tham gia của Việt Nam vào việc thử nghiệm kết nối kỹ thuật hạ tầng Cơ chế Một cửa ASEAN để trao đổi thông tin về giấy chứng nhận xuất xứ mẫu D, cùng với 4 nước thành viên ASEAN đang triển khai là một sự cổ vũ lớn lao cho các nước Thành viên ASEAN khác tham gia kết nối trực tiếp với Cơ chế Một cửa ASEAN", ông Lê Lương Minh nhấn mạnh.

(PV)