Cơ chế một cửa quốc gia đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp

(eFinance Online) - Việc triển khai kết nối các bộ, ngành với Cơ chế một cửa quốc gia được bắt đầu từ năm 2014. Tính đến tháng 11/2016 đã có 10 trên tổng số 14 Bộ, ngành kết nối. Số lượng thủ tục hành chính đưa lên Cơ chế một cửa quốc gia (chưa kể Bộ Tài chính) là 36 thủ tục.
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chủ trì phiên họp thứ nhất Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và tạo thuận lợi thương mại. Ảnh: PA. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chủ trì phiên họp thứ nhất Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và tạo thuận lợi thương mại. Ảnh: PA.

Tổng số hồ sơ hành chính đã được xử lý trên Cổng thông tin một cửa quốc gia tính đến tháng 25/11/2016 là gần 213.000 bộ hồ sơ với sự tham gia của hơn 8.350 doanh nghiệp hoạt động thường xuyên trong các lĩnh vực này. 

Đến nay, Cơ chế một cửa quốc gia đã phát huy tác dụng ở những điểm sau: Kể từ khi các cơ quan chính phủ áp dụng hàng loạt các giải pháp đồng bộ, bao gồm việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, tại ấn phẩm Môi trường kinh doanh 2017, Ngân hàng Thế giới đánh giá thời gian thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa tại Việt Nam đã có cải thiện đáng kể. Xếp hạng chỉ số giao lưu hàng hóa qua biên giới, Việt Nam thăng 15 hạng so với báo cáo năm 2015 (từ 108 lên 93/190 nền kinh tế được khảo sát) và đứng trong 4 nước hàng đầu trong khu vực (cùng với Singapore, Malaysia và Thái Lan). Cụ thể, thời gian thực hiện thủ tục xuất khẩu (bao gồm thời gian chuẩn bị hồ sơ và thời gian thực hiện thủ tục hành chính tại cửa khẩu) còn 108 giờ tương đương với khoảng 4,5 ngày; thời gian thực hiện thủ tục nhập khẩu còn 138 giờ tương đương với khoảng 5,75 ngày. Đặc biệt, thời gian chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu giảm 30 giờ (từ 106 giờ xuống còn 76 giờ); thời gian chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu giảm 33 giờ (từ 83 giờ xuống còn 50 giờ). Nếu căn cứ báo cáo của Ngân hàng Thế giới, chi phí trung bình để chuẩn bị hồ sơ (cho cả nhập khẩu và xuất khẩu) tại Việt Nam ước khoảng 2,5 USD/giờ thì mỗi lô hàng (cả nhập khẩu và xuất khẩu) khi rút ngắn khoảng 30 giờ so với 2015 thì ước tiết kiệm được 75 USD chi phí chuẩn bị hồ sơ. Tính trên khoảng 8 triệu lô hàng cả xuất khẩu và nhập khẩu tính đến tháng 10/2016, chỉ riêng chi phí chuẩn bị hồ sơ ước có thể tiết kiệm được khoảng 600 triệu USD.

Theo công bố của Cục Đăng kiểm Việt Nam, khi thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, doanh nghiệp đã rút ngắn được khoảng 4/5 thời gian làm thủ tục. Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, một số đơn vị thực hiện thủ tục hành chính thuộc Bộ như: Cục Chăn nuôi, Tổng cục Thủy sản, Cục Bảo vệ thực vật, Cục Thú y đến nay đã cơ bản không tiếp nhận việc xử lý, giải quyết hồ sơ giấy. Đối với Cục Chăn nuôi, khi áp dụng thủ tục qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, doanh nghiệp đã không còn phải gửi hồ sơ qua đường chuyển phát nhanh, do đó thủ tục đã được rút ngắn từ 1 đến 2 ngày so với trước đây. Nếu ước tính 1 bộ hồ sơ phải gửi chuyển phát nhanh mất 20.000 đồng thì với trên 20.000 hồ sơ của Cục Chăn nuôi đã được xử lý cấp phép qua Cơ chế một cửa quốc gia, doanh nghiệp đã tiết kiệm được hơn 400 triệu đồng. Đối với các Bộ, ngành, khi triển khai thực hiện theo Cơ chế một cửa quốc gia, mặc dù chưa có số liệu đo cụ thể song mục tiêu đề ra là sẽ rút ngắn được khoảng từ 15% - 30% thời gian thực hiện thủ tục hành chính hoặc nhiều hơn. Bên cạnh đó, khi triển khai đầy đủ dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 trên Cơ chế một cửa quốc gia, ước tính hầu hết bộ hồ sơ do doanh nghiệp phải nộp/xuất trình sẽ được đơn giản hóa và điện tử hóa; qua đó giảm thời gian và chi phí cho chuẩn bị chứng từ, hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính.

Lợi ích lâu dài: Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để chuyển đổi phương thức hoạt động sang môi trường điện tử, đào tạo nguồn lực để có thể sẵn sàng cho quá trình hội nhập hướng ra các thị trường mà ở đó, môi trường kinh doanh và hành chính chủ yếu là môi trường phi giấy tờ. Sau nữa, các cơ quan nhà nước sẽ có được cơ sở dữ liệu về chứng từ hành chính điện tử để trao đổi với các cơ quan hành chính nhà nước thuộc các thị trường xuất khẩu của Việt Nam, qua đó đơn giản hóa các hồ sơ, chứng từ áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu.

Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại cho biết: Trong thời gian tới, tất cả các thủ tục hành chính liên quan đến quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; người và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh được thực hiện thông qua Cơ chế một cửa quốc gia dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4. Tham gia và triển khai đầy đủ Cơ chế một cửa ASEAN theo đúng cam kết và lộ trình thực hiện của các nước ASEAN; sẵn sàng về mặt kỹ thuật để kết nối và trao đổi thông tin với các đối tác thương mại khác ngoài ASEAN theo các hiệp định và thỏa thuận mà Việt Nam tham gia.

Cụ thể, đến năm 2018: Hoàn thành triển khai mở rộng ra phạm vi toàn quốc các thủ tục đối với phương tiện, hàng hóa vận tải vào, rời cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng dầu khí ngoài khơi; các thủ tục đối với phương tiện vận tải vào, rời cảng hàng không thông qua Cơ chế một cửa quốc gia. Triển khai các thủ tục hành chính có số lượng giao dịch nhiều, tác động lớn tới hoạt động của các doanh nghiệp, tổ chức và người dân đạt ít nhất 80% trên tổng số các thủ tục hành chính của các Bộ, ngành có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của hàng hóa; xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của người và phương tiện.

(PA)