Hải quan ứng dụng công nghệ thông tin thu hẹp khoảng cách với thế giới

Nhìn lại lịch sử 70 năm xây dựng và phát triển ngành Hải quan cho thấy ngành Hải quan đã sớm có chủ trương, chính sách phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) thống nhất, nhất quán, liên tục và kế thừa sâu sắc.

Ngày 8/9/2015, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã bấm nút công bố chính thức thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia và kết nối kỹ thuật Cơ chế một cửa ASEAN. Ảnh: PD.Ngày 8/9/2015, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã bấm nút công bố chính thức thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia và kết nối kỹ thuật Cơ chế một cửa ASEAN. Ảnh: PD.

CNTT được ngành Hải quan xác định vừa là yêu cầu, vừa là giải pháp quan trọng nhất để hiện thực hóa các mục tiêu, nội dung của tiến trình cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan.

Năm 2004, kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa Ngành Hải quan giai đoạn 2004 – 2006 ban hành theo Quyết định số 810/QĐ-BTC của Bộ Tài chính đã xác định “Ứng dụng tiến bộ của khoa học CNTT và sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại trong công tác quản lý đang là xu thế chung của thời đại nhằm đẩy nhanh tốc độ xử lý thông tin và nâng cao hiệu quả quản lý”.

Năm 2008, kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa ngành Hải quan giai đoạn 2008 – 2010 được ban hành theo Quyết định số 456/QĐ-BTC của Bộ Tài chính đã đưa ra mục tiêu tổng quát đến năm 2010: Mô hình nghiệp vụ hải quan đến năm 2010 được dựa trên nền tảng của việc tự động hoá một phần và xử lý dữ liệu tập trung ở cấp Cục, từng bước áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro, ứng dụng CNTT…”.

Năm 2011, Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020 được ban hành theo Quyết định số 448/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ xác định mục tiêu tổng quát đến năm 2020 là: “Xây dựng Hải quan Việt Nam hiện đại, có cơ chế, chính sách đầy đủ, minh bạch, thủ tục hải quan đơn giản, hài hoà đạt chuẩn mực quốc tế, trên nền tảng ứng dụng CNTT, xử lý dữ liệu tập trung,…”.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã ban hành Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa hải quan giai đoạn 2011 – 2015 theo Quyết định số 1514/QĐ-BTC ngày 22/6/2011. Một trong những định hướng cơ bản của cải cách, hiện đại hóa hải quan trong giai đoạn 2011 - 2015 là đẩy mạnh ứng dụng CNTT với đặc trưng 5 E: E-Clearance; E-Manifest; E-Payment; E-Permit và E-C/O.

Đặc biệt, việc ứng dụng và phát triển CNTT trong lĩnh vực hải quan được đẩy mạnh hơn bao giờ hết với việc Bộ Tài chính phê duyệt và ban hành một kế hoạch riêng về phát triển và ứng dụng CNTT ngành Hải quan giai đoạn 2012 – 2015 theo Quyết định số 2400/QĐ-BTC ngày 27/9/2012.

Trên cơ sở đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và sự chỉ đạo Bộ Tài chính, bằng các giải pháp, chương trình, kế hoạch cụ thể, trong những năm qua, việc ứng dụng CNTT trong cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan đã được triển khai mạnh mẽ.

Với quyết tâm đẩy mạnh ứng dụng CNTT để thu hẹp khoảng cách với thế giới, đến nay, ngành Hải quan đã thu được những thành tựu nổi bật như: CNTT đã được ứng dụng mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan. 100% thủ tục hải quan cơ bản đã được tự động hóa, 100% cục hải quan, chi cục hải quan thực hiện thủ tục hải quan điện tử với 99,65% doanh nghiệp tham gia. Theo đó, việc khai báo, tiếp nhận, xử lý thông tin và ra quyết định thông quan được thực hiện với mức độ tự động hóa rất cao thông qua hệ thống VNACCS/VCIS.

Bên cạnh đó, ngành Hải quan đã ứng dụng CNTT một cách toàn diện trong các mặt công tác nghiệp vụ như: giám sát quản lý nhà nước về hải quan; quản lý thu thuế xuất nhập khẩu; quản lý rủi ro; kiểm tra sau thông quan... 

Ngoài ra, ngành Hải quan còn ứng dụng mạnh mẽ CNTT vào công tác chỉ đạo điều hành và đặc biệt ứng dụng CNTT trong triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN.

Thêm vào đó, ngành Hải quan cũng đã ứng dụng CNTT trong công tác thống kê hàng hóa XNK nhằm cung cấp thông tin thống kê hải quan đầy đủ, kịp thời, ngày càng có độ tin cậy và chất lượng cao, qua đó góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý nhà nước nói chung, sự phát triển và hiện đại hóa của ngành Hải quan nói riêng.

Tổng cục Hải quan cho biết, trong thời gian tới, Tổng cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng CNTT phục vụ cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Ứng dụng toàn diện CNTT trong tất cả các lĩnh vực nghiệp vụ hải quan. Thực hiện thành công Cơ chế hải quan một cửa quốc gia và tham gia vào Cơ chế hải quan một cửa ASEAN.

(P.An)