Hoạt động điều tra chống buôn lậu gặp nhiều khó khăn

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 15/6/2015, lực lượng kiểm soát hải quan toàn ngành đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý 7.997 vụ, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 73 tỷ 275 triệu đồng.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Thu nộp ngân sách nhà nước đạt 64 tỷ 880 triệu 080 đồng. Trong đó có, 445 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; 70 vụ ma túy; 7.029 vụ vi phạm hành chính; 10 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ và 443 vụ vi phạm khác.

Cơ quan hải quan khởi tố, điều tra 09 vụ án hình sự, chuyển cơ quan khác khởi tố 31 vụ án hình sự.

Tuy nhiên, theo Tổng cục Hải quan mặc dù thể chế liên quan đến công tác kiểm soát hải quan đã được xây dựng, công tác phòng, chống buôn lậu được Chính phủ, Bộ Tài chính quan tâm nhưng lực lượng kiểm soát hải quan vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực thi nhiệm vụ, cụ thể: Thẩm quyền của lực lượng kiểm soát hải quan chưa tương xứng với nhiệm vụ được giao, Bộ Luật Tố tụng hình sự chưa quy định cho cơ quan hải quan khởi tố, điều tra vụ án hình sự đối với một số tội danh như ma túy, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế, sở hữu trí tuệ,...

Bên cạnh đó, các quy định về hoạt động nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát hải quan tuy đã được ban hành song vẫn còn thiếu, việc triển khai ở một số đơn vị còn hình thức, chưa thật sự chú trọng, năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác nghiệp vụ kiểm soát hải quan còn yếu, chế độ chịu trách nhiệm trong hoạt động phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại… tại các địa phương còn nhiều hạn chế.

Ngoài ra, công tác phối hợp với các lực lượng chức năng tại địa bàn chưa chặt chẽ, ở một số nơi còn mang tính cục bộ. Quy chế phối hợp với các lực lượng chức năng còn mang tính hình thức, công tác trao đổi cung cấp thông tin chưa đảm bảo yếu tố bí mật tuyệt đối.

Thêm vào đó, trang bị phương tiện phục vụ công tác phòng, chống buôn lậu chưa đảm bảo, thiếu đồng bộ như đội tàu cao tốc đã cũ, hiệu quả sử dụng không cao; hệ thống máy soi hành lý tại một số địa bàn thường xuyên bị hỏng, máy soi container chưa được trang bị đầy đủ, kịp thời. Cơ chế chính sách liên quan đến việc hỗ trợ kinh phí phục vụ công tác chống buôn lậu không còn phù hợp với thực tiễn, chậm được bổ sung, sửa đổi.

Các văn bản, cơ chế chính sách liên quan đến chính sách mặt hàng quá nhiều, thường xuyên thay đổi dẫn đến khó khăn cho công tác kiểm soát hải quan.

Nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác kiểm soát hải quan, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từ nay đến cuối năm 2015, hoàn thành nhiệm vụ lãnh đạo Bộ Tài chính giao, Tổng cục Hải quan kiến nghị một số nội dung sau: Tiếp tục kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Bộ Luật Tố tụng hình sự, Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự: trong đó bổ sung thẩm quyền cho cơ quan Hải quan trong hoạt động điều tra, khởi tố đối với các loại tội phạm về ma tuý, tàng trữ, vận chuyển trái phép vũ khí, vi phạm sở hữu trí tuệ, trốn thuế, vi phạm môi trường,...

Đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, các lực lượng khẩn trương phối hợp đưa vào vận hành Hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin hành khách xuất, nhập cảnh theo Nghị định số 27/2011/NĐ-CP ngày 09/04/2011 của Chính phủ.

Đề nghị Ban Chỉ đạo 389/QG và Ban chỉ đạo 138/CP chỉ đạo các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương tăng cường hơn nữa công tác phối hợp phòng, chống tội phạm, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, hàng giả.

Đề nghị các Bộ, ngành nghiên cứu xây dựng quy định, chế tài xử lý đối với các đối tượng làm nhiệm vụ canh chừng, thường xuyên theo dõi lực lượng chống buôn lậu để báo tin cho các đối tượng đầu nậu, vì hiện nay số đối tượng này rất đông, luôn cản trở và gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chống buôn lậu.

Về phía Bộ Tài chính: Kiến nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung Điều 25 Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2014 của Chính phủ về “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” theo hướng bãi bỏ từ điểm “i” đến điểm “o” và sửa đổi điểm “h” theo hướng “phạt tiền từ 30.000.000 đến 40.000.000 đồng trong trường hợp hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 600 bao trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự”.  Xem xét sửa đổi Quyết định số 82/2005/QĐ-BTC ngày 21/11/2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành Quy chế quản lý và sử dụng kinh phí chi cho hoạt động nghiệp vụ đặc thù của lực lượng kiểm soát hải quan theo hướng nâng mức chi cho hoạt động nghiệp vụ kiểm soát hải quan cho phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo công tác kiểm soát hải quan hoạt động hiệu quả.

(P.An)