Năm 2020 có thể thực hiện thủ tục hải quan “mọi nơi, mọi lúc, mọi phương tiện”

Năm 2013 toàn ngành Hải quan đã thu đạt 221.900 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu điều chỉnh của Quốc hội hơn 5.000 tỉ đồng. Hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2013 trong điều kiện rất khó khăn, toàn ngành Hải quan đã thực hiện nhiều giải pháp để thu đúng, thu đủ và thu kịp thời, đưa ra những giải pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp… và đặc biệt ngành Hải quan đã chú trọng tới việc ứng dụng CNTT.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: TD.Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: TD.

Chia sẻ tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2013 và triển khai nhiệm vụ năm 2014 của Cục CNTT và Thống kê hải quan (Tổng cục Hải quan) vừa tổ chức ngày 9/1/2014, Cục trưởng Cục CNTT và Thống kê hải quan Nguyễn Mạnh Tùng cho biết: Từ 01/01/2013, Cục CNTT và Thống kê hải quan đã triển khai hệ thống thông quan điện tử theo Nghị định 87 trên toàn bộ 34/34 cục hải quan với 148/170 chi cục, trong đó 23 cục hải quan đã triển khai tại 100% chi cục trực thuộc. Riêng trong quý I/2013, đã hoàn thành triển khai cho 13 cục hải quan tỉnh, thành phố còn lại.

Trong năm 2013, cả nước có 50,1 nghìn doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT), tăng 16,8% so với năm trước và chiếm 96% tổng số doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan; Số tờ khai thực hiện TTHQĐT là 5,5 triệu tờ khai, tăng 26,3% so với năm 2012 và chiếm 93,4%  trong tổng số tờ khai xuất nhập khẩu (XNK) trên toàn quốc. Tổng kim ngạch XNK bằng TTHQĐT là hơn 252 tỷ USD, tăng  25,4% so với cả năm trước và chiếm 95% tổng trị giá XNK của cả nước. Tính tại thời điểm ngày 31/12/2013 đã có 15.267 tờ khai áp dụng chữ ký số trên 17.414 tờ khai điện tử, đạt tỷ lệ 87,67%.

Từ ngày 01/8/2013, Cục đã đã chính thức triển khai tiếp nhận 100% hồ sơ điện tử tàu biển (e-Manifest) tại các đơn vị hải quan thuộc Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh. Hoàn thành triển khai hệ thống cho 8 cục hải quan còn lại theo Quyết định 19/2011/QĐ-TTg. Tính đến 31/12/2013, hệ thống đã tiếp nhận được 7.155 hồ sơ điện tử; về phía doanh nghiệp đã triển khai hệ thống cho 43 hãng tàu, 348 đại lý hãng tàu, hơn 1.283 công ty giao nhận trên cả nước.

Bên cạnh đó, Cục cũng đã phối hợp với nhà thầu NTT Data thực hiện kiểm tra kết nối thử nghiệm hệ thống VNACCS/VCIS tại cơ quan tổng cục. Ngoài ra, Cục đã hoàn thành kết nối Cổng thanh toán điện tử thu thuế XNK và phối hợp thu với 13 ngân hàng thương mại trên địa bàn 09 cục hải quan trọng điểm. Số thu thuế qua các ngân hàng thương mại đạt trên 50% số thu của ngành Hải quan. Tính đến hết ngày 31/12/2013 số thu qua ngân hàng thương mại năm 2013 là 117.188,493 tỷ VNĐ trên tổng số 649.171 tờ khai. Đồng thời, triển khai mở rộng cổng thanh toán điện tử giai đoạn II (trao đổi thông tin về các khoản thu ngân sách giữa hải quan và ngân hàng thương mại) tại 25 cục hải quan tỉnh, thành phố. Trong tháng 6/2013 đã tổ chức đào tạo tập huấn sử dụng chương trình cho 25 cục hải quan tỉnh, thành phố.

Thêm vào đó, Cục CNTT và Thống kê hải quan (Tổng cục Hải quan) cũng đã hỗ trợ cục hải quan tỉnh, thành phố vận hành các hệ thống thông tin nghiệp vụ đáp ứng Thông tư số 128/2013/TT-BTC ngày 10/9/2013 của Bộ Tài chính “Quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu”, tiến hành nâng cấp Hệ thống KT559, sửa tiêu chí theo dõi nợ thuế, ân hạn,… Tổ chức quản lý, vận hành hệ thống CNTT tập trung ngành Hải quan hoạt động thông suốt 24/7. Trong năm 2013 không để xảy ra tình trạng mất an ninh an toàn hệ thống và các sự cố lớn xảy ra.

Ngoài ra, Cục đã thực hiện đầy đủ, kịp thời với chất lượng cao các báo cáo tình hình XK, NK hàng hoá định kỳ 15 ngày và báo cáo tháng theo quy định tại Quyết định số 111/2008/QĐ-TTg của TTCP (bản giấy và bản điện tử), các báo cáo ước số liệu hàng tháng gửi Chính phủ, bộ và các bộ, ngành liên quan để phục vụ công tác điều hành hoạt động XNK; Dự báo số liệu thống kê hàng hóa XNK của năm 2013 và 2014 phục vụ đánh giá nhiệm vụ thu ngân sách năm 2013 và xây dựng dự toán thu ngân sách của ngành Hải quan năm 2014.

Trong năm 2013, Cục đã xử lý kịp thời trên 250 yêu cầu riêng, đột xuất về thông tin thống kê hàng hóa XK, NK (ngoài các yêu cầu định kỳ) của các đơn vị trong và ngoài ngành Hải quan phục vụ kịp thời cho công tác điều hành, đánh giá, nghiên cứu hoạt động XNK, xây dựng chính sách thuế, thực thi pháp luật; chống bán phá giá từ nước ngoài, áp dụng biện pháp tự vệ; đánh giá thực trạng XNK (về kim ngạch mặt hàng, nợ đọng thuế ...) của các loại hình doanh nghiệp (có vốn nhà nước, có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp khác) theo yêu cầu của lãnh đạo bộ.

Năm 2014 là năm được dự báo có rất nhiều thách thức chờ đợi đối với ngành Hải quan nói chung và lực lượng công nghệ thông tin trong toàn ngành nói riêng. Tháng 4/2014, hệ thống VNACCS/VCIS sẽ chính thức đi vào vận hành, do đó ngành Hải quan sẽ phải tập trung nguồn lực để tổ chức quản lý vận hành Trung tâm dữ liệu đảm bảo cho Hệ thống và các hệ thống CNTT tập trung của ngành Hải quan vận hành ổn định 24/7. Trong năm 2014, Cục cũng phải xây dựng, triển khai cổng thông tin một cửa quốc gia; triển khai các hệ thống vệ tinh theo mô hình xử lý tập trung cấp Tổng cục để kết nối trao đổi thông tin với hệ thống VNACCS/VCIS; hoàn thiện các quy chế, quy trình quản lý vận hành các hệ thống CNTT ngành Hải quan; triển khai thực hiện “Đề án Triển khai hoạt động của Trung tâm Quản lý vận hành hệ thống công nghệ thông tin hải quan” đã được Bộ Tài chính phê duyệt; nâng cao chất lượng công tác thống kê hải quan để bắt kịp với các yêu cầu triển khai các hệ thống CNTT của ngành…

Phát biểu tại hội nghị, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Ngọc Túc chỉ rõ công nghệ thông tin là công cụ không thể thiếu trong quản lý hải quan hiện đại. Với dự án thông quan điện tử VNACCS/VCIS, Tổng cục trưởng yêu cầu phải tập trung nguồn lực chuẩn bị kỹ lưỡng hạ tầng kỹ thuật, công tác đào tạo để triển khai thành công giai đoạn đầu của dự án, tiến tới mục tiêu năm 2015 đạt tự động hóa trong công tác hải quan và năm 2020 có thể thực hiện thủ tục hải quan “mọi nơi, mọi lúc, mọi phương tiện”.

(Phương An)