Ngành Hải quan sẽ xây dựng hệ thống CNTT thông minh vào năm 2020

Theo Cục CNTT và Thống kê hải quan (Tổng cục Hải quan) đến năm 2020, mục tiêu của ngành Hải quan là xây dựng hệ thống CNTT thông minh, xử lý tập trung trên nền tảng công nghệ hiện đại, có khả năng sẵn sàng cao, tích hợp chặt chẽ với các hệ thống thông tin của các bên liên quan đáp ứng yêu cầu công tác quản lý hải quan theo chuẩn mực quốc tế.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Cụ thể, đến năm 2020 có 100% các cục hải quan, 100% các chi cục hải quan, 100% các loại hình hải quan cơ bản, 99% kim ngạch xuất nhập khẩu, 100% doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT). Tỷ lệ các giấy phép xuất nhập khẩu thực hiện trong Cơ chế một cửa hải quan quốc gia đến năm 2020 là 100%.

Đồng thời tăng cường cung cấp dịch vụ công thông qua xây dựng trung tâm dịch vụ hải quan thông minh, hỗ trợ người khai hải quan, DN, hãng vận tải, cán bộ hải quan và các đối tượng khác liên quan đến ngành Hải quan... Để thực hiện mục tiêu đề ra, Hải quan Việt Nam sẽ áp dụng công nghệ hiện đại cho hệ thống CNTT của ngành, đảm bảo nguồn lực đồng thời chủ động hợp tác quốc tế, đáp ứng yêu cầu quản lý Hải quan theo chuẩn mực quốc tế “Mọi lúc – Mọi nơi – Mọi phương tiện”.

Theo Chiến lược phát triển Hải quan Việt Nam đến năm 2020 (Quyết định 448/QĐ-TTg năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ), đến năm 2015, 100% cục hải quan, 100% chi cục tại các địa bàn trọng điểm (cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu đường bộ quốc tế, các khu kinh tế trọng điểm), 60% loại hình hải quan cơ bản, 70% kim ngạch XNK, 60% DN thực hiện TTHQĐT.

Tuy nhiên trên thực tế đến cuối năm 2013, TTHQĐT đã được phủ sóng trên phạm vi toàn quốc khi ngành Hải quan thực hiện Nghị định 87/2012/NĐ-CP. Phần lớn doanh nghiệp (DN) có hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) đã tham gia TTHQĐT và thực hiện hầu hết các loại hình XNK bằng phương thức này.

Ngày 01/4/2014, hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS do Chính phủ Nhật Bản viện trợ chính thức được Hải quan Việt Nam triển khai, đưa ứng dụng CNTT nâng lên một bước cơ bản với mức độ tự động hóa cao theo phương thức quản lý thông tin tập trung, hướng đến mô hình một cửa.

So với thời gian đề ra trong Chiến lược phát triển thì khâu thông quan (e-Declaration) của ngành Hải quan đã về đích sớm. Năm 2014, Tổng cục Hải quan đã nâng cấp và đẩy nhanh thời gian xác nhận nộp thuế, góp phần giảm thời gian thông quan, giảm chi phí phát sinh cho DN, Hệ thống thanh toán thuế điện tử (e-Payment), đáp ứng những yêu cầu quy định mang tính đột phá tại Thông tư 126/2014/TT-BTC.

Với các tính năng tiên tiến, hệ thống cho phép cơ quan hải quan hạch toán, trừ nợ ngay cho DN ngay sau khi nộp thuế. Đây là một bước tiến lớn, so với trước kia, khi mà cơ quan hải quan chỉ hạch toán, trừ nợ cho DN sau khi nhận được xác nhận từ kho bạc và thời điểm này thường chậm 1 ngày so với thời điểm nộp thuế. Thời gian nộp thuế XNK trước đây là khoảng 30 phút nay giảm còn khoảng 5-7 phút.

Ngày 25/12/2014, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh bấm nút khai trương chính thức thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia (NSW). NSW được kết nối tạo bước đột phá về cải cách thủ tục hành chính. Thay vì 1 lô hàng phải chuẩn bị nhiều chứng từ và xin giấy phép của nhiều bộ, ngành khác nhau, nayDN chỉ phải nộp 1 bộ hồ sơ duy nhất. Chức năng quản lý giấy phép điện tử (e-Permit) thuộc Hệ thống NSW giúp đơn giản hóa và hài hòa hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí thông quan, giải phóng hàng. Cũng với NSW và quản lý e-C/O, thời gian cấp C/O còn không quá 1 giờ so với 8-24 giờ khi thực hiện quy trình thủ công.

Thực hiện Quyết định số 19/2011/QĐ-TTg ngày 23/3/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm thực hiện tiếp nhận bản khai hàng hóa, các chứng từ có liên quan và thông quan điện tử đối với tàu biển nhập cảnh, xuất cảnh, hệ thống e-Manifest đã được triển khai tại các 09 cục hải quan có cảng biển.

Trước đây, các hãng tàu phải in hàng trăm trang bản khai hàng hóa và phải trực tiếp nộp, xuất trình cho cơ quan Hải quan. Với hệ thống E-manifest thời gian thông quan tàu được rút ngắn được tối đa, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, giảm chi phí cho DN.

(Diễm Phượng)