Thu thuế XNK qua ngân hàng gia tăng lợi ích cho nhiều bên

Có thể nói Thông tư 126/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về thủ tục kê khai, thu nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và các khoản thu khác đối với hàng hóa XNK (có hiệu lực từ ngày 01/10/2014) đã thúc đẩy nhanh thời gian xác nhận việc nộp thuế của doanh nghiệp, góp phần giảm thời gian thông quan hàng hóa và giảm chi phí phát sinh cho doanh nghiệp.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Và là bước tiến mạnh mẽ trong cải cách hành chính thuộc lĩnh vực hải quan, Thông tư 126 đã tạo thuận lợi cho cả 3 bên: Hải quan, doanh nghiệp và ngân hàng.

Với sự tham gia nhiệt tình của các ngân hàng thương mại, trong quý I/2015, công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước giữa Tổng cục Hải quan và các ngân hàng ghi nhận tăng về số đơn vị tham gia, tăng lượng giao dịch và tiền thuế, đồng thời giảm treo nợ thuế và vướng mắc cho doanh nghiệp (DN).

Cụ thể, với 2 ngân hàng mới ký thỏa thuận phối hợp thu NSNN trong quý I/2015, hiện có tổng số 19 ngân hàng thương mại đã ký kết với Tổng cục Hải quan. Trong 3 tháng đầu năm 2015, số thu thuế điện tử đạt 36,8 nghìn tỷ đồng, chiếm 59,71% tổng số thu NSNN của ngành Hải quan, tăng 38,2% so với cùng kỳ năm 2014 (26,6 nghìn tỷ đồng); tổng số giao dịch là 204,8 nghìn so với 142,3 nghìn giao dịch hồi cùng kỳ năm 2014 (tăng 43,8%).

Thời gian nộp thuế XNK tính bằng phút 

Theo tính toán của Tổng cục Hải quan, thực hiện các quy định của Thông tư số 126 thời gian nộp thuế XNK nay giảm xuống còn khoảng 5-7 phút. Đặc biệt, theo quy định cũ, cơ quan hải quan chỉ hạch toán, trừ nợ cho DN sau khi nhận được xác nhận từ kho bạc (thời điểm này thường chậm 1 ngày so với thời điểm nộp thuế) thì nay việc hạch toán, trừ nợ được thực hiện ngay sau khi DN nộp thuế.

Đồng thời, việc trao đổi thông tin trực tuyến giữa các bên đã giúp cho DN được giải phóng hàng mà không phải xuất trình giấy nộp tiền.

Một lợi ích lâu dài khác mà DN nhận được đó là khi tham gia Cơ chế một cửa quốc gia, các nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí của DN cũng được thực hiện bằng phương thức điện tử qua các ngân hàng thương mại.

Quy trình nộp thuế XNK qua ngân hàng rất đơn giản. Người nộp thuế chỉ phải lập một liên Bảng kê nộp thuế, thông tin kê khai tối thiểu. Trường hợp Bảng kê nộp thuế hợp lệ, Ngân hàng trích nợ Tài khoản Người nộp thuế và chuyển tiền vào Tài khoản KBNN đồng thời truyền dữ liệu (online) qua Cổng thanh toán điện tử hải quan. Ngay khi nhận được dữ liệu (online) từ ngân hàng, hệ thống của cơ quan hải quan sẽ hạch toán trừ nợ, thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp. (Thời gian kể khi từ người nộp thuế thực hiện kê khai, giao dịch nộp tiền tại ngân hàng cho đến khi hệ thống hải quan hạch toán, trừ nợ và thông quan hàng hóa dưới 10 phút. Nếu nộp qua các ngân hàng chưa phối hợp thu với cơ quan hải quan, thông tin nộp tiền đến cơ quan hải quan thường là 01 ngày làm việc).

DN có thể nộp tiền tại nhiều điểm khác nhau, trong và ngoài giờ hành chính, nộp vào ngày nghỉ, sử dụng các dịch vụ thanh toán hiện đại (qua internet, ATM, thư bảo lãnh…) rất thuận tiện.

Việc nộp thuế của DN sẽ được cơ quan hải quan cập nhật nhanh, thường xuyên, liên tục và chính xác hơn. Từ việc hạch toán, thanh khoản nợ ngay sẽ hạn chế tối đa việc treo nợ thuế của người nộp thuế, giúp DN thông quan nhanh lô hàng, góp phần giảm thời gian thông quan, giảm được chi phí phát sinh cho DN.

DN chỉ cần sử dụng 1 Bảng kê nộp tiền nộp cho nhiều tờ khai. Bên cạnh đó, việc khai trên chứng từ nộp tiền, DN cũng chỉ cần khai chính xác các tiêu chí: Mã số thuế, số và ngày tờ khai, tên cơ quan Hải quan, tên Kho bạc Nhà nước, nội dung các khoản nộp ngân sách (tên sắc thuế), số tiền (các thông tin về mục lục NSNN do ngân hàng thương mại phối hợp thu tự điền). Nếu thông tin người nộp thuế kê khai chính xác, hệ thống chấp nhận ngay thông tin nộp tiền, trích tiền từ tài khoản của người nộp thuế tại các tổ chức tín dụng phối hợp thu và thông tin do Kho bạc Nhà nước truyền trên Cổng thông tin để cơ quan hải quan thông quan, hạch toán trừ nợ cho người nộp thuế.

Quy định tại Thông tư 126 đã giúp giảm công tác đối chiếu chứng từ thủ công, tăng tốc độ xử lý thông tin, hạch toán thanh khoản nợ thuế, cập nhật thông tin thường xuyên về thuế, lệ phí, bảo lãnh thuế của các DN từ các địa phương trên cả nước, thực hiện việc xét ân hạn thuế, giải tỏa cưỡng chế và thông quan hàng hóa nhanh chóng, chính xác….

Quy trình nộp thuế XNK

Lợi ích mà DN được hưởng từ Thông tư 126 đã rõ, tuy nhiên khi DN thực hiện nộp thuế qua ngân hàng thương mại cần lưu ý các điểm sau: Thời điểm làm thủ tục chuyển tiền: các DN có thói quen sau khi khai báo chính thức tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu, hệ thống trả lại tờ khai hải quan trong đó có thông tin số tiền thuế dự kiến phải nộp, DN đã làm ngay thủ tục nộp tiền thuế tại ngân hàng.

Trường hợp tờ khai được phân luồng xanh: thì hệ thống sẽ gửi kèm thông tin về số thuế chính xác phải nộp (Chứng từ ghi số thuế phải thu), sẽ không có vướng mắc khi chuyển tiền.

Đối với những tờ khai được phân vào luồng vàng, hoặc luồng đỏ: Sau thời điểm khai báo chính thức chưa có số thuế phải nộp cho tờ khai. Nếu chuyển tiền nộp thuế vào thời điểm này, cổng thanh toán điện tử hải quan chưa có đầy đủ thông tin nộp tiền để hỗ trợ cho ngân hàng chuyển tiền cũng như người nộp thuế.

Chỉ sau khi DN hoàn thành thủ tục hải quan, hệ thống VNACCS đã trả lại màn hình đầu cuối của người khai chứng từ ghi số thuế phải nộp, nếu DN lệnh ngân hàng phục vụ thực hiện chuyển tiền vào thời điểm này hệ thống của hải quan sẽ hỗ trợ người khai, hỗ trợ ngân hàng khai thác chính xác các thông tin liên quan đến số tiền thuế, sắc thuế, cơ quan hải quan, tài khoản nộp tiền tại Kho bạc Nhà nước.

Ngân hàng phục vụ người nộp thuế (ngân hàng chuyển tiền): Theo quy định tại Thông tư 126, chỉ có nộp tiền qua các ngân hàng đã phối hợp thu với Tổng cục Hải quan hoặc nộp tại Kho bạc Nhà nước thì ngay sau cổng thanh toán điện tử hải quan nhận được thông tin chuyển tiền từ ngân hàng phối hợp thu hoặc tại Kho bạc Nhà nước thì hệ thống ngay lập tức sẽ hạch toán trừ nợ và thông quan hàng hóa.

Thời gian chuyển thông tin nộp tiền đến cơ quan hải quan: thời điểm thực hiện lệnh chuyển tiền từ ngân hàng phối hợp thu đến thời điểm hệ thống xác nhận hoàn thành nghĩa vụ về thuế (thông quan lô hàng) trong vòng 10 phút. Vì vậy, các DN cân nhắc thời điểm khi thực hiện lệnh chuyển tiền nộp thuế qua internet banking hoặc lệnh các ngân hàng phuc vụ chuyển tiền nộp thuế, đảm bảo thông tin chính xác, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp.

Quy trình doanh nghiệp nộp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua ngân hàng thương mại đã phối hợp thu với Tổng cục Hải quan:

- Xác định số thuế phải nộp: Ngay sau khi khai báo chính thức vào hệ thống VNACCS, hệ thống sẽ trả thông tin tờ khai trong đó có số thuế phải nộp. Tuy nhiên, để có số thuế chính thức cũng như các thông tin cổng thanh toán điện tử hải quan hỗ trợ ngân hàng chuyển tiền và người nộp thuế thông tin chính xác, chỉ sau khi hệ thống VNACCS trả lại Chứng từ ghi số thuế phải thu là thông tin chính xác nhất.

- Lập bảng kê nộp tiền: doanh nghiệp khai đầy đủ, chính xác các thông tin trên bảng kê nộp tiền, như: mã số thuế, số tờ khai, sắc thuế,…

Sẽ thúc đẩy nhiều ngân hàng tham gia

Mặc dù các quy định tại Thông tư 126 có nhiều ưu việt, đảm bảo lợi ích cho các bên, nhưng trên thực tế việc thu nộp thuế qua Cổng thanh toán điện tử của cơ quan hải quan chưa đạt như mục tiêu đề ra, nhiều DN chưa nắm được các ngân hàng thương mại đã phối hợp thu với Tổng cục Hải quan, hoặc chưa hiểu đầy đủ lợi ích của việc nộp thuế qua các ngân hàng thương mại đã phối hợp thu với Tổng cục Hải quan.

Đến nay mới chỉ có 19 ngân hàng thương mại tham gia ký thỏa thuận hợp tác phối hợp thu ngân sách với Tổng cục Hải quan, với số thu đạt 59%/tổng thu của ngành Hải quan.

Chính vì vậy, để khắc phục tình trạng trên và hỗ trợ DN nắm bắt thông tin, Tổng cục Hải quan đã có công văn đề nghị các ngân hàng thương mại đã phối hợp thu với Tổng cục Hải quan và các cục hải quan tỉnh, thành phố niên yết tại trụ sở cơ quan hải quan, trụ sở ngân hàng thương mại và các địa điểm làm thủ tục hải quan về những lợi ích khi DN nộp thuế qua ngân hàng thương mại đã phối hợp thu với cơ quan Hải quan cũng như danh sách các ngân hàng đã phối hợp thu NSNN với hải quan, để người nộp thuế chủ động lựa chọn các ngân hàng phù hợp với điều kiện kinh doanh của mình.

Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan cũng có công văn đề nghị Hiệp hội ngân hàng, các ngân hàng thương mại chưa phối hợp thu ngân sách với Tổng cục Hải quan nghiên cứu điều kiện, hồ sơ tham gia phối hợp thu theo quy định tại Điều 3, Điều 4, Thông tư 126, chuẩn thông điệp dữ liệu điện tử quy định tại Quyết định 2924/QĐ/TCHQ ngày 03/10/2014 và 3147/QĐ/TCHQ ngày 24/10/2014 của Tổng cục Hải quan. 

Việc tham gia thu nộp ngân sách nhà nước bằng phương thức điện tử mang lại lợi ích cho cơ quan hải quan, cho DN và cho chính các ngân hàng thương mại. Vì vậy, để nâng cao tỷ lệ thu nộp thuế điện tử trong tổng số thu NSNN, không chỉ có nỗ lực của hải quan mà còn cần sự tham gia tích cực hơn nữa của các ngân hàng thương mại cũng như cộng đồng DN.

Dự kiến đến cuối năm 2015, sẽ có tổng số 29 ngân hàng thương mạiký thỏa thuận phối hợp thu NSNN với Tổng cục Hải quan.

(Phương An)