Khó khăn trong kết nối, chia sẻ, trao đổi dữ liệu điện tử

(eFinance Online) - Đó là một trong những khó khăn lớn nhất của Kho bạc Nhà nước (KBNN) trong triển khai Chính phủ điện tử, vì không có sự phối hợp, liên thông giữa các cơ quan, tổ chức trong kết nối, chia sẻ, trao đổi dữ liệu điện tử giữa các bên.
Ảnh: Quang Minh. Ảnh: Quang Minh.

KBNN cho biết mặc dù quy trình thu phạt vi phạm hành chính (VPHC) đã được điện tử hóa, tuy nhiên do các cơ quan ra quyết định phạt VPHC  chưa cung cấp, chia sẻ dữ liệu điện tử về phạt VPHC với KBNN, cho nên KBNN chưa thể cung cấp tiện tích, dịch vụ điện tử cho người dân nộp phạt VPHC. Dữ liệu điện tử về thu phí, lệ phí thủ tục hành chính cũng chưa được các cơ quan quản lý (Trung tâm hành chính) cung cấp, chia sẻ cho KBNN. Bên cạnh đó, mặc dù KBNN đang triển khai dịch vụ công điện tử về kiểm soát chi ngân sách Nhà nước (NSNN), nhưng theo quy định hiện nay các đơn vị sử dụng ngân sách vẫn phải tải tệp scan hồ sơ kiểm soát chi như các hợp đồng mua sắm công, mà chưa có cơ chế chia sẻ dữ liệu về đấu thầu điện tử, hợp đồng điện tử từ cơ quan liên quan đến KBNN nhằm đơn giản thủ tục hành chính cho các đơn vị sử dụng ngân sách khi tham gia dịch vụ công trực tuyến của KBNN.

Đề xuất kiến nghị

Để việc triển khai Chính phủ điện tử thuận lợi, KBNN cho rằng Chính phủ cần sớm ban hành Nghị định về quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu để các cơ quan, tổ chức thuận lợi hơn trong quá trình triển khai thực hiện. Các cơ quan ra quyết định phạt cung cấp, chia sẻ dữ liệu điện tử về phạt VPHC để KBNN cung cấp dịch vụ nộp phạt VPHC qua dịch vụ công trực tuyến. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý (Trung tâm hành chính) cung cấp, chia sẻ dữ liệu về phí, lệ phí hành chính để KBNN cung cấp dịch vụ nộp phí, lệ phí qua dịch vụ công trực tuyến.

Ngoài ra, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần hình thành cơ sở dữ liệu điện tử về đấu thầu điện tử và hợp đồng điện tử và cung cấp, chia sẻ với KBNN, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho đơn vị sử dụng ngân sách.

Về phía Bộ Tài chính, KBNN kiến nghị Bộ chỉ đạo các đơn vị nghiên cứu và trình ban hành chế độ kế toán nhà nước thống nhất (chế độ kế toán ngân sách với chế độ kế toán hành chính sự nghiệp) để tạo tiền đề thống nhất về tiêu chuẩn cấu trúc dữ liệu nhằm thuận lợi cho tổng hợp báo cáo tài chính nhà nước toàn Chính phủ và tổng hợp quyết toán ngân sách nhà nước khi hình thành hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước số.

Kinh nghiệm triển khai Chính phủ điện tử tại KBNN

Mục tiêu trọng tâm của Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 là: “Đến năm 2020, các hoạt động KBNN được thực hiện trên nền tảng công nghệ thông tin (CNTT) hiện đại và hình thành Kho bạc điện tử”, để thực hiện mục tiêu này, KBNN đã thường xuyên tiến hành cải cách cơ chế chính sách và quy trình nghiệp vụ gắn với hiện đại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, cụ thể: KBNN đã hình thành được kiến trúc tổng thể về hệ thống CNTT trong đó, hệ thống lõi về ngân sách và kho bạc (TABMIS) đóng vai trò là trung tâm, kết nối, trao đổi thông tin dữ liệu với một số hệ thống liên quan của KBNN và các đơn vị trong ngành Tài chính và ngân hàng; hoàn thiện các ứng dụng CNTT khác theo mô hình tập trung có kết nối với hệ thống TABMIS.

Bên cạnh đó, KBNN đã triển khai hệ thống thanh toán song phương điện tử và phối hợp thu ngân sách điện tử với các ngân hàng thương mại theo mô hình tài khoản và kỹ thuật tập trung là một bước tiến lớn trong công tác quản lý ngân quỹ, tạo điều kiện cho người nộp thuế có thể lựa chọn địa điểm và phương thức nộp phù hợp nhất với mình; nộp tiền ngoài giờ hành chính; giảm thời gian thực hiện 1 giao dịch thu nộp NSNN và hạn chế thanh toán bằng tiền mặt qua KBNN. Đến nay đã có 98% giao dịch thu NSNN được thực hiện bằng hình thức điện tử liên thông ngân hàng -kho bạc - thuế - hải quan, chỉ còn khoảng 2% số lượng giao dịch thu NSNN thực hiện thủ công chủ yếu liên quan đến thu phạt, lệ phí hành chính ở địa phương.

Thực hiện Nghị quyết 36a/NQ-CP ngày 14/10/2015 của Chính phủ về Chính phủ điện tử, KBNN đang triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) mức 4 đến các đơn vị sử dụng ngân sách (ĐVSDNS) toàn hệ thống KBNN. Mục tiêu đến hết 2020 triển khai 120.000 đơn vị hành chính, sự nghiệp của 4 cấp ngân sách. Đến tháng 8/2019, đã có trên 40.000 đơn vị sử dụng hệ thống. DVCTT đã tạo ra sự công khai, tăng tính minh bạch, hướng tới sự hài lòng, thuận lợi và giảm thời gian, chi phí đi lại, chi phí hoạt động của các ĐVSDNS.

Ứng dụng công nghệ của CMCN 4.0 trong hoạt động nghiệp vụ

KBNN cho biết, thời gian qua, đơn vị đã triển khai xây dựng kho dữ liệu về thu, chi NSNN và các hoạt động nghiệp vụ của KBNN, cung cấp dữ liệu cho Kho dữ liệu thu, chi NSNN của Bộ Tài chính phục vụ công tác quản lý, điều hành, góp phần tạo tiền đề cho việc hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính, từ đó ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn nhằm cung cấp thông tin phục vụ chỉ đạo điều hành của các cấp lãnh đạo hiệu quả hơn.

Đồng thời, KBNN đã ứng dụng công nghệ di động vào cảnh báo rủi ro trong kiểm soát chi NSNN. Hệ thống cảnh báo rủi ro cung cấp thêm kênh thông tin trực tuyến qua thiết bị di động thông minh cho khách hàng về tình hình biến động về số dư tài khoản, trạng thái xử lý giao nhận hồ sơ, chứng từ yêu cầu thanh toán, giấy rút tiền mặt của ĐVSDNS trong quá trình giao dịch với KBNN một cách nhanh chóng, kịp thời. Thiết lập hạ tầng CNTT trên nền tảng ảo hóa sẵn sàng tiến đến điện toán đám mây (Cloud). Nghiên cứu và đã hoàn thành thử nghiệm (POC) công nghệ chuỗi khối (Blockchain) trong phối hợp thu và thanh toán điện tử với các ngân hàng thương mại.

Hiện nay, KBNN đang xây dựng chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021-2030 có 2 nội dung gắn chặt với xây dựng và hình thành Kho bạc số: Xây dựng kiến trúc các hệ thống CNTT của KBNN theo hướng hình thành Kho bạc điện tử và Kho bạc số theo định hướng phát triển KBNN giai đoạn 2021-2030. Theo đó đến năm 2030, toàn bộ các hoạt động quản lý, quản trị, cung cấp dịch vụ của KBNN được thực hiện trong môi trường số hóa và trên nền tảng các ứng dụng CNTT hiện đại, có sự kết nối, liên thông với các Bộ, ngành, địa phương để hướng tới hình thành “Kho bạc số”. Thiết kế và xây dựng hệ thống thông tin về ngân sách và kế toán nhà nước số.

Quang Minh