Điều hành linh hoạt công cụ chính sách tiền tệ qua nghiệp vụ thị trường mở

Trong năm 2014, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, trong đó chủ yếu qua nghiệp vụ thị trường mở để điều tiết lượng tiền cung ứng hợp lý, sẵn sàng cung ứng vốn cho nền kinh tế, hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Thanh khoản TCTD đang dư thừa

Thực tế, bám sát mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý, bảo đảm thanh khoản của các tổ chức tín dụng (TCTD) và nền kinh tế; tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD và xử lý nợ xấu nhằm nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động của các TCTD. Định hướng chỉ tiêu tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 16-18%, tín dụng tăng khoảng 12-14%... Đến ngày 31/7/2014, tổng phương tiện thanh toán tăng 7,36%, huy động vốn tăng 6,98% (huy động bằng VND tăng 7,92%, huy động bằng ngoại tệ tăng 1,31%) so với cuối năm 2013; thanh khoản của các TCTD tiếp tục được đảm bảo và dư thừa, thị trường liên ngân hàng hoạt động thông suốt, lãi suất thị trường liên ngân hàng tăng nhẹ nhưng vẫn có xu hướng ổn định ở mức thấp.

NHNN cũng giữ ổn định các mức lãi suất điều hành, lãi suất huy động tối đa bằng VND và USD, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với một số lĩnh vực ưu tiên; tiếp tục yêu cầu các TCTD giảm lãi suất cho vay (kể cả các khoản cho vay cũ). Trong tháng 7/2014, lãi suất huy động và cho vay VND của các TCTD tương đối ổn định sau khi đã giảm nhẹ trong tháng 6/2014. Đến nay mặt bằng lãi suất huy động và cho vay bằng VND đã giảm 0,5-1,5%/năm so với cuối năm 2013, lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên giảm 1%/năm so với cuối năm 2013.

Lãi suất của các khoản vay cũ tiếp tục được các TCTD tích cực điều chỉnh giảm; đến ngày 24/7/2014, dư nợ cho vay bằng VND có lãi suất trên 15%/năm chiếm 4,5% tổng dư nợ cho vay VND, dư nợ có lãi suất trên 13%/năm chiếm 12,9% tổng dư nợ cho vay bằng VND.

Nguy cơ dồn tăng trưởng tín dụng dịp cuối năm

Trên cơ sở theo dõi sát tình hình tăng trưởng tín dụng của từng TCTD và toàn hệ thống, xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng cho một số TCTD, NHNN đã phối hợp với các Bộ, ngành nghiên cứu, xử lý các vướng mắc liên quan đến hoạt động tín dụng; phối hợp với các Bộ, ngành dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 02/NĐ-CP của Chính phủ để xử lý một số vướng mắc chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở, Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 7/7/2014 về một số chính sách phát triển thủy sản; tiếp tục tổ chức, triển khai chính sách tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực để mở rộng tín dụng có hiệu quả, chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vốn cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên, góp phần bảo đảm an sinh - xã hội như: chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng, chương trình liên kết 4 nhà trong lĩnh vực xây dựng, chương trình cho vay thí điểm phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo mô hình chuỗi liên kết sản xuất các sản phẩm nông sản xuất khẩu, mô hình sản xuất nông nghiệp áp dụng công nghệ cao, mô hình cánh đồng mẫu lớn; chính sách cho vay hỗ trợ đối với lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản; phối hợp với các chính quyền địa phương, chỉ đạo các NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố triển khai các chương trình kết nối giữa ngân hàng với doanh nghiệp tại các địa phương... Đến ngày 31/7/2014, tín dụng toàn hệ thống các TCTD đối với nền kinh tế tăng 3,68% so với cuối năm 2013. Cơ cấu tín dụng tiếp tục chuyển dịch theo hướng tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ.

Như vậy, với mục tiêu đề ra là tăng trưởng tín dụng cả năm đạt 12% - 14% thì tính ra, 5 tháng cuối năm, toàn ngành Ngân hàng phải đạt mức tăng trưởng 8,32% - 10,32%. Đây là con số quá lớn và dễ khiến tình trạng tín dụng được đẩy ra ồ ạt vào dịp cuối năm. Lo ngại điều này, trước đó, Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ đạo điều hành tăng trưởng tín dụng phù hợp với mục tiêu đề ra, không để dồn vào thời điểm cuối năm.

Cũng bằng các chỉ đạo từ NHNN mà sau khi điều chỉnh tăng 1% tỷ giá bình quân thị trường liên ngân hàng vào ngày 19/6/2014, tỷ giá thị trường liên ngân hàng dần ổn định ở mặt bằng mới, thanh khoản thị trường ngoại hối khá tốt, khối lượng giao dịch ngoại tệ trên thị trường hằng ngày tương đương mức giao dịch trong những tháng đầu năm, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp, hợp lý của tổ chức và cá nhân đều được tổ chức tín dụng đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Từ cuối tháng 6 đến nửa đầu tháng 7/2014, tỷ giá có xu hướng giảm, để ngăn tỷ giá giảm quá sâu, từ ngày 14/7/2014, NHNN đã điều chỉnh tăng tỷ giá mua ngoại tệ từ TCTD từ mức 21.100 VND/USD lên 21.200 VND/USD nhằm hỗ trợ xuất khẩu, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tăng dự trữ ngoại hối nhà nước. Sau khi điều chỉnh tăng tỷ giá mua ngoại tệ, thị trường ngoại hối tiếp tục ổn định, trong một số ngày NHNN mua ngoại tệ trở lại sau 2 tháng dừng mua. Đến ngày 31/7/2014, tỷ giá giao dịch liên ngân hàng quanh mức 21.229 VND/USD, tỷ giá niêm yết mua bán của các ngân hàng thương mại khoảng 21.200-21.250 VND/USD, thấp xa so với mức trần cho phép. Diễn biến thị trường vàng trong tháng 7/2014 khá ổn định, giá vàng dao động phù hợp với giá vàng trên thị trường quốc tế.

Trong 5 tháng cuối năm, NHNN tiếp tục triển khai tích cực Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu, góp phần khơi thông nguồn vốn tín dụng. Tăng cường công tác thanh tra, giám sát thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng để đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng và hệ thống các TCTD. Đồng thời, triển khai các giải pháp đồng bộ để kiềm chế nợ xấu gia tăng, trong đó chỉ đạo các TCTD tăng cường trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu, thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng để hạn chế phát sinh nợ xấu mới; Công ty quản lý tài sản của các TCTD tiến hành đánh giá, phân loại các khoản nợ xấu đã mua để có biện pháp xử lý phù hợp theo quy định của pháp luật.

Trong những tháng tiếp theo của năm 2014, bám sát chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ, các nhiệm vụ trọng tâm tại Chỉ thị 01/CT-NHNN về tổ chức thực hiện chính sách tiền tệ và đảm bảo hoạt động ngân hàng an toàn, hiệu quả năm 2014 và theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô tiền tệ, NHNN tiếp tục điều điều hành chính sách tiền tệ chủ động và linh hoạt phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý, bảo đảm thanh khoản của các TCTD và nền kinh tế; điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở, lãi suất và tỷ giá ở mức phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, đặc biệt là diễn biến của lạm phát; tập trung triển khai các giải pháp tín dụng để đạt được mục tiêu tín dụng cả năm 2014 là 12-14%, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển; tiếp tục đẩy mạnh triển khai việc cơ cấu lại hệ thống các TCTD, xử lý nợ xấu nhằm lành mạnh hóa hoạt động của các TCTD, đảm bảo an toàn hệ thống.

(T.Hương)