Khác biệt hóa dịch vụ ngân hàng bán lẻ: Cơ hội để NHTM tồn tại

Với chủ đề “Khác biệt hóa dịch vụ ngân hàng thông qua đổi mới kênh phân phối và tối ưu hóa hoạt động”, Diễn đàn Ngân hàng Đông Nam Á 2013 do Tập đoàn Dữ liệu quốc tế IDG tổ chức ngày 19/11 đã cập nhật những xu hướng phát triển mới nhất và đề xuất các giải pháp hữu ích nhằm giúp các ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á phát triển thương hiệu theo xu hướng khác biệt hóa.

Các ngân hàng cần tạo sự khác biệt cho dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Ảnh: TH.Các ngân hàng cần tạo sự khác biệt cho dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Ảnh: TH.

Diễn đàn Ngân hàng Đông Nam Á 2013 tập trung vào chủ đề “Các xu thế phát triển ngân hàng bán lẻ năm 2013 - 2014” sẽ đem đến cái nhìn tổng quan và trình bày những xu hướng phát triển nổi bật của các ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam và Đông Nam Á. Phiên Đối thoại lãnh đạo ngân hàng với chủ đề “Phát triển ngân hàng bán lẻ: Chia sẻ giải pháp và xác định các yếu tố quyết định thành công” sẽ hội tụ những câu chuyện thành công trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ được chia sẻ bởi các Giám đốc điều hành và những người quản lý hoạt động bán lẻ tại các ngân hàng lớn. Hai chuyên đề hội thảo diễn ra song song “Khác biệt hóa thông qua đổi mới kênh phân phối” và “Khác biệt hóa thông qua tối ưu hóa hoạt động” sẽ tiếp tục các thảo luận xoay quanh các sáng kiến và giải pháp công nghệ, giúp ngân hàng phát triển lợi thế kinh doanh thông qua việc khác biệt hóa sản phẩm và dịch vụ cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động.

Có thể nói, trong bối cảnh thị trường ngân hàng có nhiều biến động, yêu cầu khách hàng ngày càng phức tạp và sự cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng khốc liệt thì việc phát triển các lợi thế cạnh tranh thông qua đổi mới kênh phân phối và tối ưu hóa hoạt động sẽ giúp các ngân hàng bán lẻ đứng vững và phát triển trong giai đoạn mới. 

Theo ông Hà Huy Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (NFSC), sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) có tính quyết định đến sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế Việt Nam. Bài học đắt giá từ các cuộc khủng hoảng cho thấy sai lầm của các NHTM trong việc tập trung cho vay các lĩnh vực nhiều rủi ro mà lơ là cung cấp dịch vụ bán lẻ hiện đại. Thực tế, tiềm năng cho các ngân hàng phát triển dịch vụ bán lẻ tại Việt Nam là rất lớn khi dân số Việt Nam đã đạt mức 90 triệu và đang có thu nhập tăng nhanh hơn. Chính vì thế, tập trung vào lĩnh vực này đang là mối quan tâm của các ngân hàng.

Cùng chung quan điểm, bà Trần Thị Hồng Hạnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết: Hậu quả của khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã làm tăng trưởng GDP chậm lại khiến cuộc chiến giành thị phần của các NHTM ngày càng khốc liệt. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và càng bức thiết hơn khi Việt Nam hội nhập vào nền tài chính khu vực, đã đòi hỏi các ngân hàng cần đổi mới kênh phân phối, tối ưu hóa dịch vụ để đứng vững. Thực tế, các ngân hàng đã quan tâm phát triển ngân hàng bán lẻ, phát triển sản phẩm mới đa tiện ích và có hàm lượng công nghệ cao, góp phần giảm thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, hiện hoạt động ngân hàng bán lẻ còn nhiều bất cập, chưa đa dạng hóa sản phẩm theo nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, dịch vụ ngân hàng điện tử hiện đại còn hạn chế... Chính vì thế, ngân hàng bán lẻ phải tạo bước đột phá, trên cơ sở quản trị rủi ro, đổi mới kênh phân phối, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ mới với hàm lượng công nghệ cao, hội nhập với các ngân hàng trên thế giới và khu vực.

Khác biệt hóa dịch vụ ngân hàng bán lẻ: Cơ hội để NHTM tồn tại ảnh 1

Một góc triển lãm của Diasolf. Ảnh: TH.

Để đạt được mục tiêu này, các diễn giả đã tập trung thảo luận các xu hướng công nghệ mới nhằm tối ưu hiệu quả hoạt động và đổi mới dịch vụ trong lĩnh vực tài chính; Ứng dụng công nghệ trong cung cấp dịch vụ tài chính ngân hàng; Nâng cao trải nghiệm khách hàng thông qua giải pháp phân tích dữ liệu lớn; Ứng dụng hiệu quả các kênh phân phối hiện đại mang lại các bước đột phá mới trong dịch vụ khách hàng; Nâng cao năng lực vận hành hệ thống Ngân hàng dựa trên nền tảng dịch vụ đám mây; Quản trị hệ thống CNTT linh hoạt đáp ứng các mục tiêu kinh doanh mới trong môi trường kinh tế biến động; Tối ưu hóa hoạt động thông qua Đổi mới và Ứng dụng công nghệ; Xây dựng, củng cố năng lực nhằm cung cấp sản phẩm phù hợp qua các kênh phân phối; Đảm bảo cung cấp trải nghiệm khách hàng đồng nhất trên mọi kênh phân phối.

Góp phần giới thiệu các công nghệ mới trong việc hiện đại hóa dịch vụ ngân hàng, triển lãm công nghệ diễn ra tại 2 khu vực trưng bày với mục tiêu đem đến cho khách tham dự những trải nghiệm mới mẻ với các ứng dụng công nghệ và sản phẩm/dịch vụ ngân hàng hiện đại: Triển lãm trưng bày các sản phẩm và dịch vụ mới nhất trong lĩnh vực Ngân hàng bán lẻ: Những sản phẩm và dịch vụ ngân hàng bán lẻ được phát triển trên nền di động, các kênh phân phối trực tuyến và hệ thống POS/ATM mới nhất; Triển lãm trưng bày các ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất như Thuật toán Đám mây, Ảo hóa, Kho dữ liệu, Phân tích kinh doanh, Quản trị trí tuệ doanh nghiệp, Quản trị dữ liệu, Quản trị CNTT, Thuê ngoài, Phát triển ứng dụng, Tích hợp hệ thống, Giải pháp truyền thông, Quản trị hoạt động, Quản trị rủi ro tín dụng và tác nghiệp, Bảo mật hệ thống, Kiểm soát hệ thống thông tin, Các tiêu chuẩn tuân thủ, Các giải pháp thanh toán và dịch vụ thẻ; CRM/ERP, BPM; Tối đa hóa giá thành/ lợi nhuận...

Nhiều cơ hội cho ngân hàng bán lẻ

Theo ông Hà Huy Tuấn, chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ thế giới mà nòng cốt là sự sụp đổ của các ngân hàng bán buôn và ngân hàng đầu tư đã cho thấy nền kinh tế thế giới phục hồi đi kèm là sự chuyển hướng của các ngân hàng vào lĩnh vực bán lẻ. Tuy nhiên, để phát triển dịch vụ bán lẻ cũng đòi hỏi trình độ quản trị và ứng dụng công nghệ thông tin cao. Đối với Việt Nam, lĩnh vực tài chính tiền tệ Việt Nam không quá khác biệt so với các ngân hàng trên thế giới. Ngân hàng bán lẻ là một trong các lĩnh vực được các ngân hàng tập trung nhiều trong thời gian gần đây.

"Thực ra lĩnh vực này đã có từ lâu nhưng thời gian qua các ngân hàng Việt Nam mới tập trung tối ưu hóa lợi nhuận bằng cách cho vay các lĩnh vực rủi ro cao mà lơ là lĩnh vực bán lẻ. Qua theo dõi những tháng đầu 2013, doanh số của hoạt động ngân hàng bán lẻ đang tăng cao và nhanh so với các lĩnh vực ngân hàng bán buôn truyền thống trước kia. Mặc dù về số liệu đã thể hiện sự chuyển dịch tích cực trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ, nhưng đi sâu vào sự chuyển biến này có mang tính thực chất hay không cũng cần nghiên cứu", ông Tuấn nói. 

Cơ hội cho ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam phát triển sẽ là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm 90% tổng số doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, tiềm năng cho các ngân hàng phát triển dịch vụ bán lẻ tại Việt Nam là rất lớn khi dân số Việt Nam đã đạt mức 90 triệu và đang có thu nhập tăng nhanh hơn. Hiện quá trình đô thị hóa của Việt Nam đang diễn biến nhanh, lực lượng kinh doanh hộ gia đình ngày càng mở rộng. Đây là những tiềm năng cho hoạt động bán lẻ Việt Nam. Tuy nhiên, phát triển ngân hàng bán lẻ đòi hỏi sự sáng tạo, đầu tư trình độ công nghệ, quản trị ngày càng phải nâng cao theo kịp xu thế thế giới.

Chia sẻ kinh nghiệm của HSBC trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ, ông Godfrey Swain - Giám đốc khối Ngân hàng Bán lẻ và Quản lý Tài sản cho biết: Với 140 năm hoạt động, HSBC luôn coi khách hàng là trọng tâm trong giao dịch của ngân hàng. Tuy nhiên, các ngân hàng Việt Nam còn tập trung nhiều vào lợi nhuận trước mắt thay vì hướng tới lợi nhuận dài hạn đích thực, hệ thống dịch vụ bán lẻ của Việt Nam chưa được khai thác triệt để. Ở Việt Nam, các ngân hàng có mức lãi suất vay tương tự nhau nhưng tạo ra sự khác biệt trong sản phẩm, dịch vụ mới là vấn đề cốt lõi làm nên thương hiệu của ngân hàng.

“Với lợi thế dân số đông cùng sự tăng trưởng nhanh, tôi tin tưởng khả năng tăng giá trị gia tăng cho lĩnh vực bán lẻ trong những năm tới. Muốn vậy, các ngân hàng Việt Nam thay vì tập trung vào các sản phẩm bán buôn truyền thống, hãy nên chú ý phát triển các dịch vụ, sản phẩm bán lẻ, thay vì chỉ chú trọng tối ưu hóa lợi nhuận và đòi nợ, các ngân hàng nên định hướng hỗ trợ khách hàng có khả năng kinh doanh hiệu quả để thu hồi nợ”, ông Godfrey Swain khẳng định.

Không phủ nhận được sự hấp dẫn từ lĩnh vực ngân hàng bán lẻ, ông Lê Công, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Quân đội cho rằng: Xu thế phát triển ngân hàng bán buôn truyền thống đã tác động nhiều vào cuộc khủng hoảng tài chính thời gian qua. Chính vì thế, phát triển dịch vụ bán lẻ là xu thế mới của ngân hàng hiện nay và các ngân hàng phải quay lại chinh phục miền đất đã bị bỏ quên này. Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển ngân hàng bán lẻ với dân số đạt ngưỡng 90 triệu người, tuy nhiên, mới khoảng 30% dân số tiếp cận dịch vụ ngân hàng, nghĩa là 70% dân số còn lại chưa được dịch vụ bán lẻ với tới. Đây là tiềm năng rất lớn cho ngân hàng Việt Nam và nước ngoài hướng tới.

Thực tế, chủ trương của Ngân hàng Nhà nước cũng tạo điều kiện phát triển cho dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Thêm nữa, hệ thống hạ tầng công nghệ hỗ trợ cho ngân hàng điện tử như Internet banking, Mobile banking... phát triển nhanh là một trong những thuận lợi lớn giúp các ngân hàng đưa dịch vụ bán lẻ của mình đến gần với người dân hơn. Bên cạnh những cơ hội lớn, hệ thống ngân hàng Việt Nam cũng đang gặp không ít khó khăn, trong đó, việc đầu tư cho hạ tầng công nghệ cũng chỉ giới hạn trong mức độ nhất định, do đó, việc cung ứng dịch vụ ngân hàng công nghệ cao còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, các ngân hàng bán lẻ 100% vốn nước ngoài đang hiện diện tại thị trường Việt Nam như ANZ, HSBC cũng là thách thức thức lớn cho quá trình làm mới lại thị trường bán lẻ của các ngân hàng Việt Nam.

Theo bà Nguyễn Tú Anh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần dịch vụ Thẻ Smartlink: Ngân hàng bán lẻ đang chứng tỏ vai trò của mình trong 3 năm trở lại đây. Với các ngân hàng lớn như Vietcombank, Vietinbank, huy động vốn từ bán lẻ chiếm hơn 50% tổng huy động; thu từ dịch vụ bán lẻ chiếm 12 - 15%; Ở các ngân hàng nhỏ hơn, con số này lần lượt là 80% và 20%. Hiện nay, ngoài ATM và POS, các ngân hàng cũng quan tâm đến Mobilebanking, Internetbanking... Với sự phát triển này, tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt đang giảm mạnh, hiện chỉ còn 12% trên tổng phương tiện thanh toán. Theo ước tính, 70% trên tổng số 33 triệu người sử dụng Internet đang thực hiện các giao dịch điện tử và xu hướng thị trường thanh toán trong tương lai sẽ đi theo hướng tăng số lượng thanh toán điện tử thay cho các giao dịch truyền thống. Tuy nhiên, để phát triển thanh toán không dùng tiền mặt cho 90 triệu dân, đòi hỏi phải có chế tài đi kèm sự khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt. Chỉ chính sách này mới có thể tạo "cú hích" mới cho thị trường tài chính - ngân hàng Việt Nam...

Diễn đàn Ngân hàng Đông Nam Á lần này sẽ đón tiếp sự tham dự của 450 đại biểu là các CEOs, CIOs, CTOs, CSOs, COOs, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ, Giám đốc Quản lý kênh Phân phối, Giám đốc Thẻ, CMOs - Giám đốc Marketing, CROs - Giám đốc Quản lý rủi ro, Chuyên gia tư vấn Công nghệ, Chuyên gia tư vấn tài chính ngân hàng đến từ Việt Nam và các nước khu vực ASEAN. Các diễn giả tham gia trình bày tại Hội thảo là các lãnh đạo đứng đầu các ngân hàng lớn như HSBC, ANZ, Vietinbank, VIB, Standard Chartered Bank và chuyên gia tư vấn từ các tập đoàn uy tín như Dow Jones, VISA, Genesys, Temenos, Oracle, và HP. 

(T.Hương)