NHNN vẫn theo đuổi mục tiêu giảm lãi suất cho năm 2013

Tại hội nghị mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, nếu lạm phát của năm 2013 được kiểm soát ở mức thấp hơn năm 2012, cơ quan này sẽ tiếp tục điều hành theo hướng giảm mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến lạm phát.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Đồng thời, tiếp tục áp dụng trần lãi suất tiền gửi bằng VND để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, xem xét bỏ trần lãi suất huy động khi thị trường tiền tệ ổn định và thanh khoản của hệ thống TCTD cải thiện vững chắc. Theo NHNN, công tác điều hành lãi suất đã định hướng, dẫn dắt thị trường, đồng thời có sự điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và tiền tệ; mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đã giảm mạnh so với cuối năm 2011. Đến cuối năm 2012, mặt bằng lãi suất huy động VND giảm 3-6%/năm, lãi suất cho vay giảm 5-9%/năm so với cuối năm 2011 và đã trở về mức lãi suất vào cuối năm 2007: Lãi suất cho vay phổ biến đối với các lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ ở mức 9-12%/năm; cho vay lĩnh vực sản xuất - kinh doanh khác và tiêu dùng ở mức 12-15%/năm, trong đó lãi suất cho vay đối với các khách hàng tốt chỉ từ 9-11%/năm.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, dù trần lãi suất huy động đã hạ nhưng lãi suất cho vay vẫn gần như không hạ khi các ngân hàng thương mại cổ phần đang duy trì mức lãi suất cho vay doanh nghiệp phổ biến ở mức 16%/năm, còn 13%-15%/ năm là mức lãi suất của các ngân hàng thương mại nhà nước đưa ra. Có thể thấy, ngoài 5 lĩnh vực sản xuất ưu tiên hiện đang được hưởng mức 12%/năm và khả năng các ngân hàng sẽ phải giảm thêm trong thời gian tới, thì việc tiếp cận vốn với lãi suất 12% ở tất cả các lĩnh vực khác như công bố của một số ngân hàng vẫn là điều khó thực hiện. Trần huy động đã giảm xuống, người gửi tiền đã phải chấp nhận hưởng lãi suất ít đi, tuy nhiên, lãi suất cho vay lại chẳng hề giảm, nếu lãi suất huy động tiếp tục giảm, trong khi lãi suất cho vay không giảm theo, chỉ người gửi tiền là thiệt, lợi vẫn là phía các ngân hàng.

Cùng với điều chỉnh lãi suất, NHNN thực hiện điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở; thực hiện cho vay tái cấp vốn với khối lượng, lãi suất và thời hạn hợp lý cho các mục đích hỗ trợ thanh khoản, phát triển kinh tế theo các lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ, cho vay đối với các đối tượng mua nhà ở xã hội, hỗ trợ quá trình giải quyết nợ xấu và thực hiện cơ cấu lại hệ thống các TCTD.

Về giải pháp điều hành tín dụng, đến cuối năm 2012, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 8,91%, trong đó, tín dụng VND tăng 11,51%, tín dụng bằng ngoại tệ giảm 1,56% so với cuối năm 2011, phù hợp với chủ trương hạn chế đô la hóa của Chính phủ; tín dụng nông nghiệp, nông thôn tăng khoảng 8%, tín dụng xuất khẩu tăng khoảng 14%, tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng khoảng 6,15%. Dư nợ cho vay các lĩnh vực không khuyến khích giảm và chiếm tỷ trọng khoảng 4,4% so tổng dư nợ cho vay nền kinh tế. Năm 2013, NHNN dự định kiểm soát tăng trưởng tín dụng theo định hướng tăng trưởng tín dụng cả năm 2013 khoảng 12% nhưng linh hoạt điều chỉnh theo diễn biến và tình hình thực tế, đặc biệt là không kiểm soát tỷ trọng cho vay đối với lĩnh vực không khuyến khích; tiếp tục cho phép các TCTD tự quyết định cho vay ngắn hạn bằng ngoại tệ đối với các nhu cầu vốn để thanh toán ra nước ngoài tiền hàng nhập khẩu xăng dầu của các doanh nghiệp không có nguồn thu ngoại tệ và cho vay trong nước để thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu đối với doanh nghiệp có nguồn thu bằng ngoại tệ, thực hiện đến hết năm 2013.

Bên cạnh đó, NHNN sẽ điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối linh hoạt theo tín hiệu thị trường, phù hợp với quan hệ cung - cầu ngoại tệ trên thị trường, các cân đối vĩ mô, diễn biến cán cân thanh toán quốc tế; phối hợp với các Bộ, ngành thực hiện các biện pháp để tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước; tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát thị trường ngoại tệ, vàng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, thực hiện giải pháp khắc phục tình trạng đô la hóa và vàng hóa trong nền kinh tế. Tiếp tục tổ chức, sắp xếp chặt chẽ thị trường vàng, chuyển hóa hoàn toàn quan hệ huy động và cho vay vốn bằng vàng sang quan hệ mua, bán vàng. Khi thị trường vàng miếng hoạt động tương đối ổn định, NHNN sẽ tham gia thị trường với vai trò là người kiến tạo và mua bán cuối cùng trên thị trường vàng miếng, đảm bảo sự lưu thông của thị trường và tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước bằng vàng.

Cũng trong năm 2013, NHNN sẽ tập trung triển khai mạnh mẽ, đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD, tiếp tục giám sát, theo dõi chặt chẽ việc triển khai phương án cơ cấu lại các ngân hàng đã được phê duyệt trong năm 2012 để bảo đảm thực hiện đúng lộ trình đã đề ra trong phương án. Trong đó, trọng tâm là triển khai đề án xử lý nợ xấu; thành lập và đưa vào hoạt động Công ty Quản lý tài sản, tiếp tục triển khai đánh giá đầy đủ và toàn diện thực trạng tài chính, chất lượng tín dụng, xác định rõ những yếu kém, hạn chế của từng TCTD theo Kế hoạch thanh tra năm 2013. Mặt khác, triển khai đồng bộ các quy định liên quan đến an toàn hoạt động của TCTD, phân loại tài sản, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro, các quy định liên quan đến việc xử lý các TCTD yếu kém làm cơ sở cho việc đánh giá chính xác hơn các rủi ro trong hoạt động ngân hàng và hình thành nên các chuẩn mực an toàn cao hơn để phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro, đặc biệt là các rủi ro phát sinh từ những quan hệ mang tính lợi ích nhóm, sở hữu chéo cũng như tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các TCTD yếu kém không thể tự tái cơ cấu và những cán bộ lãnh đạo có nhiều vi phạm nghiêm trọng trong quản lý, điều hành TCTD.

Trên cơ sở kết quả thanh tra năm 2012 và kết quả rà soát, đánh giá thực trạng tài chính, hoạt động của TCTD cũng như các quy định mới về an toàn hoạt động ngân hàng sẽ được ban hành trong quý I/2013, NHNN chỉ đạo việc xây dựng và triển khai các nội dung tái cơ cấu đối với từng TCTD cụ thể nhằm khắc phục những yếu kém, hạn chế và vi phạm của TCTD.

(HTH)