Nợ xấu chỉ được giải quyết khi thị trường BĐS ấm lên?

Mặc dù từ đầu năm đến ngày 17/4/2015, VAMC đã mua 13.708 tỷ đồng nợ xấu nhưng có nhiều ý kiến cho rằng nợ xấu chỉ được giải quyết khi thị trường bất động sản ấm lên và quan trọng hơn nữa là có được một thị trường mua bán nợ cạnh tranh.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Theo báo cáo của NHNN về kết quả thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn gửi Đại biểu Quốc hội: Tính đến ngày 17/4/2015, VAMC đã mua 13.708 tỷ đồng nợ xấu với giá mua nợ 13.408 tỷ đồng; Lũy kế từ khi thành lập và hoạt động đến nay đã mua được 147.263 tỷ đồng nợ xấu với giá mua nợ 122.060 tỷ đồng. VAMC đã thu được hơn 3.000 tỉ đồng nợ tính từ đầu năm và tổng số nợ đã thu về từ khi công ty hoạt động là gần 8.000 tỉ đồng, chúng tôi phấn đấu thu về 10.000 tỉ đồng nợ trong năm nay.

Theo kế hoạch xử lý nợ xấu năm 2015 phải bảo đảm đến ngày 30/6/2015 xử lý được tối thiểu 60% tổng số nợ xấu phải xử lý theo kế hoạch năm 2015, trong đó chỉ tiêu bán nợ xấu cho VAMC phải đạt ít nhất 75% tổng số nợ xấu dự kiến bán cho VAMC cả năm 2015. Đây là tiền đề để ngành Ngân hàng phấn đấu đạt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu về mức dưới 3% vào cuối năm 2015.

Năm 2015, Công ty Quản lý Tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đề ra mục tiêu mua lại 70.000-80.000 tỉ đồng nợ xấu. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch VAMC cho biết: So với kế hoạch, tiến độ  mua nợ của VAMC đang khá suôn sẻ. Nếu tính đến hết Quí I, chỉ có 7 tổ chức tín dụng bán nợ cho VAMC với khối lượng khoảng 6.000 tỉ đồng thì đến nay tất cả các tổ chức tín dụng đều có đề nghị bán nợ cho VAMC. Trên 90% nợ được công ty mua về có tài sản đảm bảo bằng bất động sản.

Để tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, cuối Quý I/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 34/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 53/2013/NĐ-CP ngày 18/5/2013 về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) có hiệu lực từ ngày 5/4/2015. Đây được coi là một động thái quyết liệt của Chính phủ trong việc xử lý đưa nợ xấu về dưới mức 3% vào cuối năm nay. Nghị định này cho phép VAMC phát hành trái phiếu để mua nợ xấu theo giá thị trường, tức là việc mua bán nợ xấu được VAMC thực hiện theo hướng thuận mua vừa bán thay cho phương thức mua bán trên giá trị sổ sách.

Nghị định 34 đã tạo dựng được một cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho hoạt động xử lý nợ xấu, song theo ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT BIDV với việc Quyết định 780 hết hiệu lực vào ngày 31/03/2015 để chính thức áp dụng Thông tư 02, các ngân hàng cần phối hợp với các cơ quan quản lý liên quan để phân loại nợ một cách cụ thể hơn. Đồng thời, có cơ chế đồng ý cho ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp với sự giám sát chặt chẽ.

Tuy nhiên, hiện tại đang có tình trạng tâm lý nghi ngại đối với Ngân hàng là có hỗ trợ doanh nghiệp hay không, hay nói cách khác, niềm tin của Ngân hàng với Doanh nghiệp chưa chắc chắn. Kể cả khi bơm tiền cho doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm thì cũng nảy sinh vấn đề như hàng hóa có đưa được vào thị trường hay không, sản phẩm có bản được không?

Về việc trong 02 tháng đầu năm 2015, nợ xấu có chiều hướng tăng nhẹ (tỷ lệ nợ xấu là 3,59%), NHNN lý giải diễn biến này mang tính quy luật khi nợ xấu thường tăng vào các tháng đầu năm và giảm vào tháng cuối năm do tích cực xử lý nợ xấu, tuy nhiên, vẫn trong tầm kiểm soát và không nằm ngoài dự tính của NHNN. Trong báo cáo gửi đại biểu Quốc hội, NHNN đánh giá mô hình hoạt động của VAMC chưa từng có tiền lệ bước đầu phát huy hiệu quả tích cực trong việc xử lý nợ xấu của hệ thống các TCTD và hỗ trợ khó khăn cho khách hàng, khẳng định tính đúng đắn của việc lựa chọn công cụ này trong việc xử lý nợ xấu của hệ thống TCTD phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của Việt Nam. Tuy nhiên, những cố gắng của ngành Ngân hàng trong xử lý nợ xấu là chưa đủ bởi vì nợ xấu là vấn đề của nền kinh tế đòi hỏi cần có sự tham gia, hỗ trợ tích cực của các cơ quan, bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Nếu không, việc xử lý nợ xấu sẽ không triệt để và không đạt kết quả như mong muốn.

(HTH)