Phát triển thị trường thẻ ngân hàng ở Việt Nam mới chỉ chú trọng về số lượng

(eFinance Online) - Tại Hội thảo "Tương lai thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử tại Việt Nam" vừa được tổ chức sáng nay, Tiến sỹ Lê Huy Khôi, Viện Nghiên cứu Thương mại - Bộ Công Thương nhận định sự phát triển của thị trường thẻ hiện nay vẫn đang thiên về số lượng.
Hội thảo "Tương lai thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử tại Việt Nam" diễn ra vào sáng nay.Hội thảo "Tương lai thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử tại Việt Nam" diễn ra vào sáng nay.

Thông tin tại Hội thảo, ông Lê Huy Khôi cho biết, tính đến ngày 31/12/2015, toàn thị trường có 40/51 ngân hàng phát hành thẻ nội địa, với số lượng thẻ đạt hơn 81,85 triệu thẻ, trong đó chủ yếu là thẻ ghi nợ. Tổng số thẻ trả trước nội địa phát hành đạt hơn 2 triệu thẻ với 14/51 ngân hàng phát hành. Số lượng thẻ tín dụng nội địa phát hành đạt hơn 256.000 thẻ với 8/51 ngân hàng phát hành.

Về thẻ quốc tế, có 40/51 ngân hàng phát hành. Tổng số thẻ quốc tế tích lũy toàn thị trường đến 31/12/2015 đạt trên 9,24 triệu thẻ, tăng 16,23% so với năm 2014, trong đó nhóm ngân hàng nước ngoài phát hành hơn 645.000 thẻ.

Tuy nhiên, có một thực tế là việc phát triển thẻ những năm vừa qua tại Việt Nam vẫn chủ yếu thiên về số lượng mà chưa chú trọng tới chất lượng cũng như tăng cường giao dịch của chủ thẻ sau khi thẻ được phát hành. Thực tế, thẻ ATM ở Việt Nam hiện nay chủ yếu chỉ dùng để rút tiền mặt. Doanh thu thanh toán thẻ chủ yếu vẫn đến từ giao dịch rút tiền từ các cây ATM, chiếm 85%. Chỉ có 15% là doanh thu từ giao dịch thanh toán và các giao dịch phát sinh từ các điểm chấp nhận thanh toán thẻ. Đây là một sự lãng phí rất lớn nếu so với sự đầu tư của các ngân hàng.

Chất lượng của sự phát triển thị trường thẻ ở Việt Nam chưa được chú trọng là do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan. Theo ông Khôi, ở Việt Nam, thói quen sử dụng tiền mặt vẫn khá phổ biến. Hệ thống máy ATM tuy phát triển nhanh, nhưng phân bố lại chưa đều. Số lượng máy tập trung chủ yếu ở khu vực thành thị, trong khi nông thôn miền núi còn hạn chế. Tại khu vực thành thị thanh toán điện tử cũng được sử dụng chủ yếu trong các siêu thị, trung tâm thương mại mà chưa phân bổ hợp lý theo nhu cầu của người sử dụng.

Nguyên nhân tiếp theo là trong khi mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay đang có xu hướng giảm dần thì lãi suất cho vay qua thẻ vẫn được áp dụng ở mức rất cao, cộng thêm các khoản phí phải trả như phí thương niên, phí in bản sao kê, phí chậm thanh toán, phí rút tiền mặt tại ATM, phí chuyển đổi ngoại tệ… khiến người dân "ngại" thanh toán qua thẻ.

Để thanh toán điện tử phát triển, thị trường này cần dựa vào thương mại điện tử. Tuy nhiên, thực tế hiện này, thanh toán điện tử và thương mai điện tử vẫn còn có những độ vênh với nhau. Hiện tiền mặt sử dụng trong thương mại điện tử vẫn chiếm tới 80-90%.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc VCCorp, CEO Zamba E-commerce Group, rào cản lớn nhất của thương mại điện tử hiện nay nằm ở vấn đề "giá cả". Thực tế, nếu giá cả các mặt hàng hóa bán trên mạng nếu không rẻ hơn với các cửa hàng trực tiếp thì rất khó thuyết phục người mua mua hàng. Thêm vào đó, khi thanh toán online sẽ trội thêm các khoản phí khiến các đơn vị thương mại điện tử thường từ chối phương thức thanh toán điện tử. Ngoài ra, khách hàng cũng ít có niềm tin đối với các sản phẩm được rao bán online bởi chúng thường được phù phép bằng những lời quảng cáo hấp dẫn đi kèm với hình ảnh được chỉnh sửa photoshop kĩ càng... 

Do vậy để thúc đẩy thanh toán điện tử bên cạnh các biện pháp từ phía Chính phủ để thúc để thanh toán qua thẻ và giao dịch điện tử các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cần cung cấp nhiều dịch vụ sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt để khuyến khích người dân tiêu dùng bằng thẻ. Các doanh nghiệp cũng cần có các chính sách giá cho phù hợp kèm theo các chương trình khuyến mại, voucher để người tiêu dùng thấy nhiều sự tiện lợi và dần hình thành thói quen thanh toán điện tử nhiều hơn nữa.

(T.N)