Tổng dư nợ bằng vàng đã giảm gần 70%

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến nay, tất cả 18 TCTD đã hoàn thành việc tất toán số dư huy động vốn bằng vàng đến hạn phải chi trả theo quy định, tổng dư nợ bằng vàng của toàn hệ thống đã giảm gần 70% và chiếm tỷ lệ không đáng kể so với tổng dư nợ cho vay của hệ thống đối với nền kinh tế.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.
Với một mạng lưới kinh doanh mua, bán vàng miếng mới có quản lý của Nhà nước gồm 38 TCTD, doanh nghiệp được cấp phép và gần 2.500 địa điểm giao dịch ở tất cả 63 tỉnh, thành phố trong cả nước đã được thiết lập nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân. Qua hơn 8 tháng thực hiện mua bán vàng miếng qua mạng lưới mới, có thể thấy hoạt động mua bán vàng miếng trên thị trường diễn ra thông suốt, ổn định, quyền lợi hợp pháp của người dân được đảm bảo và bảo vệ.
 
NHNN kiên quyết thực hiện lộ trình chấm dứt hoạt động huy động, cho vay vốn bằng vàng để giảm mạnh tâm lý nắm giữ, đầu cơ vàng, ngăn ngừa rủi ro cho các TCTD. NHNN đã áp dụng các giải pháp hiệu quả nhằm đẩy nhanh quá trình chấm dứt huy động và cho vay vốn bằng vàng và yêu cầu các TCTD tất toán số dư huy động vốn bằng vàng, giảm dư nợ cho vay vàng. Đến nay, tất cả 18 TCTD đã hoàn thành việc tất toán số dư huy động vốn bằng vàng đến hạn phải chi trả theo quy định, tổng dư nợ bằng vàng của toàn hệ thống đã giảm gần 70% và chiếm tỷ lệ không đáng kể so với tổng dư nợ cho vay của hệ thống đối với nền kinh tế. Toàn bộ số dư giữ hộ vàng đã được hạch toán ngoại bảng, các TCTD không được sử dụng vàng giữ hộ dưới mọi hình thức.
 
Trên cơ sở can thiệp để bình ổn thị trường vàng của NHNN theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP nhằm giảm sự mất cân đối về cung cầu vàng miếng trong nước, NHNN đã triển khai ổn định thị trường vàng phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường thông qua hình thức đấu thầu bán vàng miếng nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, bình đẳng về quyền lợi của các thành viên tham gia, không bao cấp, không bù lỗ, tuân thủ đúng quy định của pháp luật và bảo đảm lợi ích của Nhà nước. Theo đó, từ ngày 28/3/2013 đến ngày 09/9/2013, NHNN đã tổ chức 57 phiên đấu thầu bán vàng miếng với tổng lượng vàng miếng SJC bán ra thị trường khoảng 56,9 tấn vàng, trong đó có khoảng 30 tấn vàng đã được các TCTD sử dụng để tất toán số dư huy động vàng, số còn lại được các TCTD, doanh nghiệp trúng thầu bán ra để đáp ứng nhu cầu mua vàng trên thị trường.
 
Mặt khác, NHNN đã tăng cường công tác thanh tra, giám sát việc chấp hành quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm để ngăn chặn hiện tượng đầu cơ, làm giá cũng như hạn chế rủi ro trong hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng. Trong đó, NHNN đã chú trọng giám sát chặt chẽ tình hình các TCTD sử dụng vàng miếng mua từ các phiên đấu thầu, đảm bảo TCTD sử dụng vàng miếng đúng mục đích và tất toán số dư huy động vốn bằng vàng theo quy định của NHNN; theo dõi chặt chẽ việc TCTD tuân thủ quy định không được giữ trạng thái vàng vượt quá 2% so với vốn tự có và không được duy trì trạng thái âm vàng; yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng báo cáo các giao dịch với khách hàng có giá trị lớn trên 300 triệu đồng theo Quyết định số 20/2013/QĐ-TTg ngày 18/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ về quy định mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo…
 
Như vậy, việc chấm dứt huy động, cho vay vốn bằng vàng của các TCTD về cơ bản đã kết thúc và đã loại bỏ toàn bộ rủi ro liên quan đến vàng ra khỏi hoạt động của TCTD, chấm dứt tình trạng ”vàng hóa” chính thức trong hệ thống TCTD, làm giảm tính hấp dẫn của vàng miếng, giảm thiểu hoạt động đầu cơ quá mức vào vàng, chuyển quan hệ huy động, cho vay vàng sang quan hệ mua, bán vàng từ đó chuyển hoá nguồn lực bằng vàng sang VND để đưa vào sản xuất, kinh doanh hoặc tăng tiết kiệm thông qua tăng tiền gửi VND tại hệ thống các TCTD. Nhờ đó, ngăn ngừa hiện tượng đầu cơ, làm giá do quy trình đấu thầu bán vàng miếng được thực hiện thông suốt, an toàn, công khai, minh bạch. Giá trúng thầu được xác định trên cơ sở cạnh tranh, luôn bám sát giá thị trường và định hướng thị trường nên đã ngăn ngừa một cách hiệu quả hiện tượng đầu cơ, làm giá và khẳng định vai trò điều tiết của Nhà nước.
 
Cùng với đó là giảm tối thiểu khối lượng vàng nhập khẩu và tiết kiệm ngoại tệ cho đất nước, trong khi vẫn đảm bảo các TCTD thực hiện tất toán số dư huy động vàng theo đúng quy định, nhờ đó thị trường vàng ổn định hơn, sự mất cân đối về cung cầu vàng trong nước đã được thu hẹp, loại trừ các tác động tiêu cực của thị trường vàng tới tỷ giá và thị trường ngoại hối. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ để quản lý thị trường vàng theo quy định tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP.
 
(HTH)