2008 - Năm chuẩn bị các điều kiện tiến đến xây dựng mô hình chính phủ điện tử

Sau một thời gian “trầm lắng” vì những tiêu cực xung quanh một số dự án ứng dụng CNTT không hiệu quả, nhiều câu hỏi khá bi quan đã được đặt ra: hoạt động ứng dụng CNTT sẽ đi về đâu? Chính phủ có tiếp tục đầu tư cho CNTT?...

2008 - Năm chuẩn bị các điều kiện tiến đến xây dựng mô hình chính phủ điện tử

Tuy nhiên, bước vào đầu năm 2008, những “nghi ngờ” trên đã được giải tỏa một cách thỏa đáng: Ứng dụng và phát triển CNTT không chỉ tiếp tục được phát triển mà sẽ được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn nữa, bởi đây là chủ trương lớn mà Chính phủ sẽ thực hiện trong năm 2008.

Dồn lực chuẩn bị xây dựng chính phủ điện tử

Theo Nghị quyết của Chính phủ về chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2008 (được Thủ tướng ký ban hành ngày 10/1/2008), Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với các bộ ngành, các UBND các địa phương tiếp tục hiện đại hóa nền hành chính, từng bước thực hiện Chương trình chính phủ điện tử, đổi mới phương thức điều hành của hệ thống hành chính, đưa ứng dụng CNTT vào hỗ trợ. Trước đó, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước. Trong đó nêu rõ cần đẩy mạnh áp dụng CNTT vào hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

Trong Chương trình công tác trọng tâm năm 2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông - tổ chức quản lý nhà nước cao nhất về CNTT cũng xác định sẽ “dồn trí tuệ và nguồn nhân lực để triển khai nhiệm vụ ứng dụng CNTT và chính phủ điện tử bắt đầu từ năm 2008, có lộ trình và bước đi phù hợp, khoa học với tinh thần tập hợp trí tuệ của cả nước để tìm hướng đi, cách làm hiệu quả nhất”.

Đặc biệt, để cụ thể hóa những quyết tâm, chủ trương đẩy mạnh ứng dụng CNTT, hiện nay Chính phủ đang xây dựng Kế hoạch ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước năm 2008 với mục tiêu nâng cao năng lực điều hành, quản lý của các cơ quan nhà nước. Theo đó, các bộ ngành, tỉnh thành sẽ đẩy mạnh hợp lý hóa, cải tiến và minh bạch các quy trình công việc, thủ tục hành chính trong các cơ quan nhà nước và các quy trình liên quan để có thể ứng dụng CNTT hiệu quả, đảm bảo hợp lý hóa quy trình công việc được thực hiện trước khi đầu tư cho các hệ thống CNTT; Kế thừa các kết quả đã đạt được, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các hệ thống thông tin số phục vụ sự chỉ đạo, điều hành và quản lý (tối thiểu phải xây dựng được hệ thống thư điện tử và hệ thống thông tin quản lý văn bản và điều hành…). Mục tiêu ứng dụng CNTT mà Chính phủ, các bộ ngành, tỉnh thành hướng tới trong năm 2008 được cụ thể hóa bằng các cuộc họp của Chính phủ, Thủ tướng chính phủ với các bộ ngành, tỉnh thành sẽ được tổ chức dưới hình thức họp trên môi trường mạng điện tử. Các cuộc họp của lãnh đạo các bộ ngành, tỉnh thành cũng sẽ từng bước được thực hiện trên môi trường mạng. Đến hết năm 2008, 40% văn bản trao đổi giữa lãnh đạo Chính phủ, các bộ ngành, tỉnh thành (như các báo cáo, thư mời, lịch công tác) sẽ được thực hiện qua đường thư điện tử. Tất cả các bộ ngành, tỉnh thành đảm bảo cung cấp hộp thư điện tử cho cán bộ, công chức (có tên miền là .gov.vn). Đến hết năm 2008, tỷ lệ cán bộ công chức sử dụng thư điện tử cho công việc ở cấp bộ, thành phố trực thuộc trung ương là 50%, ở các tỉnh là 30%, ở các tỉnh miền núi (đến cấp huyện) là 10%. Tỷ lệ triển khai công tác quản lý văn bản và điều hành trên môi trường mạng tại văn phòng các bộ ngành là 70%, tại văn phòng UBND các tỉnh là 50% và tại văn phòng UBND cấp huyện là 20%.

Chính phủ cũng chỉ đạo các bộ ngành, tỉnh thành đẩy mạnh ứng dụng CNTT phục vụ người dân và doanh nghiệp thông qua môi trường mạng. Đảm bảo các bộ ngành, tỉnh thành có cổng thông tin điện tử với đầy đủ thông tin, cung cấp các biểu mẫu điện tử về dịch vụ hành chính công cho người dân và doanh nghiệp.

Với các thành phố trực thuộc trung ương, đảm bảo cổng thông tin điện tử cho phép người dân và doanh nghiệp khai báo, gửi đăng ký biểu mẫu điện tử qua mạng.

2008 - Năm chuẩn bị các điều kiện tiến đến xây dựng mô hình chính phủ điện tử ảnh 1

Câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất là nguồn vốn để thực hiện các chương trình, mục tiêu trên được huy động như thế nào? Liệu các bộ ngành, tỉnh thành có phải tự thu xếp, bố trí? Với những địa phương còn khó khăn, những bộ ngành mà CNTT ít được quan tâm thì sẽ khó có thể thực hiện nếu không có sự trợ giúp, sự “thúc ép” từ các cấp cao nhất… Những vấn đề này cũng đã được Chính phủ nhận ra và có câu trả lời “thỏa đáng”: Năm 2008, Chính phủ sẽ bố trí nguồn vốn trung ương (khoảng 200 tỷ đồng) để đầu tư triển khai chương trình ứng dụng CNTT trên. Điều này sẽ đảm bảo cho chương trình được triển khai một cách đồng bộ, thống nhất giữa các bộ ngành, tỉnh thành.

Năm 2008 cũng được Chính phủ xác định là năm chuẩn bị các điều kiện tiến đến xây dựng mô hình chính phủ điện tử, tập trung thống nhất tin học hóa và cải cách hành chính. Hoàn thiện các cơ sở cho việc triển khai ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước như quy chế quản lý đầu tư dự án CNTT, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật CNTT, triển khai các mô hình ứng dụng CNTT điểm tại các bộ ngành, tỉnh thành để nhân rộng về sau…

Phát triển CNTT – ưu tiên thứ 2 của Chính phủ

Bên cạnh việc tập trung đẩy mạnh hoạt động ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước, năm 2008 cũng là năm Chính phủ tập trung ưu tiên phát triển CNTT nhằm nâng cao cơ sở hạ tầng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội.

Tại Hội nghị Quốc tế về Kinh tế đối ngoại 2008 (ngày 8/1/2008), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh: xây dựng và tạo bước chuyển mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ trong năm 2008, trong đó ưu tiên trước hết là cho hạ tầng giao thông và hạ tầng CNTT – TT. Chính phủ Việt Nam quyết tâm đưa xã hội Việt Nam là một xã hội thông tin, Việt Nam ưu tiên hạ tầng cơ sở phát triển trên nền băng thông rộng, mạng di động rộng khắp, tạo điều kiện mỗi người dân đều có thể truy cập mạng Internet, nâng cao năng suất lao động…

Để hiện thực hóa quyết tâm phát triển CNTT của Chính phủ, ngày 10/1/2008, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Thông tin và Truyền thông đã phối hợp tổ chức Hội thảo quốc gia chuyên về đào tạo nguồn nhân lực CNTT –TT. Những người đứng đầu chính phủ và bộ ngành liên quan đã ý thức được rằng, ngành CNTT nước nhà đang đón nhận một luồng đầu tư lớn chưa từng có từ bên ngoài và đang đứng trước “vận hội lớn” để phát triển ngành CNTT. Chỉ tính riêng 5 “đại gia” là Intel, Foxcon, Campal, Samsung và Renesas (chuyên sản xuất, thiết kế thiết bị vi mạch, máy tính, điện thoại di động…) nguồn vốn đầu tư vào nước ta đã lên đến 10 tỷ USD. Đến năm 2012 khi hoạt động của các công ty này phát triển, doanh số của họ có thể đạt đến 30 tỷ USD. Một con số kỷ lục nếu biết rằng tổng doanh thu xuất khẩu của ngành điện tử - CNTT nước ta năm 2007 vừa qua chỉ là 2,2 tỷ USD.

Nhưng để “biến” những con số trên thành hiện thực, biến nước ta trở thành một quốc gia phát triển CNTT –TT, thì vấn đề đào tạo CNTT đã, đang trở thành vấn đề bức xúc nhất. Bản thân các cơ quan chính phủ đã nhận ra những lỗ hổng về đào tạo nguồn nhân lực CNTT hiện nay và quyết tâm tìm ra những giải pháp để có thể đáp ứng được nhu cầu về nhân lực cho những siêu dự án CNTT đã, đang và sẽ tiếp tục được đầu tư tại nước ta. Những chính sách đặc thù nhằm tạo điều kiện thuận lợi phát triển các tổ chức đào tạo CNTT, những giải pháp tập trung đào tạo nguồn nhân lực CNTT chất lượng cao, những dự án đầu tư quy mô… đang là những chủ trương mà các cơ quan chính phủ hướng tới trong thời gian tới.

Ngành CNTT – TT Việt Nam hiện đang phát triển với tốc độ cao, theo số liệu mới công bố của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính hết năm 2007, cả nước đã phát triển mới 19,52 triệu máy điện thoại, bằng 168% so với cùng kỳ năm 2006, nâng tổng số máy điện thoại lên 46,94 triệu thuê bao, đạt mật độ 55,22 máy/100 dân.

Doanh thu công nghiệp điện tử, thiết bị viễn thông đạt 2,46 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2006, tạo việc làm cho 297.000 lao động. Công nghiệp phần cứng tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng 25%/năm, doanh thu đạt 620 triệu USD, tạo việc làm cho 87.000 lao động. Công nghiệp phần mềm và dịch vụ phần mềm đạt 498 triệu USD, tăng 43% (trong đó, doanh số xuất khẩu phần mềm và dịch vụ đạt 180 triệu USD). Công nghiệp nội dung số đạt 180 triệu USD, tăng 58%.

Doanh thu ngành bưu chính viễn thông năm 2007 đạt trên 67.000 tỷ đồng, tăng gần 36% so với năm trước.

Bước sang năm 2008, nước ta cũng đón nhận một tin tức hết sức lạc quan khi Liên Hợp Quốc công bố báo cáo mới về chỉ số sẵn sàng chính phủ điện tử 2008, và nước ta được xếp thứ 91 trong số 192 thành viên, tăng 14 bậc so với năm 2005. Đặc biệt, Việt Nam còn được xếp ở vị trí thứ 16/192 quốc gia xét về chỉ số sẵn sàng tham gia chính phủ điện tử (mức độ tham gia, quan tâm của người dân đến các chương trình và dịch vụ của chính phủ). Việt Nam cũng lọt vào nhóm những nước châu Á có sự phát triển tốt về chỉ số chính phủ điện tử. Với những quyết tâm cùng những hành động thực tế của Chính phủ, năm 2008 chắc chắn sẽ được đánh dấu bằng những bước phát triển mới, những đột phá mới trong lĩnh vực ứng dụng và phát triển CNTT.

(Hà Tuấn)