Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng

Từ ngày 1/10/2007, Cục Hải quan Hải Phòng chính thức thực hiện mở rộng thí điểm hải quan điện tử (HQĐT) giai đoạn 2 theo Quyết định số 52 của Bộ Tài chính cho 162 doanh nghiệp.

Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng

Theo đánh giá của Chi cục HQĐT Hải Phòng: thủ tục HQĐT giai đoạn 2 đã có nhiều thay đổi, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; hàng hóa tham gia thủ tục HQĐT đã được mở rộng, áp dụng nhiều chuẩn mực quốc tế; quy trình nghiệp vụ được quy định cụ thể, rõ ràng… Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại cần sớm được khắc phục. Dưới đây là một vài ý kiến đáng lưu ý của đại diện hải quan và doanh nghiệp tại thành phố cảng.

Việc triển khai tương đối suôn sẻ, chỉ còn một số trục trặc nhỏ về kỹ thuật và đường truyền (ông Trần Đình Đức, Chi cục Phó Chi cục HQĐT Hải  Phòng)

Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng ảnh 1
Ông Trần Đình Đức, Chi cục Phó Chi cục HQĐT Hải  Phòng
Do thời gian triển khai HQĐT giai đoạn 2 rất gấp, phần mềm phục vụ cho thí điểm HQĐT phiên bản mới lại chưa xây dựng hoàn chỉnh, nên chúng tôi vẫn phải sử dụng phiên bản phần mềm cũ (của giai đoạn 1) đã được nâng cấp. Mặc dù về cơ bản đã đáp ứng yêu cầu nhưng phần mềm nâng cấp này vẫn không tránh khỏi khiếm khuyết, tính tiện ích chưa cao bởi chưa được nâng cấp toàn diện, mà mới chỉ nâng cấp một số điểm trọng tâm.

Bên cạnh đó, việc trục trặc đường truyền dữ liệu cũng là một vấn đề lớn chưa khắc phục được. Có lúc trục trặc đường truyền kéo dài trong mấy ngày, thậm chí bị ngắt liên lạc trong 2 – 3 ngày thì làm gì mà doanh nghiệp và hải quan không “ngán”? Hơn nữa trong liên lạc, những gói tin truyền - nhận không đầy đủ, thiếu hoặc không nguyên trạng cũng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.  

Chúng tôi cũng đã tìm hiểu kỹ và phát hiện nguyên nhân hiện tượng trục trặc đường truyền kể trên là do trang thiết bị đầu cuối của các trạm thuộc Bưu điện Hải Phòng liên tục bị trục trặc. Đặc biệt, trên đường truyền chỉ hơn 1 km từ Bưu điện Vạn Mỹ tới Chi cục HQĐT Hải Phòng cũng vẫn thường xuyên bị ngắt liên lạc.

Chúng tôi cho rằng vấn đề trục trặc về đường truyền cần sớm được giải quyết dứt điểm và triệt để, nếu không sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới tiến trình làm thủ tục HQĐT của doanh nghiệp. Chúng tôi cũng đã mạnh dạn đề xuất với lãnh đạo Cục Hải quan Hải Phòng cho phép thực hiện truyền nhận dữ liệu theo phương thức: doanh nghiệp sau khi khai báo thông tin trên máy tính sẽ truyền trực tiếp lên Chi cục HQĐT qua đường Internet chứ không qua C-VAN, tất nhiên trước đó, thông tin của doanh nghiệp đều phải thông qua bộ phận tạm gọi VAN hải quan (bộ phận tiếp nhận và chuẩn hóa dữ liệu trước khi đưa vào hệ thống hải quan). Như vậy, chúng tôi có thể duy trì song song 2 phương thức truyền nhận dữ liệu: một là thông tin của doanh nghiệp truyền qua C-VAN rồi mới truyền lên Chi cục HQĐT; hai là phương thức truyền trực tiếp không qua C-VAN. Doanh nghiệp có thể tùy chọn 1 trong 2 phương thức này. Nếu đề xuất được chấp thuận thì việc triển khai kỹ thuật sẽ không còn là vấn đề khó khăn nữa, kinh phí cũng tiết kiệm được nhiều.

Doanh nghiệp không thông hiểu chính sách sẽ dẫn đến việc thực hiện sai những quy định của hải quan (ông Đàm Minh Nghiệp – Đội trưởng Đội nghiệp vụ thông quan (Chi cục HQĐT Hải Phòng)

Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng ảnh 2
Ông Đàm Minh Nghiệp - Đội trưởng Đội nghiệp vụ thông quan Chi cục HQĐT Hải Phòng
Trước khi đưa vào thực hiện phương thức HQĐT, chúng tôi đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho doanh nghiệp và sau này trong quá trình triển khai, chúng tôi cũng vẫn tiếp tục theo sát để hỗ trợ cho họ. Đành rằng phần mềm hiện tại vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu, nhưng những trục trặc xảy ra về phía doanh nghiệp lại xuất phát từ nguyên nhân chủ yếu là cán bộ của doanh nghiệp chưa chuyên nghiệp. Theo tôi, để sử dụng thành thạo phần mềm khai báo, bản thân doanh nghiệp cũng phải có đội ngũ cán bộ giỏi tin học.

Mặt khác do cơ chế quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu hiện nay liên quan tới nhiều bộ, ngành khác, nên mặc dù Bộ Tài chính và hải quan đã đơn giản hóa quy trình thủ tục thông quan hàng hóa, nhưng cũng còn phải chờ sự thống nhất đồng bộ từ phía các bộ, ngành khác thì mới thực sự tạo điều kiện cho cơ quan hải quan quản lý tốt và doanh nghiệp chấp hành tốt chính sách.

Đã thông suốt rồi!  (bà Phạm Thị Thảo - Phó trưởng phòng Xuất Nhập khẩu 3, Công ty cổ phần XNK Than - TKV, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam):

Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng ảnh 3
Bà Phạm Thị Thảo - Phó trưởng phòng Xuất Nhập khẩu 3, Công ty cổ phần XNK Than - TKV, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam
HQĐT đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chúng tôi trong việc rút ngắn thời gian khai báo, hơn nữa chúng tôi có thể ngồi nhà làm các thủ tục khai báo thông tin, nếu thiếu giấy tờ gì có thể bổ sung luôn, thay vì trước đây khai báo thủ công, vừa phải chờ đợi lâu, nếu lỡ giấy tờ mang mang theo không đủ lại phải quay về Hà Nội lấy.

HQĐT giai đoạn đầu tuy có trục trặc một chút, nhưng đến nay đã thông suốt rồi. Cán bộ của Chi cục HQĐT lại rất nhiệt tình hướng dẫn mỗi khi chúng tôi có vướng mắc phát sinh.

Cần sớm hoàn thiện hệ thống mạng đường truyền (ông Lê Mạnh Hoàn - Phó giám đốc Công ty cổ phần Thép Đình Vũ):

Là một trong những doanh nghiệp đầu tiên được chọn tham gia thí điểm thủ tục HQĐT giai đoạn 1, chúng tôi nhận thấy HQĐT thực sự mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp như tiết kiệm thời gian, tiết kiệm nhân lực của doanh nghiệp, điều này cũng đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp được cải thiện rõ rệt.

Hải quan điện tử giai đoạn 2: Ghi nhận ban đầu từ Hải Phòng ảnh 4
Ông Lê Mạnh Hoàn - Phó giám đốc Công ty cổ phần Thép Đình Vũ
Khách quan mà nói, từ ngày 1/10/2007 với hình thức khai báo mới, các doanh nghiệp đã được hướng dẫn cụ thể, chi tiết và Chi cục HQĐT Hải Phòng đã dự phòng được những tình huống phát sinh. Tuy nhiên, thực tế áp dụng loại hình mới này đã xảy ra một số sự cố nhỏ như chất lượng đường truyền chưa ổn định, thời gian chờ đợi lâu. Theo tôi nguyên nhân khách quan là do chất lượng thiết bị đường truyền kém nên khi áp dụng đại trà cho các doanh nghiệp thì vướng mắc trong điều hành tất yếu sẽ xảy ra.

Chúng tôi rất mong Chi cục HQĐT sớm hoàn thiện hệ thống đường truyền để không ảnh hưởng tới việc khai báo của các doanh nghiệp chúng tôi.


 Theo đánh giá của Cục Hải quan Hải Phòng, việc thí điểm HQĐT giai đoạn 1 bước đầu đã đạt mục tiêu đề ra, đó là từng bước cải cách hoạt động nghiệp vụ hải quan theo hướng phù hợp với hải quan hiện đại, chuyển đổi từ thủ công sang điện tử, bước đầu tạo ra động lực cải cách, hiện đại hóa thủ tục hải quan. Trong giai đoạn 1 thực hiện từ 5/9/2005 đến hết ngày 30/9/2007, Hải quan Hải Phòng đã làm thủ tục thông quan cho 152 doanh nghiệp, tổng số tờ khai xuất nhập khẩu là 6.119.


(Kim Hoa)