Gỡ rào cản phát triển dịch vụ tài chính công trực tuyến

(eFinance Online) - Trong tháng 7/2018, Cục Tin học và Thống kê tài chính (Bộ Tài chính) đã làm việc trực tiếp với 10 đơn vị (Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Vụ Tài chính ngân hàng, Cục Quản lý giám sát Bảo hiểm, Cục Quản lý giám sát kế toán kiểm toán, Cục Tài chính doanh nghiệp, Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Cục Quản lý công sản) để rà soát thủ tục hành chính và đề xuất xây dựng dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) mức độ 3, 4. Đây là các đơn vị có thủ tục hành chính (TTHC) và triển khai xây dựng DVCTT. 

** Bộ Tài chính sẽ nâng “chất” dịch vụ công trực tuyến

Ảnh: Đức Minh.Ảnh: Đức Minh.

Theo đó, trong giai đoạn 2018-2020, Bộ Tài chính sẽ triển khai xây dựng 118 DVCTT mức độ 4, trong đó có 88 dịch vụ được xây dựng từ mức độ 1,2 và 30 dịch vụ được nâng cấp từ mức độ 3. Như vậy đến năm 2020, Bộ Tài chính có tổng số 526 DVCTT mức độ 3, 4 (trong đó có 137 DVCTT mức độ 3 và 389 DVCTT mức độ 4).

Kiến nghị đối với các đơn vị thuộc Bộ

Nhằm nâng cao hiệu quả triển khai DVCTT ngành Tài chính, Cục Tin học và Thống kê tài chính đề nghị: Đối với các đơn vị thuộc Bộ chủ trì phối hợp với Văn phòng Bộ, Vụ Pháp chế rà soát lại các cơ chế, chính sách, các quy định hiện hành để thực hiện chuẩn hóa, cắt giảm sửa đổi theo hướng điện tử hóa các TTHC; ví dụ, Kho bạc Nhà nước nghiên cứu, sửa đổi quyết định công bố TTHC để đảm bảo số lượng TTHC chính xác. Cụ thể, 01 TTHC được thực hiện tại 3 cấp trung ương, tỉnh, huyện với thành phần hồ sơ và quy trình thực hiện giống nhau thì chỉ được tính là 01 TTHC thay vì 3 TTHC như hiện nay.

Đối với các DVCTT mức độ 3, 4 đã triển khai, đề nghị các đơn vị đề xuất kế hoạch, phối hợp với các cơ quan báo chí trong và ngoài ngành để tuyên truyền, nâng cao nhận thức của xã hội về ý nghĩa, lợi ích của việc sử dụng DVCTT nhằm đẩy mạnh sử dụng hiệu quả của người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các đơn vị tập trung triển khai các nhiệm vụ quy định tại Chương IV của Nghị định 61/2018/NĐ-CP ngày 23/4/2018 về ứng dụng CNTT trong giải quyết TTHC và Chương II của Thông tư 32/2017/TT-BTTTT ngày 15/11/2017 về cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời, các đơn vị căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, thực hiện rà soát, cập nhật, đăng tải TTHC theo quy định và hoàn thành việc cập nhật đối với các TTHC còn thiếu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC và Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính.

Đề xuất đối với Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông

Căn cứ trên thực tế triển khai các TTHC và xây dựng DVCTT tại các đơn vị, Cục Tin học và Thống kê tài chính kiến nghị lãnh đạo Bộ đề xuất với Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông một số nội dung sau:

Hiện nay, quy trình đăng ký chứng thư số cho các chức danh gồm: Chủ tài khoản và người được ủy quyền, kế toán trưởng và người được ủy quyền của các đơn vị sử dụng ngân sách (đối với các đơn vị có nhu cầu đăng ký chữ ký số chuyên dùng do Ban Cơ yếu Chính phủ cấp) hiện tại gặp rất nhiều khó khăn, mất nhiều thời gian phần nào ảnh hưởng đến việc tham gia dịch vụ công của các đơn vị. Theo Thông tư số 08/2016/TT-BQP ngày 1/2/2016 của Bộ Quốc Phòng quy đinh về cung cấp, quản lý sử dụng dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, để thực hiện đăng ký chứng thư số đơn vị trực tiếp sử dụng ngân sách (thường là đơn vị dự toán cấp 4) phải đăng ký lên cơ quan cấp trên trực tiếp (đơn vị dự toán cấp 3), đơn vị dự toán cấp 3 tổng hợp lên đơn vị dự toán cấp 2 , đơn vị dự toán cấp 1 (Bộ, ngành chủ quản) thực hiện tổng hợp gửi đăng ký với Ban Cơ yếu Chính phủ, mỗi bước thực hiện lại mất rất nhiều thời gian để xử lý. Do đó, kiến nghị Ban Cơ yếu Chính phủ cải cách thủ tục hành chính, sửa đổi quy trình và thời gian cấp chứng thư số cho các đơn vị sử dụng ngân sách.

Ngoài ra, hồ sơ pháp lý của dự án đầu tư nhiều, mỗi loại hồ sơ rất dày, nếu scan sẽ chiếm dung lượng rất lớn, không truyền được qua mạng, nên đối với những hồ sơ pháp lý của dự án đầu tư, đơn vị vẫn phải gửi trực tiếp bằng bản giấy đến cơ quan kho bạc nhà nước, điều này đã hạn chế phần nào tiện ích của dịch vụ công. Vì vậy, Cục đề xuất với Bộ Tài chính kiến nghị với Chính phủ chỉ đạo Bộ Kế hoạch Đầu tư điện tử hóa và ký số các dữ liệu chi đầu tư công (kế hoạch trung hạn, kế hoạch đầu tư công hàng năm, triển khai hợp đồng điện tử trên hệ thống đấu thầu quốc gia và gửi điện tử cho Bộ Tài chính làm căn cứ kiểm soát thay vì yêu cầu chủ đầu tư mang bản giấy hoặc bản quét (scan) quá lớn đến đơn vị kiểm soát chi như hiện nay. Chủ đầu tư chỉ gửi điện tử đến đơn vị kho bạc nhà nước các thông tin dữ liệu điện tử do chủ đầu tư khởi tạo (như yêu cầu thanh toán, giấy rút dự toán,...).

Đối với việc triển khai Thông tư số 32/2017/TT-BTTTT ngày 15/11/2017 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định về việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến và bảo đảm khả năng truy cập thuận tiện đối với trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước có hiệu lực kể từ ngày 01/6/2018 (sau đây gọi tắt là Thông tư 32), qua triển khai thực hiện, Cục kiến nghị một số nội dung sau:

Thứ nhất, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 4 của Thông tư 32: "Những giấy tờ, thông tin liên quan đến người sử dụng đã cung cấp một lần thành công cho một cơ quan nhà nước khi thực hiện DVCTT, thì vẫn chính giấy tờ, thông tin đó, nếu còn giá trị sử dụng theo quy định, không phải cung cấp lại khi thực hiện DVCTT lần sau cho chính cơ quan nhà nước đó...”. Thực tế, trên các giấy tờ, thông tin đã cung cấp có thể vẫn thể hiện còn giá trị sử dụng, nhưng chủ thể các giấy tờ đó có thể đã xin cơ quan có thẩm quyền thay đổi nội dung và thay thế bằng phiên bản khác. Vì vậy, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn cụ thể việc xác định được các "giấy tờ, thông tin đó còn giá trị sử dụng theo quy định” và việc xác định còn giá trị sử dụng này sẽ thuộc trách nhiệm của cơ quan, đơn vị nào?

Thứ hai, tại điểm b khoản 3 Điều 5 của Thông tư 32 quy định đối với DVCTT mức độ 3 phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu: "Các biểu mẫu của dịch vụ được cung cấp đầy đủ dưới dạng biểu mẫu điện tử tương tác để người sử dụng thực hiện được việc khai báo thông tin, cung cấp các tài liệu liên quan (nếu có) dưới dạng tệp tin điện tử đính kèm và gửi hồ sơ trực tuyến tới cơ quan cung cấp dịch vụ”, theo đó Biểu mẫu điện tử tương tác (gọi tắt là e-Form) được định nghĩ tại khoản 8  Điều 3 Thông tư 32. Tuy nhiên, qua triển khai thực tế hệ thống DVCTT mức độ 3 cho thấy một số bất cập khi áp dụng quy định này như sau:

Đối với một số biểu mẫu của TTHC (mẫu đơn, tờ khai) thường không chứa quá nhiều trường thông tin và dữ liệu của các trường thông tin này thường không quá lớn. Do vậy, việc nhập dữ liệu điện tử của người dùng có thể thực hiện được. Đối với các biểu mẫu của TTHC có chứa rất nhiều trường thông tin và dữ liệu của các trường thông tin này là tương đối lớn và có định dạng dữ liệu rất đa dạng thì việc cung cấp dưới dạng biểu mẫu điện tử tương tác (e-Form) đối với các biểu mẫu của TTHC này triển khai thành DVCTT mức độ 3, 4 là rất khó khăn và phức tạp.

Thực tế cho thấy các TTHC hiện nay sau một khoảng thời gian thường có các thay đổi về biểu mẫu, tài liệu theo các quy định mới ban hành. Do đó, việc cập nhật hoặc sửa lại các biểu mẫu điện tử tương tác là rất phức tạp. Đặc biệt là tại các đơn vị có số lượng lớn các TTHC triển khai thành DVCTT mức độ 3, 4 sẽ phát sinh chi phí lớn khi thực hiện nâng cấp/ hoặc cập nhật các DVCTT mức độ 3,4.

Do đó, Cục đề xuất Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Thông tin và Truyền thông có hướng dẫn cụ thể và tháo gỡ các vướng mắc nêu trên để tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao hiệu suất, hiệu quả, trong quá trình triển khai thực hiện DVCTT mức độ 3, 4 góp phần vào công tác cải cách hành chính, đẩy mạnh cải cách TTHC.

PV