Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia

Đó là chủ trương cũng như các ý kiến đồng thuận của các đại biểu tại hội nghị đối tác tin học Thống kê Tài chính 2014. Khi Việt Nam xây dựng thành công Hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử có thể liên thông và chuẩn hóa dữ liệu thì từ việc tra cứu online số thu (từ thu nội địa, thu xuất nhập khẩu, thu dầu thô..) cho tới chi công (chi dự trữ công, chi dự phòng rủi ro, chi ngân sách…)  sẽ được điện tử hóa phục vụ tốt công tác điều hành của Chính phủ, đồng thời phục vụ thiết thực công tác điều hành đất nước.

Thứ trưởng Phạm Sỹ Danh phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.Thứ trưởng Phạm Sỹ Danh phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Đứng trên phương diện chủ đầu tư, Thứ trưởng Bộ Tài chính Phạm Sỹ Danh nhận định, việc ứng dụng CNTT trong ngành Tài chính là việc làm sống còn, nó thiết thực tới mức như con người cần cơm hàng ngày. Chính vì vậy, ý tưởng và chiến lược xây dựng hệ thống Tài chính điện tử quốc gia cũng đang từng bước được xây dựng, dần định hình và phấn đấu thời gian tới sẽ đi vào hoạt động chính thức…

Bộ Tài chính đã truyền lửa cho doanh nghiệp

Trên phương diện công nghệ, về cơ bản các cơ sở dữ liệu quốc gia ngành Tài chính đang hình thành và có hình hài ngày càng rõ nét. Cơ sở dữ liệu quốc gia ngành Thuế (cơ sở dữ liệu về người nộp thuế, về doanh nghiệp đã cơ bản hoàn tất); ngành Hải quan, Kho bạc, Chứng khoán đang đi đến giai đoạn cuối cùng. Đặc biệt, việc tích hợp tập trung các dữ liệu này trên một chuẩn công nghệ thống nhất và có độ mở “tương thích” cho từng nhiệm vụ chính trị, nhu cầu nghiệp vụ là bài toàn đang được Bộ Tài chính tính tới và triển khai.

Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia ảnh 1
Ông Đỗ Cao Bảo, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Hệ thống thông tin FPT (FIS).

Ông Đỗ Cao Bảo, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Hệ thống thông tin FPT (FIS) nhận định: trong quá trình hợp tác quốc tế và triển khai các dự án phần mềm ra nước ngoài, FIS nhận thấy Bộ Tài chính có hệ thống CNTT tiên tiến, vượt xa nhiều nước có GDP cao hơn, cũng như có nền kinh tế thị trường trước Việt Nam. Đơn cử, Indonesia chưa có hệ thống Tabmis, cơ sở dữ liệu của ngành Thuế cũng chưa có. Philipines thì đang xây dựng cơ sở dữ liệu ngành Thuế hoặc nhiều nước FIS tham gia đấu thầu thì kinh nghiệm triển khai với Bộ Tài chính luôn là thế mạnh thắng thầu tại nhiều nước.

Về cơ bản khi hệ thống Tabmis, Thuế thu nhập cá nhân, Hóa đơn điện tử; Hải quan điện tử; Kiểm soát chi và Kế toán nội ngành thực sự là những mảng Bộ Tài chính Việt Nam đã áp dụng phần mềm, đưa CNTT vào tương đối thành công. Chính những bước khởi đầu gian nan cùng Bộ Tài chính đã trở thành nền tảng và kinh nghiệm thực tiễn giúp các doanh nghiệp phần mềm trong nước thắng thầu những đối tác có “máu mặt” đến từ Anh, Hàn Quốc, Ấn Độ hoặc Trung Quốc khi tham gia đấu thầu tại những nước đang triển khai xây dựng CSDL, cũng như phần mềm điều hành nghiệp vụ tại các nước trong khu vực.

Ông Bảo thẳng thắn, trong quá trình toàn cầu hóa, chúng ta muốn mang các phần mềm ra nước ngoài, thương hiệu Việt ra nước ngoài, thu ngoại tệ và khẳng định vị thế Việt Nam (uy tín, trí tuệ người Việt…). Những kinh nghiệm triển khai ứng dụng với Bộ Tài chính được các đối tác (World Bank, IMF, ADB…) giới thiệu khi triển khai nhiều dự án ở các nước, đều được đánh giá rất cao về năng lực. Ví dụ, hồ sơ thầu hệ thống thuế của Philipines của FIS dày 15 trang, trong khi các đối thủ khác chỉ có một vài trang, được nhà thầu đánh giá cao về kinh nghiệm, năng lực vượt trội so với các đối thủ cùng tham gia.

“Làm tốt trong nước, trên nền công nghệ chuẩn quốc tế, FIS bước đầu đã thắng thầu các dự án CNTT ngành Tài chính tại nhiều nước. Kinh nghiệm về hợp tác với Bộ Tài chính trở thành chất dẫn nhiệt, Bộ Tài chính như người truyền lửa, đặt nền móng cho các doanh nghiệp phần mềm trong nước khi ra nước ngoài “chinh chiến” và giành thắng lợi cho doanh nghiệp Việt…”, ông Bảo khẳng định.

Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia ảnh 2
Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính Đặng Đức Mai công bố kế hoạch triển khai các dự án hạ tầng CNTT ngành Tài chính.

Nhiều ý kiến phản biện đáng lưu ý…

Trong chương trình làm việc của hội nghị, sáng 14/3, Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính Đặng Đức Mai đã công bố kế hoạch triển khai các dự án hạ tầng CNTT ngành Tài chính, “đặt đầu bài” cho các đối tác khi tham gia đấu thầu các phần mềm triển khai nghiệp vụ; những sai sót và hạn chế của cả 2 phía khi tham gia triển khai đấu thầu; trình bày cụ thể quy trình và thời điểm triển khai để các đối tác có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tránh những chậm trễ sai sót.

Theo ông Thomas Le, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty Oracle, năm 2013 là năm bản lề, đặt nền móng nên các dự án có đôi chút chậm nhưng 2014 sau khi nắm rõ những quy trình tham gia thầu của ngành sẽ tăng tốc và Oracle sẽ tham gia các dự án của Bộ Tài chính thời gian tới với tâm lý hứng khởi và tự tin hơn.

Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia ảnh 3
Ông Thomas Le, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty Oracle.

Đồng thuận với ý kiến này, ông Đinh Hà Duy Linh, Tổng Giám đốc Công ty HPT cho biết: HPT vốn tham gia xây dựng hạ tầng kĩ thuật, thời gian tới doanh nghiệp sẽ đẩy mạnh tham gia các giải pháp, phần việc liên quan đến dịch vụ giá trị gia tăng nhiều hơn. Cả HPT, Oracle hay FIS đều muốn hiểu rõ quy trình dự án cho tới phát hành hồ sơ mời thầu và nghiệm thu để đẩy nhanh quá trình đấu thầu.

Thực tế, năng lực, bản thân các công ty tham gia đấu thầu cũng cần nâng lên và nên xem đây là tiêu chí khi dự thầu, chấm thầu. Sau khi được nghe trình bày về quy trình đấu thầu mới tiến tới đấu thầu điện tử, đại diện các đối tác đều nhận định thời gian tới sẽ sát cánh cùng CNTT ngành Tài chính, phấn đấu đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa hệ thống cơ sở dữ liệu Tài chính điện tử và mong muốn được tham gia nhiều dự án hơn.

Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia ảnh 4
Ông Đinh Hà Duy Linh, Tổng Giám đốc Công ty HPT.

Cũng tại hội nghị, những ý kiến từ các hệ thống cũng được trao đổi thẳng thắn nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án CNTT thời gian tới. Theo bà Trương Hải Đường, Cục trưởng Cục CNTT (Tổng Cục Thuế): Năm 2013 là năm rất vất vả của các đối tác ngành Thuế. Hàng loạt Luật thuế TNDN, TNCN… khiến có hơn 30 ứng dụng phải thay đổi quy trình nghiệp vụ và nâng cấp hệ thống. “Nghiệp vụ kí 1 đồng nhưng thực ra đối tác phải làm tới 3-4 đồng” do thay đổi chính sách. Cũng trong năm 2013, ngành Thuế có tới 30 hoạt động dự án, tổ chức 51 cuộc đấu thầu. Có tháng có tới 5 đấu thầu, nhu cầu ứng dụng CNTT ngành Thuế rất lớn. Và Tổng cục Thuế trân trọng cảm ơn đối tác đã hỗ trợ…

Về ý kiến đóng góp, bà Đường chia sẻ 3 nhóm vấn đề: Một, giải pháp và trang thiết bị các đối tác đã có sự kiểm điểm lại các vấn đề, rút kinh nghiệm và đề ra giải pháp luôn khiến kết quả triển khai có sự chuyển biến rõ rệt. Ví dụ, khâu bảo hành tốt hơn, tăng cường chất lượng cán bộ tham gia dự án, tăng cường hội thảo cập nhật công nghệ mới, mở thêm các kênh trao đổi thông tin và hỗ trợ kĩ thuật thường xuyên. Hai, về phần mềm, 2 vấn đề còn yếu của đối tác là khâu bố trí nhân lực và sự chủ động trong phân tích thiết kế. Ba, về quản lý dự án và hợp đồng: khó phạt khi chậm dự án. Đối tác cần tăng cường quản lý dự án, quản lý hợp đồng và tiến độ cần chuyên nghiệp hóa hơn.

Sẽ có hệ thống Tài chính điện tử quốc gia ảnh 5
Bà Trương Hải Đường, Cục trưởng Cục CNTT (Tổng Cục Thuế).

Cảm ơn sự đóng góp chân thành này, thay mặt các doanh nghiệp, ông Đỗ Cao Bảo chia sẻ, trong quá trình triển khai dự án từ khâu nộp hồ sơ thấu cho tới triển khai, kết thúc có nhiều vấn đề phát sinh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp thừa nhận những sai sót được các “chủ đầu tư” đánh giá rất sát. FIS cũng như các doanh nghiệp khẳng định, những thiếu sót này sẽ được khắc phục triệt để thời gian tới và mong muốn sẽ được sát cánh cùng Bộ Tài chính triển khai các dự án CNTT ngành Tài chính hướng tới nền Tài chính điện tử thời gian tới, đưa vị thế phần mềm Việt Nam khẳng định vị thế trong nước và vững bước tiến ra khu vực…

Chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp của các hệ thống, phân hệ CNTT ngành Tài chính cùng các đối tác, ông Đặng Đức Mai cho biết: Cục Tin học với tư cách đầu mối và “đầu tầu” trong triển khai ứng dụng sẽ tiếp nhận, phân tích những ý kiến đống góp và sẽ có những sửa đổi quy trình nghiệp vụ, tham mưu cho lãnh đạo Bộ sửa đổi bổ sung cơ chế chính sách nhằm khắc phục những tồn tại của ngành để qua đó đẩy nhanh quá trình tin học hóa, điện tử hóa nền Tài chính điện tử, hướng tới đồng bộ, chuẩn hóa và hiện đại…

(V. Hoàng)