Điều hành chính sách tài khóa mở rộng tại một số quốc gia

Trong bối cảnh nền kinh tế tại một số quốc gia và khu vực có tín hiệu tăng trưởng trong sáu tháng năm 2015, một số quốc gia tiếp tục điều hành chính sách tài khóa mở rộng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo thêm nhiều việc làm mới như: Trung Quốc, Ấn Độ, Vê-nê-zuê-la, Pê ru, Hà Lan, Italia, thông qua các hình thức tăng chi tiêu công, giảm, giãn thuế và có điều chỉnh về mặt quản lý thuế tích cực hơn.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Tại Trung Quốc: Nhằm cải thiện môi trường hoạt động của các doanh nghiệp quặng sắt, thúc đẩy điều chỉnh cơ cấu, hỗ trợ sự phát triển tích hợp nhằm giảm gánh nặng đối với các mỏ khai thác, từ ngày 1/5/2015, Trung Quốc đã cắt giảm thuế tài nguyên quặng sắt từ mức 50% xuống mức 40%. Hiện tại, thuế tài nguyên đối với lĩnh vực khai thác quặng sắt của Trung Quốc là một trong số nước có mức thuế cao nhất trên thế giới.

Tại Vê-nê-zuê-la: Nhằm đối phó với tình trạng lạm phát tăng cao, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro thông báo nâng mức lương tối thiểu cho tất cả người lao động, lực lượng vũ trang và người về hưu từ mức 20% lên mức 30% có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2015. Ngoài tăng lương tối thiểu, người lao động và công nhân Venezuela còn được hưởng thẻ mua thực phẩm trị giá từ 357 USD đến 535 USD.

Tại Ấn Độ: Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, Ấn Độ sẽ cắt giảm thuế xuất khẩu đối với quặng sắt cấp thấp từ mức 30% xuống 10%, có hiệu lực từ ngày 1/6/2015. Mục tiêu là khởi động lại ngành công nghiệp khai khoáng tại bang Goa - bang xuất khẩu hàng đầu của Ấn Độ. Giá quặng sắt đã giảm gần một nửa trong 12 tháng qua, và dao động gần mức thấp nhất trong một thập kỷ. Điều này đã khiến quặng sắt chất lượng thấp của Goa, quặng sắt chứa ít hơn 58% Fe, không hấp dẫn các khách hàng truyền thống tại Trung Quốc, đối tác mà có thể mua được nguyên liệu sản xuất thép chất lượng tốt hơn, với giá cả cạnh tranh. Bang này có khoảng 8 triệu tấn quặng tại các cảng không có người mua, do thuế xuất khẩu 30%. Ngoài ra, với mục đích thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao triển vọng đầu tư, Ấn Độ dự định cắt giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 30% xuống 25% trong vòng 4 năm tới.

Tại Pê ru: nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bù đắp sự sụt giảm về đầu tư do tác động của tăng trưởng kinh tế thấp trong năm qua nên năm 2015 chính phủ quốc gia này đã có những điều chỉnh chính sách tài khóa theo hướng mở rộng như cắt giảm thuế doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đồng thời tăng chi tiêu chính phủ. Theo đó, Peru sẽ tăng chi tiêu chính phủ năm 2015 khoảng 2,56 tỷ USD. Và, kể từ 1/1/2015, Pê-ru cắt giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 30% xuống 28% và giảm thuế thu nhập cá nhân (mức thấp nhất) từ 15% xuống 8%, dự kiến gói cắt giảm thuế này lên đến 3,9 tỷ USD và là một trong những biện pháp nhằm kích thích nền kinh tế. Bên cạnh đó, các biện pháp tăng lương thưởng cho nhân viên chính phủ và tăng chi tiêu cho các công trình công cộng cũng là một phần của gói kích thích. Theo kế hoạch, Peru sẽ tiếp tục cắt giảm thuế thu nhâp doanh nghiệp xuống 26% và tăng thuế cổ tức từ 4,1% lên 6,8% vào năm 2019.

Tại Hà Lan: Theo Bộ Tài chính Hà lan, từ ngày 1/7/2015, các dịch vụ sửa chữa nhà ở sẽ được giảm thuế VAT từ mức 21% xuống mức 6%. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng đối với những ngôi nhà đã được xây dựng trên hai năm. Dự kiến quy định mới này sẽ giúp công nghiệp xây xựng quốc gia này đối phó với những khó khăn của ngành xây dựng và phát triển nói chung. Dịch vụ sơn và trét nhà vẫn giữ ở mức VAT 6%.

Tại Italia: Mặc dù là quốc gia có tỷ lệ nợ công cao thứ hai trong khu vực châu Âu (sau Hy Lạp) nhưng Italia vẫn thực hiện điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng nguồn thu cho ngân sách để giảm nợ công. Theo đó, Italia thực hiện gói cắt giảm thuế cho mười triệu người có thu nhập thấp từ 8.000-26.000 Euro/năm. Cụ thể: những người có mức thu nhập trên sẽ được giảm thuế trong vòng một năm và một tháng sẽ được giảm 80 Euro. Ngoài ra, Italia nỗ lực cải cách thị trường lao động trong chiến lược điều hành chính sách đưa đất nước sớm thoát khỏi khủng khoảng.

Tóm lại, cho dù mỗi quốc gia có những công cụ khác nhau trong điều hành chính sách tài khóa mở rộng nhưng tựu chung lại đều hướng tới mục tiêu thúc đẩy các ngành kinh tế trong nước phát triển qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, từ đó góp phần kiềm chế và giảm nợ công trong ngắn hạn cũng như trung hạn.

(Trần Thị Hà - Viện Chiến lược và chính sách tài chính)