Giá dầu giảm ảnh hưởng tới nền kinh tế Nga như thế nào?

Đồng tiền và nền kinh tế Nga, vốn đã chịu sức ép từ lệnh trừng phạt của phương Tây, nay lại còn bị ảnh hưởng của sự sụt giảm của giá dầu khiến nước Nga phải đối mặt với tình trạng khó khăn.

Giá dầu giảm ảnh hưởng tới nền kinh tế Nga như thế nào?

Theo Báo cáo Triển vọng kinh tế hồi tháng 7, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng của kinh tế Nga sẽ giảm 3,4% trong năm nay. Đây là mức giảm mạnh nhất trong số các nền kinh tế mới nổi quy mô lớn.

Ông Anders Aslund, chuyên gia về Nga thuộc Atlantic Council ở Washington, tăng trưởng của Nga có khả năng giảm 6% và mức dự báo này gần với mức dự báo suy giảm tăng trưởng mà Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) đưa ra trong kịch bản giá dầu hạ về ngưỡng 40 USD/thùng - xấp xỉ mức giá dầu thô hiện nay.

Từ năm 1999-2008, kinh tế Nga tăng trưởng trung bình 7% mỗi năm, một phần nhờ giá dầu và khí đốt tăng cao - đây là hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước này. Giá dầu sụt giảm trong vòng một năm qua đã làm lộ ra những khiếm khuyết trong nền kinh tế Nga: năng suất suy giảm, lực lượng lao động co hẹp, các ngành công nghiệp có sức cạnh tranh kém, khu vực kinh tế tư nhân bị kinh tế quốc doanh kìm hãm.

Năm ngoái, Ngân hàng Trung ương nước này đã thả nổi tỷ giá đồng Rúp. Sự sụt giảm của tỷ giá đồng Rúp đẩy lạm phát tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực tới mức sống của người dân Nga, nhưng cũng giúp nước này hạn chế nhập khẩu.

Trong khi đó, nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên, bao gồm doanh thu từ dầu, khí đốt, than, khoáng sản và lâm sản trừ đi chi phí sản xuất, chiếm 18% GDP Nga, tỷ lệ cao nhất trong số các nền kinh tế mới nổi quy mô lớn và cao hơn nhiều so với những nước giàu xuất khẩu dầu như Canada hay Nauy. Nguồn tiền thu về từ xuất khẩu tài nguyên đã được Nga sử dụng để hiện đại hóa quân đội, nâng cao phúc lợi.

Tuy nhiên, lệnh trừng phạt của phương Tây gây ảnh hưởng tới năng suất trong nền kinh tế Nga thông qua việc cản trở nền công nghiệp Nga, trong đó có ngành dầu khí. Và khi các nước Tây Âu tìm kiếm nguồn cung khí đốt khác đáng tin cậy hơn, xuất khẩu khí đốt của Nga sẽ giảm mạnh.

Thủ tướng Nga Dmitry Mevedev đã nỗ lực thúc đẩy nền kinh tế đa dạng hóa các ngành nghề, giảm bớt sự phụ thuộc vào ngành dầu khí. Tuy vậy, theo các chuyên gia, ngay cả những nỗ lực đa dạng hóa đó cũng phụ thuộc nguồn trợ cấp từ dầu khí.

Nhiều quan chức cấp cao của Nga nhận thức rõ được thách thức mà nền kinh tế nước này đang phải đối mặt. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina đã gọi sự sụt giảm tăng trưởng kinh tế hiện nay là “mang tính cơ cấu”, cho rằng sự sụt giảm này xuất phát từ “xu hướng dân số bất lợi và “môi trường đầu tư”.

(Bảo Châu)