IMF: Kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ tăng 3,5% trong năm 2015

Theo một báo cáo tổng hợp về triển vọng kinh tế thế giới do Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố mới đây thì kinh tế thế giới phục hồi không đồng đều và diễn biến phức tạp, GDP năm 2015 tại các nước phát triển được dự báo tăng cao hơn so với năm trước, trong khi GDP tại các nước đang phát triển và mới nổi tăng thấp và có xu hướng chậm lại.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Rủi ro tài chính có nguy cơ gia tăng

Các chuyên gia IMF nhận định kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ tăng 3,5% trong năm 2015 và tăng 3,8% trong năm 2016, tăng nhẹ so với dự báo đưa ra hồi tháng 01/2015. Đáng chú ý, giá dầu thấp và USD tăng giá là hai yếu tố chi phối tình hình kinh tế thế giới. Tuy nhiên, tình hình kinh tế hiện nay rất phức tạp do mỗi nước chịu tác động của những yếu tố khác nhau. Tại một số nước, hệ thống ngân hàng yếu kém và nợ nần ở mức cao tiếp tục cản trở chi tiêu và mở rộng hoạt động kinh tế, làm chậm lại quá trình phục hồi kinh tế vốn đang rất yếu ớt. Cùng với đó, đầu tư thấp, cộng với nguy cơ già hóa dân số và năng suất lao động cải thiện chậm sẽ tác động đáng kể đến tiềm năng tăng trưởng tại các nước phát triển và mới nổi.

Trong năm 2015, kinh tế toàn cầu chủ yếu được dẫn dắt bởi xu hướng phục hồi kinh tế tại các nước phát triển với kỳ vọng tăng 2,4% sau khi tăng 1,8% vào năm 2014. Sau khi tăng thấp trong hai quí liên tiếp, kinh tế khu vực euro bắt đầu có dấu hiệu phục hồi từ quí IV/2014 nhờ giá dầu lao dốc, lãi suất thấp và đồng euro mất giá. Kinh tế Nhật Bản cũng bắt đầu tăng tốc nhờ giá dầu thấp và đồng yên yếu so với một số đồng tiền chủ chốt khác. Trong khi đó, do giá dầu thấp đã làm giảm nguồn thu của các nước xuất khẩu dầu mỏ và bất ổn địa chính trị, nhất là tại CHLB Nga, GDP tại các nước đang phát triển và mới nổi tăng chậm lại (trừ Ấn Độ), chỉ tăng 4,3% trong năm nay, thấp hơn mức tăng 4,6% vào năm 2014. Chính phủ Trung Quốc tìm cách giảm thương tổn do lo ngại tăng trưởng nóng về tín dụng và đầu tư sẽ tiếp tục làm suy giảm kinh tế, nhất là trong lĩnh vực bất động sản. Kinh tế Mỹ Latinh tiếp tục èo uột do giá hàng hóa nguyên liệu giảm thấp.

Đáng chú ý, GDP tại các nước thu nhập thấp vẫn ở mức cao là 5,5% trong năm nay và chỉ giảm 0,5% so với mức tăng 6% của năm 2014, tuy nhiên, sang năm 2016 nhờ nhu cầu xuất khẩu vào các nước phát triển tăng cao nên GDP các nước này lại tiếp tục tăng cao trở lại.

Theo IMF, rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã giảm nhẹ so với 6 tháng trước, nhưng vẫn có thiên hướng kìm hãm tăng trưởng tiềm năng do rủi ro tài chính và địa chính trị có xu hướng gia tăng. Theo dự báo, đà tăng giá tiếp theo của USD có thể làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng tài chính, nhất là tại các nước mới nổi. Việc chuyển giá tài sản trên thị trường trái phiếu chính phủ có thể gây ra một số rủi ro ngắn hạn và trung hạn do chính sách tiền tệ nới lỏng và chênh lệch sản lượng tại các nước phát triển.

Tiếp tục nới lỏng tiền tệ

Các chuyên gia IMF nhấn mạnh, chính sách hỗ trợ tăng trưởng vẫn là yêu cầu cấp bách. Cụ thể, chính sách tiền tệ nới lỏng tiếp tục là nền tảng để hỗ trợ các hoạt động kinh tế và tăng lạm phát như mục tiêu đề ra. Nhờ chính sách này sẽ giúp tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng cơ sở và thực hiện cải cách cơ cấu để khắc phục hậu quả của khủng hoảng, thúc đẩy đầu tư và tăng sản lượng tiềm năng, đặc biệt là tại Nhật Bản và khu vực đồng euro.

"Nếu như các nước khu vực Euro được khuyến khích sử dụng chính sách nới lỏng tiền tệ thì tại nhiều nước đang phát triển và mới nổi, dư địa chính sách để áp dụng không còn nhiều. Mặc dù vậy, có một lợi thế là tại những nước nhập khẩu dầu, giá dầu thấp sẽ có tác dụng kiềm chế lạm phát và hạn chế rủi ro từ bên ngoài. Còn với các nước trợ giá nhiên liệu, giá dầu thấp có thể giúp chính phủ củng cố vị thế tài khóa. Đối với các nước xuất khẩu dầu, cần chấp nhận thực tế khi giá dầu giảm và có biện pháp khắc phục tình trạng căng thẳng tài khóa và đối phó với những tổn thương từ bên ngoài. Những nước có tình hình tài chính lành mạnh có thể tăng chi tiêu công để từng bước thích ứng với nguồn thu giảm sút từ xuất khẩu dầu. Đối với những nước có tỉ giá linh hoạt, phá giá có thể là giải pháp thích hợp" - IMF khuyến nghị.

Tuy nhiên, các nước đang phát triển và mới nổi phải có chương trình cải cách cơ cấu, cải thiện môi trường kinh doanh, thương mại và đầu tư, xóa bỏ khó khăn về hạ tầng. Nhờ thế, những quốc gia này có thể hưởng lợi do năng suất lao động sẽ tăng dần. Có thể nói, giá dầu thấp là cơ hội để giảm trợ cấp nhiên liệu và thay vào đó bằng các chương trình mục tiêu tốt hơn và cải cách thuế năng lượng.

(HTH)