Kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn và bất định trong năm 2015

IMF đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1%, giảm so với mức dự báo 3,4% hồi tháng 7 và giảm sâu hơn so với báo cáo đưa ra vào tháng 4. Triển vọng tăng trưởng năm 2016 mặc dù dự báo tích cực hơn so với năm 2015 nhưng cũng bị xuống còn 3,6% so với mức 3,8% của báo cáo trước đó.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Tăng trưởng thương mại thế giới dự báo ở mức 2,8% năm 2015 và 3,9% năm 2016; trao đổi thương mại toàn cầu giảm 0,7% trong hai quý đầu năm 2015. Tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu của châu Á trong năm 2015 xuống còn 2,6% và 3,1%, từ các mức ước tính 5,1% và 5% đưa ra hồi tháng 4/2015.

Mỹ, tiếp tục là điểm sáng của kinh tế thế giới khi là một trong số ít các quốc gia được IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế trong năm 2015 lên 2,6% từ mức 2,4% của báo cáo tháng 7. Thâm hụt ngân sách Mỹ trong năm tài khóa 2015 (kết thúc vào tháng 9/2015) giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 7 năm qua khi tổng thu ngân sách đạt 3.249 tỷ USD, tăng 8% trong khi chi tiêu ngân sách tăng 5%, lên 3.688 tỷ USD.Trong tháng 9, Chỉ số PMI đạt 53,1 điểm tăng 0,1 điểm so với tháng trước; tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục duy trì mức 5,1% và lạm phát về mức 0%.

Châu Âu, tăng trưởng năm 2015 được IMF giữ nguyên mức 1,5% tuy nhiên khu vực này tiếp tục đối mặt khó khăn khi chỉ số giá tiêu dùng ở Eurozone giảm 0,1% trong tháng 9. Chỉ số PMI tháng 9 đạt 52 điểm, giảm nhẹ so với mức 52,3 điểm trong tháng 8. Tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục duy trì ở mức 11%. Do những tín hiệu phục hồi của Châu Âu chưa đủ mạnh mẽ cùng với những rủi ro đi kèm như giá tiêu dùng giảm, đồng Euro mạnh nên Ngân hàng trung ương Châu Âu quyết định giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn cơ bản ở mức thấp kỷ lục 0,05%/năm.

Nhật Bản, IMF đã hạ tăng trưởng kinh tế Nhật Bản trong năm 2015 xuống còn 0,6% từ mức 0,8% trước đó. Tình trạng trì trệ của nền kinh tế này khả năng còn kéo dài khi sản lượng công nghiệp tháng 8 giảm 0,5% và là tháng giảm thứ 2 liên tiếp. Trong tháng 8, các đơn hàng máy móc cốt lõi (một trong những chỉ số dẫn đầu của chi phí kinh doanh) đã giảm 5,7% sau khi giảm 3,6% trong tháng trước, các đơn hàng máy móc giảm 3,2%. Chỉ số CPI tháng 8 giảm 0,1% so với cùng kỳ năm ngoái chủ yếu do giá năng lượng giảm, trước tình hình nền kinh tế yếu Ngân hàng Trung ương tiếp tục nới lỏng tiền tệ nhằm giữ lạm phát ở mức 2%.

IMF cũng đã hạ dự báo tăng trưởng của các nước BIRCS trong năm 2015 từ 4,2% xuống còn 4%.

Trung Quốc, nền kinh tế tiếp tục dấu hiệu giảm tốc khi GDP quý 3 chỉ tăng 6,9% so với cùng kỳ (tốc độ tăng trưởng thấp nhất trong hơn 6 năm). Viện Hàn lâm khoa học xã hội Trung Quốc dự báo GDP của nước này sẽ tăng 6,9% trong năm nay thấp hơn mức 7% mà Chính phủ đưa ra. Chỉ số PMI 8 tháng liên tiếp dưới 50 điểm riêng trong tháng 9 là 47,2 điểm là mức thấp kỷ lục. Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc giảm 180 tỷ USD trong quý III/2015 xuống còn 3,51 nghìn tỷ USD do PBOC phải bán USD để hỗ trợ nội tệ sau khi bất ngờ phá giá hôm 11/8. Bên cạnh đó, Trung Quốc đang phải đối mặt với sự suy giảm mạnh của thị trường bất động sản và thị trường chứng khoán, dòng vốn đầu tư nước ngoài đang tháo chạy.

Các nước BRICs khác: Nga dự báo tăng trưởng GDP năm 2015 chỉ ở mức 0,7%. Chính phủ cũng đã thông qua các chỉ số cơ bản cho ngân sách năm 2016 với tính chất "thắt lưng buộc bụng", trong đó mức thâm hụt ngân sách là 3% GDP. Mexico, ngân hàng trung ương tiếp tục giữ lãi suất chính ở mức 3%, trì hoãn đợt tăng cho đến tháng 12 sau khi FED giữ lãi suất không đổi. Indonesia tăng trưởng ở mức thấp nhấp trong 6; khi tăng trưởng trong quý 1 và quý 2 năm nay lần lượt là 4,71% và 4,67%. Trước tình hình đó, Chính phủ Indonesia đã triển khai gói kích thích kinh tế thứ ba nhằm thu hút đầu tư và phục hồi nền kinh tế.

Giá hàng hóa thế giới vẫn tiếp tục xu hướng giảm trong năm 2015, dự báo phục hồi trong năm 2016. Giá các mặt hàng chủ chốt giảm mạnh do lượng tồn trữ quá nhiều trong khi sản lượng tăng cao do được mùa. So với cùng kỳ 2014, giá các loại hàng hóa chủ chốt trong tháng 9/2015 giảm sâu: giá năng lượng giảm 49%; giá nông sản giảm 13%; giá lương thực giảm 15%; nguyên liệu thô giảm 7%; kim loại giảm 25%.

Giá dầu thanh toán bình quân trong tháng 9 đạt mức 58,6 USD/thùng và được dự báo đạt mức bình quân 50 USD/thùng trong những tháng cuối năm dẫn tới cả năm 2015 ước tính chỉ ở mức 56,7 USD/thùng, giảm 43,3% so với giá giao trong dự toán.

(PA)