Kinh tế thế giới vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức

Mặc dù triển vọng tăng trưởng cải thiện hơn song kinh tế thế giới vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức khi kinh tế Mỹ phục hồi chưa vững chắc, vấn đề nợ công Châu Âu vẫn chưa được khắc phục và tình trạng Hy Lạp đang ngày càng xấu đi. Kinh tế Nhật Bản, Trung Quốc vẫn còn suy yếu sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khu vực Châu Á cũng như tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Chính sách tiền tệ trái chiều đang dần hình thành trên thị trường tài chinh toàn cầu. Trong khi các Ngân hàng trung ương lớn ở Châu Âu và Châu Á đang thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ thì FED lại đang để ngỏ khả năng nâng lãi suất trong thời gian tới.

Mỹ, trong khi tỷ lệ thất nghiệp ở mức 5,4% (sát mức thấp nhất 7 năm) và số nhà bắt đầu xây mới1 tăng 20% trong tháng 4 (mức tăng cao nhất kể từ tháng 2/1991) là những tín hiệu tích cực thì tăng trưởng quý 1 lại thấp hơn kỳ vọng chỉ ở mức 0,2% (thấp hơn mức 2,2% của quý 4/2015), doanh số lẻ và nhà hàng trong tháng 4 vẫn không đổi so với tháng 3 ở 436,8 tỷ USD2. Trước những dấu hiệu phục hồi chưa vững chắc nên FED đã phát tín hiệu sẽ không nâng lãi suất trong tháng 6, đồng thời mở ra lựa chọn sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ vào cuối năm nay.

Châu Âu, khủng hoảng nợ công vẫn còn là vấn đề đáng quan ngại khi nợ công khu vực Eurozone tính đến cuối năm 2014 đã lên tới 91,9% GDP nội khối (mức cao nhất từ năm 1999). Điểm nóng của Châu Âu vẫn là Hy Lạp khi GDP giảm 0,2% trong quý I làm cho nước này chính thức suy thoái trở lại khi 2 quý liên tiếp tăng trưởng âm. Lượng tiền gửi lại các ngân hàng giảm mạnh với mức giảm 20% từ tháng 9. Trước tình trạng này, Ngân hàng trung ương châu Âu buộc phải tăng 35% lượng thanh khoản khẩn cấp bơm cho hệ thống ngân hàng nước này kể từ đầu tháng 2 vừa qua. Tuy nhiên, Hy Lạp vẫn phải đối mặt với khó khăn khi cuộc đàm phán giữa Hy Lạp – Đức – Pháp ngày 22/5 đã không đạt được đột phá nào nằm giải ngân gói cứu trợ cho nước này.

Nhật Bản, mặc dù sản xuất có dấu hiệu hồi phục khi chỉ số PMI tháng 5 ở mức 50,9 điểm (đã vượt ngưỡng 50 điểm) tuy nhiên tiêu dùng tư nhân lại sụt giảm so với tháng trước (ở mức 41,5 điểm trong tháng 4).

Trung Quốc tiếp tục khó khăn khi trong quý 1 GDP chỉ ở mức 1,3% (giảm so với mức 1,5% của quý trước đó), cán cân thanh toán thâm hụt 80 tỷ USD, mức thâm hụt lớn nhất từ trước đến nay. Dòng tiền đang rút khỏi nước này với tốc độ kỷ lục làm dấy lên lo ngại bất ổn tài chính và gây khó khăn cho ngân hàng trung ương khi tìm cách vực dậy nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại.

Tại các thị trường mới nổi, niềm tin của nhà đầu tư suy giảm khi tình trạng rút vốn đang gia tăng và dự trữ ngoại hối giảm kỷ lục. Trong 3 quý gần đây đây, tổng số tiền rút khỏi 15 thị trường mới nổi lớn nhất tăng lên tới 600,1 tỷ USD, so với hơn 545 tỷ USD trong 3 quý kết thúc vào tháng 3/20099. Tổng giá trị dự trữ ngoại hối của 15 nền kinh tế mới nổi lớn nhất giảm hơn 374 tỷ USD trong tháng 3, mức giảm lớn nhất kể từ khi xây dựng kho dự trữ ngoại tệ. Dòng tiền bắt đầu đảo chiều rút khỏi các thị trường mới nổi do danh mục đầu tư của các quỹ bị ảnh hưởng bởi tình trạng tiền nội tệ mất giá so với USD.

Đồng USD vẫn tiếp tục tăng, chỉ số USD index tăng 0,61% trong tháng 5 và tăng 4,88% so với đầu năm. USD tăng bởi lợi suất trái phiếu của các nước phát triển tăng mạnh thời gian gần đây. Bên cạnh đó, để tạo đà cho nền kinh tế nhiều quốc gia đã sử dụng chính sách nới lỏng nền kinh tế bằng nhiều cách thức khác nhau tuy nhiên chủ yếu là hạ lãi suất. Đồng USD mạnh lên làm cho tiền của các nước Châu Á mới nổi xuống thấp nhất vài tháng qua, việc này hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu của nhiều quốc gia tuy nhiên lại làm tăng áp lực đối với các khoản nợ nước ngoài. Một số quốc gia đã có những chính sách đối phó với việc đồng nội tệ mất giá so với USD: Thái Lan nới lỏng quy định cho phép dòng tiền rút khỏi thị trường trong nước, qua đó giúp ghìm giá bah; Indonesia chuẩn bị đưa ra các quy định về quản lý rủi ro ngoại hối đối với các doanh nghiệp rơi vào tình trạng bị rút vốn trong thời gian dài.

(P.An)