Tăng trưởng của Châu Á - Thái Bình Dương sẽ rất mờ nhạt

Liên Hợp Quốc hôm nay (18/4), vừa tuyên bố tình hình tăng trưởng của các nền kinh tế ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong năm 2013 sẽ rất mờ nhạt sau khi bị suy giảm nghiêm trọng vào năm ngoái do các yếu tố ảnh hưởng từ bên ngoài và cho biết thêm những nỗ lực kích cầu phải đi đôi với việc điều chỉnh định hướng kinh tế vĩ mô để thúc đẩy quá trình phát triển bền vững, phục vụ cho phạm vi đối tượng thụ hưởng rộng rãi.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Tăng trưởng khởi sắc song vẫn ở mức độ hạn chế

Trên cơ sở ghi nhận tình trạng bất bình đẳng về thu nhập gia tăng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt ở mức độ nghiêm trọng trong quá trình phát triển kinh tế của khu vực thời gian qua, Báo cáo Điều tra tình hình kinh tế - xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương năm 2013: Các chính sách kinh tế vĩ mô hướng tới tương lai vì sự phát triển bền vững và hòa đồng cho rằng: Kỳ vọng cải thiện về nhu cầu của thế giới xuất phát từ kết quả tăng trưởng liên tục của Hoa Kỳ và sự khởi sắc ở mức độ hạn chế của các nền kinh tế lớn mới nổi có thể sẽ góp phần nâng tốc độ tăng trưởng của các nước đang phát triển ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương từ 5,6% năm ngoái lên 6,0% trong năm 2013.

Trung Quốc ước tính sẽ nâng tốc độ tăng trưởng ở mức độ vừa phải từ 7,8% trong năm 2012 lên 8%, trong khi Ấn Độ theo dự báo sẽ phần nào khôi phục lại tốc độ tăng trưởng từ mức thấp là 5% năm ngoái lên 6,4% trong năm 2013.

Bắc và Trung Á, là khu vực xuất khẩu dầu lửa và khí đốt, sẽ tiếp tục hưởng lợi từ giá năng lượng cao trên thế giới, và do vậy duy trì được tăng trưởng liên tục. Ở khu vực Nam và Tây Nam Á, các nền kinh tế như Afghanistan, Bangladesh, Butan và Sri Lanka theo dự báo sẽ tăng trưởng ở mức 6% hoặc cao hơn trong năm 2013.

Các nền kinh tế dựa vào xuất khẩu là chính ở Đông Á, Đông Bắc Á và Đông Nam Á dự kiến sẽ hưởng lợi từ “tình hình thương mại toàn cầu đã được cải thiện, mặc dù chưa sôi động”. Tuy nhiên, nhu cầu trong nước sẽ là động lực chính cho nền kinh tế ở Indonesia, giúp nước này đạt mức tăng trưởng mạnh mẽ là 6,6% trong năm 2013. Tiêu dùng của tư nhân ở mức cao sẽ hỗ trợ cho tăng trưởng ở Philippins (6,2% trong năm 2013) và Thái Lan (5,3% trong năm 2013), trong khi nền kinh tế Việt Nam hy vọng sẽ khởi sắc và đạt mức tăng trưởng 5,5% vào 6 tháng cuối năm 2013.

Theo dự đoán của Ủy ban Kinh tế - Xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hợp Quốc (ESCAP), tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển trên đảo Thái Bình Dương sẽ chậm lại trong năm 2013 do sự suy giảm kinh tế nghiêm trọng xuất phát từ ngành năng lượng ở Papua New Guinea, nền kinh tế lớn nhất trên đảo Thái Bình Dương.

Báo cáo cảnh báo rằng “Nếu xu thế kinh tế vẫn tiếp diễn như hiện nay thì hiện tượng tốc độ tăng trưởng giảm mạnh so với những năm gần đây có thể trở thành chuyện thường tình ở nhiều nền kinh tế trong khu vực” và điều này có thể gây thiệt hại về kinh tế ước tính khoảng 1,3 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2017.

Cần có các gói chính sách bảo trợ xã hội

Các vấn đề về cấu trúc mang tính dài hạn như bất bình đẳng gia tăng hay thiếu hụt năng lượng và cơ sở hạ tầng càng làm cho tình trạng suy giảm kinh tế trong khu vực trở nên tồi tệ hơn, và Báo cáo cho rằng: Tăng trưởng hòa đồng và thân thiện với môi trường là yếu tố then chốt để tạo ra các nguồn động lực kinh tế mới trong khi sự bất ổn toàn cầu vẫn còn tồn tại. Trong đó, các chính sách kinh tế vĩ mô có vai trò hết sức quan trọng trong việc đưa khu vực đi theo hướng tăng trưởng bền vững và hòa đồng hơn - đây là ưu tiên hàng đầu trong chương trình phát triển sau 2015 của khu vực này. Báo cáo ước tính kể từ khi bắt đầu diễn ra cuộc khủng hoảng toàn cầu, tình trạng bất ổn về chính sách kinh tế ở khu vực đồng tiền chung Châu Âu và Hoa Kỳ đã làm cho GDP của khu vực này bị giảm sút 3% - tức là thiệt hại 870 tỷ USD về giá trị sản lượng.

Giám đốc Điều hành của ESCAP, Hàm Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc TS.Noeleen Heyzer cho biết: “Trong bối cảnh bất an ninh kinh tế ở mức độ cao trong khu vực, còn tồn tại những khoảng trống lớn về phát triển và cơ sở hạ tầng, môi trường ngày càng trở nên mỏng manh và dễ bị tổn thương hơn kèm theo mức độ phơi nhiễm nghiêm trọng với các rủi ro liên quan tới biến đổi khí hậu, cần phải đảm bảo cân bằng tốt hơn giữa vai trò ổn định và vai trò phát triển của các chính sách kinh tế vĩ mô”.

Báo cáo nêu bật những lợi ích kinh tế của việc bảo trợ xã hội đối với khu vực này là nơi tập trung gần hai phần ba số người nghèo trên thế giới và với hơn một tỷ người có sinh kế bấp bênh. Lần đầu tiên, Báo cáo đưa ra kết quả tính toán về yêu cầu đầu tư công cộng cho một gói chính sách bảo trợ xã hội và phát triển bền vững, bao gồm chương trình bảo đảm việc làm, chương trình trợ cấp xã hội đại trà, trợ cấp người khuyết tật, tăng mức chi cho y tế công cộng, nhập học đại trà và tiếp cận đại trà với các nguồn năng lượng hiện đại hiệu suất cao.

Với mức đầu tư dự tính từ 5% đến 8% GDP theo điều tra ở nhiều nước Châu Á - Thái Bình Dương, gói chính sách nêu trên có thể triển khai ở hầu hết các nước hoàn toàn bằng nguồn tài chính của mỗi nước, tuy nhiên các quốc gia kém phát triển nhất, một số quốc gia có điều kiện địa lý bất lợi và các quốc đảo nhỏ đang phát triển vẫn cần có sự hỗ trợ từ bên ngoài. Hơn nữa, những khoản đầu tư này hoàn toàn không dẫn đến nguy cơ gây bất ổn về kinh tế vĩ mô.

Trong số các biện pháp hỗ trợ phát triển hòa đồng, Báo cáo phân tích sự cần thiết phải áp dụng chính sách lương tối thiểu, và chính sách này cũng có lợi cho cả giới chủ và nền kinh tế nói chung. Theo ước tính của Báo cáo, việc tăng mức lương tối thiều vừa qua ở Thái Lan có thể góp phần nâng tốc độ tăng trưởng việc làm thêm 0,6% và tăng trưởng GDP thực thêm 0,7% vào năm 2015.

Một mô hình nữa về chính sách hỗ trợ tăng trưởng hòa đồng là việc tái cân đối nền kinh tế Trung Quốc hiện đang diễn ra nhằm giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu và tăng cường nhu cầu từ tiêu dùng trong nước bằng cách đẩy mạnh tăng trưởng bền vững và hòa đồng. Theo tính toán của ESCAP, điều này cũng có lợi cho thương mại giữa các nước trong khu vực, tăng kim ngạch xuất khẩu của các nước Châu Á - Thái Bình Dương khác vào Trung Quốc thêm 13 tỷ Đô La trong giai đoạn 2013 - 2015, qua đó nâng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của khu vực thêm 0,5 điểm % so với mức bình thường nếu không có biện pháp tái cân đối nền kinh tế của Trung Quốc. 

“Điều đáng mừng là Châu Á - Thái Bình Dương đã bắt đầu thay đổi tư duy và tự đổi mới. Cần ủng hộ, tăng cường và nhân rộng những nỗ lực này ở tất cả các nước trong khu vực”, TS. Heyzer nói.

(T.Hương)