Tiềm năng tăng trưởng của các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương đang bị hạn chế

Các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục đạt được những tiến bộ so với những khu vực khác của thế giới, tuy nhiên những yếu kém về cơ cấu đã hạn chế triển vọng tăng trưởng.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Trong báo cáo về triển vọng kinh tế vĩ mô trong khu vực vừa được Ủy ban Kinh tế và Xã hội Châu Á và Thái Bình Dương Liên Hợp Quốc (ESCAP) công bố hôm nay, ngày 14/5, nhấn mạnh rằng tăng trưởng kinh tế có tính phổ quát hơn là chìa khóa để đảm bảo sự thịnh vượng bền vững cho tất cả mọi người.

Tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển trong khu vực sẽ chỉ tăng nhẹ, lên mức 5,9% trong năm 2015 từ 5,8% trong năm vừa qua, đồng thời dự kiến không có thay đổi đáng kể trong năm 2016, theo Khảo sát Kinh tế và Xã hội Châu Á và Thái Bình Dương năm 2015, được công bố hàng năm của ESCAP. Tỷ lệ lạm phát cũng được dự báo sẽ tiếp tục giảm và duy trì ở mức thấp, nguyên nhân chủ yếu do giá dầu trên thế giới thấp - điều này đã dẫn đến việc cắt giảm lãi suất trong nhiều nền kinh tế của khu vực.

Tiềm năng tăng trưởng của các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương đang bị hạn chế bởi sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng và sự phụ thuộc quá mức vào xuất khẩu hàng hóa của một số nước. Trong khi sự phục hồi kinh tế toàn cầu vẫn còn mong manh, và do đó ảnh hưởng đến phục hồi thương mại toàn cầu, đặt ra những thách thức bổ sung cho tăng trưởng.

Công bố báo cáo Khảo sát tại Bangkok, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kiêm Giám đốc Điều hành ESCAP, Tiến sĩ Shamshad Akhtar nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy tăng trưởng chất lượng và sự chia sẻ thịnh vượng chung trong khu vực. Bà kêu gọi các nhà hoạch định chính sách trong khu vực hãy tích hợp và lồng ghép tăng trưởng phổ quát bằng cách áp dụng kết hợp một tập hợp các biện pháp nhằm đạt được kết quả là một xã hội và môi trường tốt hơn để nâng cao phúc lợi công cộng.

Nhằm đưa ra những hướng dẫn khuyến nghị cho các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, ESCAP cũng đã giới thiệu một chỉ số đa chiều mới về tính phổ quát. Áp dụng một tập hợp 15 chỉ số của các khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường phát triển, các chỉ số có giá trị bằng nhau cho mỗi biến, để đánh giá một cách toàn diện hơn mức độ của tính phổ quát. Các chỉ số cũng cho phép việc chấm điểm so sánh các khía cạnh đa chiều của tính phổ quát dựa trên các khoảng thời gian khác nhau.

"Việc áp dụng chỉ số đa chiều mới của ESCAP sẽ hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xem xét và theo dõi sự tiến bộ về tăng trưởng có tính phổ quát một cách tốt hơn", Tiến sĩ Akhtar giải thích. Các mẫu kết quả của 16 nền kinh tế trong khu vực đánh giá về các chỉ số cho thấy tiến độ chung ở cấp quốc gia, nhưng sự chênh lệch về kinh tế xã hội trong các nước vẫn còn, ví dụ như trên giới tính, giữa nông thôn và thành thị, và khu vực địa lý.

Cần chính sách kinh tế rõ ràng

Nhu cầu phát triển có tính phổ quát tiếp tục ổn định và có sự tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh này, ESCAP khuyến cáo rằng các xu hướng không đồng đều gần đây và mô hình tăng trưởng kinh tế đòi hỏi các quốc gia phải có quan điểm chính sách kinh tế rõ ràng và chủ động.

Những kết quả khác của Khảo sát cho thấy sự tiến bộ cũng như hạn chế, với mức giảm đáng kể trong nghèo đói cùng cực, kèm theo sự bất bình đẳng thu nhập tăng cao, đặc biệt là ở khu vực đô thị tại các nước đang phát triển, cũng như tăng trưởng chậm của nguồn lực lao động sản xuất sẵn có và việc làm. Các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cũng cần phải đạt được sự tiến bộ hơn trong việc đảm bảo sự bình đẳng về cơ hội cho tất cả mọi người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái, bằng cách mở rộng tiếp cận đối với giáo dục có chất lượng và chăm sóc sức khỏe đầy đủ.

Khảo sát cũng dự kiến rằng với việc thay đổi điều độ kế hoạch của Trung Quốc sẽ giảm tăng trưởng của nước này xuống còn 7% trong năm 2015, từ 7,4% trong năm ngoái, ngược lại dự kiến sẽ được bù đắp một phần bởi một tốc độ tăng trưởng của Ấn Độ tăng ở mức 8,1% trong năm 2015 so với mức 7,4% vào năm ngoái. Indonesia cũng được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh lên tới 5,6% trong năm 2015 so với mức 5% vào năm ngoái. Tuy nhiên, trong hai quốc gia này, triển vọng tăng trưởng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc cải cách kinh tế vững chắc và bền vững trong nước.

Ngoài ra, ESCAP nhấn mạnh về các vấn đề chính sách quan trọng cho các tiểu vùng, bao gồm cả việc phụ thuộc quá nhiều vào nguồn tài nguyên thiên nhiên và các khoản nộp công cho sự tăng trưởng kinh tế ở khu vực Bắc và Trung Á, cũng như những thách thức về việc làm và những thách thức có liên quan đến biến đổi khí hậu ở các quốc đảo đang phát triển ở Thái Bình Dương. Sự mất cân bằng kinh tế vĩ mô và tình trạng thiếu điện trầm trọng là mối quan tâm chính tại khu các nước khu vực phía Nam và Tây Nam Á, cùng với những yếu kém hạn chế trong cơ sở hạ tầng và thiếu hụt lao động có tay nghề cao ở khu vực Đông Nam Á. Trận động đất gần đây ở Nepal là một lời nhắc nhở chúng ta về những hậu quả của thiên tai có thể gây đảo ngược lợi ích kinh tế và xã hội, cũng như gây ra sự mất mát to lớn của cuộc sống và sinh kế.

Khu vực này sẽ vẫn còn nhạy cảm với một loạt các rủi ro và không chắc chắn - bao gồm những ảnh hưởng có thể có của biến động thị trường tài chính, sự chậm trễ trong việc giải quyết các trở ngại về cơ cấu, và sự gián đoạn do chính trị. Để giải quyết những vấn đề này, ESCAP kêu gọi thúc đẩy quản lý kinh tế vĩ mô mạnh mẽ hơn, cùng với việc hoạch định các chính sách vĩ mô thận trọng hướng tới mục tiêu đối phó với sự biến động luồng vốn dự kiến ​​của các điều kiện chính sách tiền tệ hiện tại và đang nổi lên ở các nền kinh tế phát triển. Các phân tích cũng hướng tới những nguy cơ tiềm ẩn có liên quan của chính sách tiền tệ trong các nền kinh tế đang phát triển của khu vực. Một lý do giải thích cho điều này, là sự gia tăng biến động của giá dầu có xu hướng gia tăng kể từ giữa tháng Ba, ESCAP dự đoán rằng mức giá sẽ rơi động trong khoảng từ 60 đến 70 đô la Mỹ mỗi thùng - mức giá này có khả năng là mức trung bình của giá dầu trong năm 2015.

ESCAP cũng ủng hộ việc thúc đẩy bình đẳng về cơ hội và các thúc đẩy tạo việc làm thông qua sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như công nghiệp hóa nông thôn, với việc khu vực tư nhân tham gia giữ một vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện hơn. "Nếu không có một khu vực kinh tế tư nhân hoạt động sôi động và mạnh mẽ, việc giải quyết đói nghèo và giảm thiểu mức độ bất bình đẳng gia tăng cũng như tạo công ăn việc làm sẽ không thể xảy ra", Báo cáo cho biết.

Đặc biệt, chi tiêu công nên được tập trung nhiều hơn cho sự phát triển theo định hướng, đặc biệt là tăng cường tiếp cận với giáo dục có chất lượng và chăm sóc sức khỏe, cũng như tăng cường mạng lưới an sinh xã hội để giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn của nghèo đói, trong đó tiếp tục tăng cường công tác xóa đói giảm nghèo. Để tăng cường phúc lợi, các nước cần phải đi xa hơn không chỉ tập trung vào giải quyết vấn đề 'bất bình đẳng về thu nhập" và thay vào đó còn phải thúc đẩy' bình đẳng về cơ hội".

Chính phủ các nước Châu Á - Thái Bình Dương cần tập trung huy động nguồn lực trong nước, đưa ra một loạt các khuyến nghị đối với Chính phủ để không chỉ làm tăng nguồn thu của mình mà quan trọng hơn đó là khai thác nguồn lực của khu vực tư nhân cho phát triển bền vững - đặc biệt đối với cơ sở hạ tầng thân thiện với môi trường và tài trợ xã hội.

"Trong khi các nguồn lực đóng góp truyền thống của ngân sách như nguồn thu thuế và hỗ trợ phát triển chính thức tiếp tục giữ vai trò quan trọng, những nỗ lực để làm phong phú thêm các thị trường vốn của khu vực và thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân phải được tăng cường để thu hẹp các khoảng cách tài chính", Tiến sĩ Akhtar nói...

(T.Hương)