3 kịch bản ứng phó giảm giá dầu thô

Chiều qua (22/1), tại trụ sở Bộ Công Thương, Tổ công tác liên Bộ điều hành kinh tế vĩ mô tổ chức phiên họp dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhằm thảo luận, đưa ra các đề xuất, kiến nghị, giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô trong bối cảnh giá dầu thô giảm.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Tham dự phiên họp có Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, Thứ trưởng Bộ Tài chính, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước và lãnh đạo 3 Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Dầu khí Việt Nam và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tại phiên họp, Tổ công tác liên Bộ điều hành kinh tế vĩ mô tập trung bàn thảo các vấn đề đang được quan tâm đó là, hoạt động khai thác, đầu tư đối với dầu thô, tác động giá dầu xuất khẩu đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, tác động giá dầu giảm đến thu ngân sách Nhà nước năm 2015 và ảnh hưởng giá dầu đến lạm phát CPI của Việt Nam.

Đồng thời, Tổ công tác cũng trình bày trước Thủ tướng, Phó Thủ tướng để có những giảp pháp phù hợp với tình hình thực tiễn. Phiên họp lần còn nhằm bàn thảo các vấn đề liên quan đến đến điều chỉnh tăng giá điện, phương án lựa chọn thời điểm cho phép tăng và tác động của tăng giá điện đến tăng trưởng kinh tế và CPI của Việt Nam. 

Tổ công tác đưa ra 3 kịch bản giá dầu trong năm 2015 dựa trên những đánh giá phân tích của các tổ chức kinh tế thế giới cũng như các chuyên gia kinh tế, ở các ngưỡng: Khoảng 60 USD/1 thùng, khoảng 50 USD/1 thùng và khoảng 40 USD/1 thùng. Đây là các mức giá xem xét tính toán các phương án, vì hiện nay giá dầu thô của Việt Nam xuất khẩu do chất lượng tốt hơn nên thường xuyên cao so với bình quân giá thế giới khoảng 5 USD/ 1 thùng.

Xem xét giá dầu giảm tác động ở các lĩnh vực, đầu tiên là tác động trực tiếp đến khai thác, xuất khẩu dầu mỏ. Nếu 60 USD/1 thùng thì sản xuất, xuất khẩu giảm nhưng không đáng kể, sẽ chỉ phải xem xét tiết giảm sản lượng tại các lô có giá sản xuất cao. Nếu 50 USD/1 thùng thì sẽ giảm khai thác nhiều hơn. Nếu ở mức 40 USD/1 thùng thì sẽ giảm 1,8 đến 2 triệu tấn dầu khai thác.

Kế hoạch năm nay của Bộ Công Thương phải sản xuất và xuất khẩu 14,74 triệu tấn trong năm nay. Nếu các kịch bản này diễn ra, Tổ công tác đang phân tích đánh giá, trong trường hợp giá dầu bình quân 50-60 USD/ 1 thùng thì không gây nhiều xáo trộn đến sản xuất và tiêu thụ dầu của Việt Nam. Mặc dù ảnh hưởng lĩnh vực khác nhưng không tác động nhiều lắm về mặt sản xuất. Giá xuống 40 USD/1 thùng sẽ có nhiều ảnh hưởng xáo trộn. Đồng thời ảnh hưởng cả đến những dự án mới đang dự kiến đầu tư.

Xem xét tác động đến tăng trưởng kinh tế, nếu giá dầu thô là 60 USD/ 1 thùng, tăng trưởng kinh tế sẽ giảm 0,21điểm phần trăm so với dự kiến. Nếu giá 50 USD/1 thùng thì giảm khai thác còn ở mức độ 14,4 triệu tấn, giảm tăng trưởng có khoảng 0,56 điểm phần trăm. Nếu giá dầu thô giảm mạnh còn 40 USD/1 thùng thì chỉ khai thác xuất khẩu khoảng 13,08 triệu tấn, tăng trưởng kinh tế sẽ giảm đến 1 điểm phần trăm. Khi đó tăng trưởng năm 2015 dự kiến là 6,2 % thì sẽ giảm chỉ còn 5,2%.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, Việt Nam không chỉ xuất khẩu dầu mỏ mà còn nhập khẩu xăng dầu thành phẩm với số lượng lớn hơn so với xuất khẩu. Chính vì vậy, tác động của giá dầu sẽ diễn ra ở hai chiều. Khi giá dầu thô giảm mạnh thì giá xăng dầu trong nước cũng giảm theo. Hai yếu tố quan trọng là giá đầu vào cho sản xuất hàng hóa giảm và giá vận tải giảm.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo Bộ Tài chính và Bộ Giao thông vận tải rà soát, điều chỉnh giảm giá cước vận tải tương ứng và phải giảm trước Tết Nguyên đán Ất Mùi. Tuy nhiên, hiện nay giá xăng dầu Việt Nam thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan và chỉ cao hơn Singapo và Malaixia, là hai nước có trợ giá về xăng dầu.

Nếu giá xăng dầu giảm tiếp thì có thể lợi cho sản xuất tiêu dùng nhưng lại làm gia tăng buôn lậu xăng dầu. Chính vì vậy, Tổ công tác kiến nghị cần phải cân nhắc, so sánh giá bán lẻ trong nước với các nước trong khu vực để quản lý tốt, không để xảy ra tình trạng tuồn xăng dầu lậu sang các nước bạn. 

Về giá điện, hiện giá điện Việt Nam cũng đang thấp hơn nhiều nước trong khu vực, vì vậy Tổ công tác đề nghị việc điều chỉnh giá điện theo nguyên tắc thị trường. Tuy nhiên, giá thành điện cũng cần tính toán lại một cách chính xác và đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng. Tổ công tác cũng khẳng định từ nay đến Tết Nguyên đán Ất Mùi chưa bàn đến tăng giá. Thủ tướng Chính phủ sẽ xem xét, quyết định vào sau Tết.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu cần phải giảm chi phí giá điện để có được giá thành hợp lý hơn vì  tiêu hao điện năng ở Việt Nam còn lớn, năng suất lao động chưa cao. Trên cơ sở đó, công khai giá thành một cách hợp lý để Việt Nam có cơ sở thu hút dầu tư thành phần sản xuất, nguồn điện, tiếp cận cơ chế thị trường. Các Bộ cần đẩy mạnh hơn nữa công tác phối hợp để thực hiện thắng lợi những mục tiêu mà Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ đã đặt ra.

(Thanh Huyền)