Bảo vệ người tiêu dùng là động lực phát triển của nền kinh tế

Nhân dịp ngày Quyền của người tiêu dùng thế giới (15/3) và tổng kết hơn 3 năm thực hiện Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (ban hành ngày 1/7/2011),  hôm nay ngày 13/3/2015, Dự án Hỗ trợ chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu phối hợp với Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương), tổ chức hội “Quyền được thông tin của người tiêu dùng - Thực trạng và giải pháp” tại TP Buôn Mê Thuộc, tỉnh Đắk Lắk.

Bảo vệ người tiêu dùng là động lực phát triển của nền kinh tế.Bảo vệ người tiêu dùng là động lực phát triển của nền kinh tế.

Đây là dịp để các cơ quan, tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thực hiện các hoạt động hưởng ứng phong trào bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên toàn thế giới. Dịp 15/3/2015 đánh dấu sáu năm liên tục Việt Nam tham gia các hoạt động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng thế giới. Năm nay, chủ đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam là "Quyền được thông tin của người tiêu dùng".

Trên cơ sở các thông tin, kinh nghiệm của các chuyên gia trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bà Nguyễn Thị Phương Lan, Chủ tịch Hội người tiêu dùng tỉnh Đắk Lắk cho biết: Hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế và xã hội. Thực trạng công tác bảo vệ người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, cho thấy, các vụ vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh có xu hướng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ.

Qua số liệu kiểm tra và xử lý của các ngành chức năng trên địa bàn tỉnh cho thấy, hàng loạt các vụ vi phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích của người tiêu dùng được phát hiện và xử lý. Thông qua kết quả giải quyết thành công các vụ khiếu nại đã làm cho người tiêu dùng an tâm, tin tưởng vào vai trò của Hội và ngày càng có nhiều người tìm đến để được tư vấn, giải quyết các thắc mắc có liên quan đến chất lượng hàng hóa, dịch vụ và thông qua các vụ giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp Hội cũng đã làm tốt vai trò bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính bằng việc phát hiện, đấu tranh với những tệ nạn làm hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng để triệt tiêu tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp sản xuất cùng một mặt hàng, kinh doanh trên cùng một địa bàn, góp phần làm lành mạnh hóa thị trường.

Thông điệp tại hội thảo nêu rõ: Người tiêu dùng là động lực phát triển của nền kinh tế. Nhận thức được điều đó, Chính phủ đã ban hành một hệ thống văn bản pháp luật tương đối đầy đủ nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam. Tuy nhiên, việc thực thi luật và các quy định liên quan đến lĩnh vực này, nhất là quyền được thông tin còn nhiều bất cập. Trong đó, có thể kể đến tình trạng thiếu đồng bộ từ trung ương đến địa phương trong việc quản lý vấn đề bảo vệ người tiêu dùng. Quy trình xử lý theo quy định chưa phù hợp nên không khuyến khích được người tiêu dùng khiếu nại… Do đó, công tác tuyên truyền rộng rãi cho người tiêu dùng về quyền của mình cũng như áp dụng các biện pháp xử phạt gắn liền với lợi ích của doanh nghiệp cần được đẩy mạnh để việc thực thi Luật hiệu quả. Hội bảo vệ người tiêu dùng cũng cần phân cấp tới tận xã, phường để có thể phát huy vai trò và ảnh hưởng ở cơ sở.

Thông tin hàng hóa chưa chính xác

Quyền được thông tin là một trong 8 quyền cơ bản của người tiêu dùng. Theo đó, người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; nội dung giao dịch hàng hóa, dịch vụ; nguồn gốc xuất xứ hàng hóa; được cung cấp hóa đơn chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch. Qua khảo sát, hiện nay công tác ghi nhãn hàng hóa, thông tin về nguồn gốc xuất xứ, cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ, cảnh báo về sản phẩm... đã được các doanh nghiệp thực hiện tốt tại các siêu thị, trung tâm thương mại, các cửa hàng, cửa hiệu, nhà hàng theo phong cách kinh doanh mới.

Tuy nhiên, chất lượng thông tin chưa chính xác, không rõ ràng, đầy đủ, dễ gây hiểu nhầm. Đặc biệt, quảng cáo trên truyền hình gần đây thường có dấu hiệu sai phạm như thiếu tên, địa chỉ liên hệ của người bán, hình ảnh minh họa, tên gọi của sản phẩm dễ gây nhầm lẫn với hàng hóa - dịch vụ khác, thông tin thường thổi phồng so với sự thật. Thêm nữa, giá niêm yết một đằng nhưng thu thực tế lại cao hơn nhiều lần. Thông tin không được kiểm chứng rõ ràng, không đưa kèm tài liệu hoặc dẫn giải nguồn gốc... điều này có thể dễ dàng bắt gặp qua các quảng cáo về thực phẩm chức năng, về điện thoại di động, thiết bị chăm sóc sắc đẹp.

Một vấn nạn nữa mà người tiêu dùng thường gặp phải là tin nhắn, thư điện tử lừa đảo hoặc việc để các nội dung quảng cáo có nội dung lừa đảo liên tục phát trên các sóng truyền hình có một phần trách nhiệm liên đới của các bên thứ ba.

Để đảm bảo quyền được thông tin của người tiêu dùng, doanh nghiệp cần phát triển hệ thống giao dịch để bất cứ lúc nào giao dịch với người tiêu dùng đều có thể cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ giao dịch, thông tin đầy đủ về hướng dẫn sử dụng, cảnh báo mất an toàn, điều kiện bảo hành... Đồng thời, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để phát hiện hàng giả mạo, kém chất lượng, thiếu thông tin, thông tin không chính xác hoặc lừa đảo để kịp thời xử lý, thu hồi và cảnh báo, thông tin cho người tiêu dùng được biết.

Nhân dịp này, Cục Quản lý cạnh tranh cũng thông báo về việc đưa vào sử dụng đầu số miễn phí 1800.6838 cho Tổng đài tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng tại Cục. Bộ Công Thương cũng đang trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt việc lấy ngày 15/3 hàng năm làm ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam, để có thể thường xuyên rà soát và cải thiện việc thực hiện quy định liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thời gian tới. Về phía doanh nghiệp, có thể xây dựng hệ thống phản ánh, xử lý khiếu nại của người tiêu dùng, liên kết với tổng đại 1800.6838 hoặc các tổng đài của các cơ quan, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng địa phương để kịp thời tiếp nhận và xử lý các phản ánh, khiếu nại từ người tiêu dùng. Đặc biệt, để bảo vệ mình, mỗi người hãy tự tìm hiểu quyền của mình để trở thành người tiêu dùng thông thái.

(T.Hương)