Bộ Tài chính giải đáp một số vấn đề liên quan tới thuế, hải quan, chứng khoán

(eFinance Online) - Trong tháng 02/2021, Bộ Tài chính đã nhận được một số câu hỏi từ phóng viên cơ quan báo chí, người dân, doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính gồm: thuế, hải quan, chứng khoán. Để rộng đường dư luận, Ban biên tập eFinance.vn đăng toàn văn nội dung trả lời.
Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

I. Lĩnh vực chính sách, quản lý thuế

Hỏi: Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp từ năm 2020, Bộ Tài chính đã chủ động triển khai các giải pháp về thuế, phí phù hợp nào để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân? Trong năm 2021 các giải pháp này còn được tiếp tục triển khai hay không?

Trả lời: Để hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã chủ động nghiên cứu và phối hợp với nhiều Bộ, ngành liên quan xây dựng nhiều giải pháp, cơ chế tài chính, trong đó, có các giải pháp thiết thực như giảm nhiều loại thuế, phí trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng mạnh bởi dịch Covid-19.

Trong năm 2020, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 05 Nghị định và 01 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; Trình Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 02 Nghị quyết của Quốc hội và 02 Nghị quyết của UBTVQH. Đồng thời, Bộ Tài chính ban hành theo thẩm quyền 21 Thông tư để sửa đổi 31 Thông tư thu phí, lệ phí hiện hành theo hướng miễn hoặc giảm mức thu nhiều khoản phí, lệ phí có hiệu lực đến hết năm 2020.

Đến cuối năm 2020, trước tình hình dịch Covid-19 tiếp tục có những diễn biến phức tạp, theo đánh giá của các Bộ, ngành ảnh hưởng của dịch sẽ tiếp tục kéo dài trong năm 2021, Bộ Tài chính đã chủ động đề xuất gia hạn, điều chỉnh giảm mức thu của 29 loại thuế, phí với mức giảm từ 50 - 100% đến ngày 30/6/2021.  Đồng thời, trình UBTVQH tiếp tục giảm 30% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay trong năm 2021 (Nghị quyết số 1148/2020/UBTVQH14 ngày 21/12/2020 được UBTVQH ban hành để hỗ trợ ngành hàng không).

Tháng 2/2021, Bộ Tài chính tiếp tục ban hành Thông tư số 12/2021/TT-BTC quy định mức thu, khai, nộp phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt, giảm 50% phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt so với hiện hành nhằm hỗ trợ đối tượng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Giải pháp trong thời gian sắp tới:

Về tiếp tục gia hạn nộp thuế đối với các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, Bộ Tài chính đã có Tờ trình Chính phủ số 11/TTr-BTC ngày 22/1/2021 về việc phê duyệt chủ trương xây dựng Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất, áp dụng trong năm 2021. Trong đó, Bộ Tài chính trình Chính phủ thông qua chính sách giãn, hoãn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Dự kiến số tiền thuế, tiền thuê đất được gia hạn khoảng 115.000 tỷ đồng. Cụ thể, gia hạn thuế GTGT trong 05 tháng đối với số thuế GTGT phải nộp từ tháng 1 đến tháng 6/2021 khoảng 68.800 tỷ đồng; gia hạn thuế TNDN tạm nộp quý 1, quý 2 của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021 trong 03 tháng khoảng 40.500 tỷ đồng; gia hạn thuế GTGT và thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh đến trước ngày 31/12/2021 khoảng 1.300 tỷ đồng; gia hạn tiền thuê đất phải nộp kỳ đầu năm 2021 trong 06 tháng khoảng 4.400 tỷ đồng. Bộ Tài chính đã trình Chính phủ giao cho Bộ Tài chính xây dựng Nghị định theo trình tự thủ tục rút gọn, theo đó Nghị định sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Ngày 04/02, Bộ Tài chính trình Chính phủ hướng dẫn việc cho phép được tính vào chi phí được trừ của doanh nghiệp, tổ chức các khoản chi ủng hộ, tài trợ cho các hoạt động phòng, chống dịch bệnh Covid-19 khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Nghị quyết số 128/2020/QH14 của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đang tiến hành tổng kết, đánh giá việc thực hiện các giải pháp đã ban hành thời gian qua để tiếp tục tham mưu, đề xuất, báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp về thuế, phí và lệ phí phù hợp với diễn biến thực tế trong thời gian tới.

Hỏi: Hiệp hội Du lịch TP.Hồ Chí Minh vừa gửi kiến nghị với các ngành chức năng đề xuất chủ trương, chính sách linh hoạt, thiết thực hơn nữa để doanh nghiệp du lịch cầm cự vượt qua đại dịch Covid-19. Trong đó đề đạt nguyện vọng: miễn hoặc giảm 50% thuế giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ nhà hàng, cơ sở lưu trú, vận chuyển, lữ hành, khu du lịch đến hết năm 2021.

Trả lời: Theo quy định của Luật thuế GTGT thì thuế GTGT gồm 3 mức thuế suất: thuế suất 0% chỉ áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu; thuế suất 5% chỉ áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như nước sạch, sản phẩm nông nghiệp; mức thuế suất phổ biến là 10% áp dụng đối với tất cả hàng hóa, dịch vụ chịu thuế còn lại và không có quy định miễn, giảm thuế GTGT.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang theo dõi sát sao tình hình diễn biến dịch bệnh cũng như tác động của dịch Covid-19 đến tình hình sản xuất kinh doanh và đối tượng bị ảnh hưởng tại các địa phương trên cả nước. Đồng thời, tiến hành tổng kết, đánh giá việc thực hiện các giải pháp đã ban hành thời gian qua. Trên cơ sở đó, đề xuất, báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp về thuế, phí và lệ phí phù hợp với diễn biến thực tế thời gian tới.

II. Vấn đề hải quan

Hỏi: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có công văn số 580/BNN-TCTS về việc kiểm soát nhập khẩu cá tầm thương phẩm dùng làm thực phẩm, trong đó có đề nghị “Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng hải quan tại các cửa khẩu trọng điểm kiểm soát chặt việc nhập khẩu cá tầm về Việt Nam để đảm bảo nguồn gốc, xuất xứ và thuộc Danh mục được phép kinh doanh tại Việt Nam”. Vậy, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) cho biết đã chỉ đạo triển khai việc kiểm soát như thế nào?

  Trả lời: Ngày 18/02/2021, Tổng cục Hải quan đã ban hành công văn số 808/TCHQ-GSQL chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất về chính sách và thủ tục nhập khẩu cá tầm (Gửi kèm công văn 808/TCHQ-GSQL).

- Về công tác chống buôn lậu, ngày 08/02/2021, Tổng cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch triển khai công tác kiểm soát Hải quan năm 2021, trong đó, yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành tăng cường kiểm tra, xác minh, điều tra, lập chuyên án đấu tranh với hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới các mặt hàng cấm như vũ khí, thuốc nổ, pháo, ma túy, động thực vật và sản phẩm của động thực vật hoang dã thuộc diện quản lý Cites…

Hỏi: Tổng cục Hải quan cho biết giải pháp xử lý đối với container tồn đọng là phế liệu không thuộc danh mục theo Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg ngày 19/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ và phế liệu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo đúng thời hạn tái xuất nhưng chưa thực hiện?

Trả lời: Ngày 22/01/2021, Tổng cục Hải quan đã có công văn số 333/TCHQ-GSQL hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố về việc xử lý phế liệu tồn đọng tại cảng biển, theo đó:

Đối với phế liệu tồn đọng thuộc danh mục theo Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg ngày 19/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ và đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường: Yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố khẩn trương thực hiện xác lập quyền sở hữu toàn dân và thuê tổ chức bán đấu giá theo quy định của pháp luật;

Đối với phế liệu không thuộc danh mục theo Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg và đối với phế liệu thuộc danh mục theo Quyết định số 73/2014/QĐ-TTg nhưng không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường: Lập Biên bản vi phạm hành chính đối với Hãng tàu và ban hành Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc tái xuất hoặc buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo thẩm quyền.

Hỏi: Tổng cục Hải quan đã xử lý như thế nào khi có thông tin phản ánh: Lợn nhập khẩu chưa qua kiểm dịch được “phù phép” về thẳng lò mổ” qua cửa khẩu Lao Bảo?

Trả lời: Ngay sau khi nắm bắt được thông tin phản ánh trên báo Lao động online (22/1/2021) “Lợn nhập khẩu chưa qua kiểm dịch được “phù phép” về thẳng lò mổ”, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, xác minh làm rõ, đảm bảo đúng quy trình thực hiện thủ tục hải quan.

Ngày 22/01/2021, Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị (Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo) đã có Công văn số 168/HQLB-TTHHXNK gửi Chi cục Thú y vùng II đề nghị cung cấp thông tin về lô hàng nhập khẩu liên quan đến nội dung báo Lao động phản ánh.

Ngày 30/01/2021 Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị (Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo) tiếp tục có Công văn số 208/HQLB-TTHHXNK gửi Chi cục Thú y vùng I, II, III đề nghị cung cấp thông tin chi tiết về các lô hàng Lợn sống dùng để giết mổ và Lợn giống nhập khẩu qua cửa khẩu Lao Bảo chưa có kết quả kiểm dịch (trong thời hạn 30 ngày) đến hết ngày 30/01/2021.

Ngày 03/02/2021, Trạm Kiểm dịch động vật Lao Bảo đã có công văn số 10/KDĐV gửi Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị (Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo). Theo đó, trong thời gian vừa qua, Cục Thú y đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi không đưa động vật nhập khẩu về nơi cách ly kiểm dịch theo quy định đối với 04 Doanh nghiệp nhập khẩu mặt hàng Lợn sống dùng để giết mổ qua cửa khẩu Lao Bảo.

Hiện nay, Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị (Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo) đã tạm dừng đưa hàng về bảo quản đối với 04 Doanh nghiệp nêu trên trong thời gian chờ kiểm tra, xác minh (theo quy định tại Điểm b, Khoản 5, Điều 32 Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 của Bộ Tài chính). Đồng thời, gửi Giấy mời yêu cầu các Doanh nghiệp trên đến làm việc để làm rõ các nội dung liên quan và xử lý theo quy định.

III. Vấn đề về chứng khoán

Hỏi: Thời gian qua, tội phạm công nghệ cao thông qua đầu tư tiền ảo có nhiều diễn biến phức tạp, các đối tượng sử dụng nhiều hình thức tinh vi. Mới đây, công an TP Đà Nẵng đã phát đi cảnh báo về một chiêu thức lừa đảo mới của các đối tượng tội phạm công nghệ cao. Trong đó, một trong các thủ đoạn của các đối tượng là hướng dẫn người dân truy cập vào App Store và CH Play để tải về các phần mềm của các sàn chứng khoán trên điện thoại do chính công ty chứng khoán phát hành để đầu tư. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có những giải pháp gì để cảnh báo nhà đầu tư (NĐT) không vướng phải những “chiêu lừa” của tội phạm công nghệ cao?

Trả lời:

1. Trong thời gian qua, UBCKNN thường xuyên phối hợp với các cơ quan công an về các vụ việc liên quan đến các sàn giao dịch, tiền ảo, chứng khoán có tính chất tương tự đã xẩy ra tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước và đang có xu hướng diễn ra thường xuyên hơn (như Sàn giao dịch Rforex (tại trang web www.rforex.com) tại Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội; Sàn giao dịch Emrfx (www.emrfx.com) tại tỉnh Nghệ An;...)

UBCKNN cho biết (theo thông tin từ các cơ quan công an cung cấp), nhìn chung các sàn giao dịch này thường có cùng một số đặc điểm tương đồng, chủ yếu hoạt động kêu gọi đầu tư trái phép do nhiều cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước (không xác định được tư cách pháp nhân) tự lập, lôi kéo nhà đầu tư tham gia đầu tư dưới nhiều hình thức (mua bán chứng khoán quốc tế, đồng tiền kỹ thuật số, giao dịch quyền lựa chọn nhị phân (Binary Option) với hình thức dự đoán giá trị lên xuống của một tài sản (có thể là đồng tiền ảo crypto, vàng, chứng khoán, cổ phiếu, tỷ giá...).

2. Các quy định pháp lý liên quan đến sàn giao dịch chứng khoán, chứng khoán

- Hiện tại, chỉ có Sở GDCK Tp. Hồ Chí Minh và Sở GDCK Hà Nội được phép tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán tại Việt Nam.

- Theo pháp luật chứng khoán, tiền ảo không phải là một loại chứng khoán.

Hiện nay, Việt Nam chưa có quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động phát hành, mua bán, trao đổi tiền ảo, tài sản ảo, đồng thời cũng chưa quy định đơn vị chính thức quản lý việc phát hành và giao dịch các đồng tiền ảo, tài sản ảo.

Ngày 29/01/2018, UBCKNN đã có thông báo trên cổng thông tin điện tử của UBCKNN khuyến cáo các nhà đầu tư cẩn trọng khi tham gia đầu tư vào tiền ảo, tài sản ảo để hạn chế những tổn thất có thể xảy ra; có Công văn số 4486/UBCK-GSĐC ngày 20/7/2018 đề nghị các công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư chứng khoán không được thực hiện các hoạt động phát hành, giao dịch và môi giới tiền ảo trái pháp luật.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đã thành lập Tổ nghiên cứu về tài sản ảo, tiền ảo nhằm triển khai công tác nghiên cứu, đề xuất các nội dung chính sách, cơ chế quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính có liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo.

3. Trong thời gian tới, Bộ Tài chính (UBCKNN) sẽ tiếp tục triển khai công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tài sản ảo, tiền ảo, đồng thời tăng cường cảnh báo về những rủi ro, nguy cơ và hệ lụy của việc tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh tài sản ảo, tiền ảo bất hợp pháp.

Hỏi: Trong những ngày gần đây nhà đầu tư phản ánh thị trường chứng khoán xảy ra nghẽn lệnh cục bộ. Hiện tượng nghẽn lệnh diễn ra từ trước và sau Tết Nguyên đán, ở ngưỡng thanh khoản 14.000 - 17.000 tỷ đồng gây ảnh hưởng đến nhà đầu tư. Giải pháp của UBCKNN trong thời gian tới để hạn chế tối đa tình trạng nêu trên?

Trả lời: Từ cuối tháng 12/2020 có hiện tượng một số lệnh giao dịch của NĐT qua các CTCK không gửi được vào hệ thống giao dịch tại SGDCK Tp.Hồ Chí Minh. UBCKNN đã khẩn trương họp với SGDCK Tp.Hồ Chí Minh và các công ty chứng khoán (CTCK) để đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp khắc phục để đảm bảo hệ thống giao dịch thông suốt. Khảo sát thực tế cho thấy hiện tượng “nghẽn lệnh” có một số nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính là do năng lực theo thiết kế của hệ thống giao dịch tại SGDCK Tp.HCM có giới hạn về số lượng lệnh trong một ngày giao dịch, không đáp ứng được nhu cầu giao dịch tăng đột biến ngoài dự đoán của TTCK trong thời gian vừa qua.

UBCKNN đã chỉ đạo SGDCK Tp.Hồ Chí Minh khẩn trương nghiên cứu triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, thông suốt. Theo đó:

(i) Trong ngắn hạn, SGDCK Tp.Hồ Chí Minh đã thực hiện các giải pháp để tối ưu hóa lượng lệnh giao dịch nhập vào hệ thống, gồm: nâng lô giao dịch từ 10 lên 100 cổ phiếu/lô từ ngày 04/01/2021 để giảm tải lệnh lô lẻ cho hệ thống; phối hợp và yêu cầu các CTCK rà soát, hạn chế lỗi phát sinh từ phía công ty nhằm tránh tác động xấu đến hệ thống; thực hiện rà soát nội bộ, kiểm soát rủi ro, tăng cường trực ca vào thời gian giao dịch cao điểm.

(ii) Trong trung hạn, UBCKNN đã yêu cầu SGDCK Tp.Hồ Chí Minh nghiên cứu đề xuất phương án kỹ thuật đảm bảo hệ thống giao dịch hiện tại vận hành suôn sẻ, thông suốt cho đến khi hệ thống công nghệ thông tin thị trường chứng khoán mới (KRX) chính thức đi vào hoạt động.

UBCKNN sẽ có cơ chế hướng dẫn cụ thể, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tạm thời chuyển giao dịch cổ phiếu niêm yết từ SGDCK Tp.Hồ Chí Minh sang SGDCK Hà Nội để giảm tải cho hệ thống giao dịch tại SGDCK Tp.Hồ Chí Minh.

(iii) Về dài hạn, UBCKNN tiếp tục yêu cầu SGDCK Tp.Hồ Chí Minh và các đơn vị có liên quan đẩy nhanh tiến độ đưa hệ thống KRX sớm vào hoạt động, thay thế cho hệ thống hiện nay trong thời gian sớm nhất để giải quyết triệt để vấn đề quá tải hệ thống giao dịch. Hiện nay, một số chuyên gia đã thực hiện xong các thủ tục cách ly và có mặt tại Việt Nam để hỗ trợ triển khai dự án mặc dù số lượng các chuyên gia này không nhiều nhưng các đơn vị đang rất nỗ lực trong việc hoàn thành dự án để sớm đưa hệ thống vào hoạt động.

BBT eFinance.vn