Bộ Tài chính giải đáp vướng mắc lĩnh vực chứng khoán, giá, kinh phí mua vắc xin

(eFinance Online) - Trong tháng 5/2022, Bộ Tài chính nhận được một số câu hỏi từ phóng viên cơ quan báo chí, người dân, doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực chứng khoán, giá, kinh phí mua vắc xin. 
Ảnh minh họa – nguồn: internet.Ảnh minh họa – nguồn: internet.

Hỏi: Có ý kiến cho rằng, theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán, nhà đầu tư cá nhân muốn được công nhận là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp cần có chứng chỉ hành nghề chứng khoán còn hiệu lực, hoặc xác nhận của các công ty chứng khoán nơi nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch chứng khoán về giá trị thị trường của các danh mục chứng khoán niêm yết, chứng khoán đăng ký giao dịch tại thời điểm xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp… Do Nghị định quy định chung chung như trên nên theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp và công ty chứng khoán, rất khó để xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Nghị định cũng không quy định rõ nhà đầu tư phải lấy xác nhận mỗi năm một lần hay chỉ cần lấy 1 lần, dùng mãi mãi. 

Trả lời:  Điều 11 của Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 ngày 26/11/2019 đã quy định khái niệm nhà đầu tư (NĐT) chứng khoán chuyên nghiệp bao gồm cả NĐT tổ chức chuyên nghiệp và NĐT cá nhân chuyên nghiệp. Trong đó, NĐT cá nhân chuyên nghiệp (Điểm c, d, đ Khoản 1 Điều 11) được xác định như sau: 

“c) Người có chứng chỉ hành nghề chứng khoán;

d) Cá nhân nắm giữ danh mục chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch có giá trị tối thiểu là 02 tỷ đồng theo xác nhận của công ty chứng khoán tại thời điểm cá nhân đó được xác định tư cách là NĐT chứng khoán chuyên nghiệp;

đ) Cá nhân có thu nhập chịu thuế năm gần nhất tối thiểu là 01 tỷ đồng tính đến thời điểm cá nhân đó được xác định tư cách là NĐT chứng khoán chuyên nghiệp theo hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế hoặc chứng từ khấu trừ thuế của tổ chức, cá nhân chi trả”.
Nghị định số 155/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán đã có hướng dẫn về cách thức xác định NĐT chuyên nghiệp tham gia mua chứng khoán khi thực hiện chào bán riêng lẻ, đăng ký lập quỹ thành viên hoặc ủy quyền cho công ty chứng khoán thực hiện xác định NĐT chứng khoán chuyên nghiệp, cụ thể tại Điều 4 - Xác định tư cách NĐT chứng khoán chuyên nghiệp và

Điều 5 - Tài liệu xác định NĐT chứng khoán chuyên nghiệp. 

Khoản 3 Điều 4 của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP đã quy định thời hạn hiệu lực của xác nhận tư cách nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp là 1 năm. 

Đồng thời, ngày 18/5/2021, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có Công văn số 2098/UBCK-PTTT gửi các công ty chứng khoán đề nghị hướng dẫn cho nhà đầu tư chuyên nghiệp tham gia giao dịch sản phẩm Hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm.

Hỏi: Báo chí phản ánh: Không chỉ có giá sắt thép, xi măng, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi...mà một loạt phí dịch vụ vận tải biển, phí hàng không...cũng tăng và dọa tăng. Chuyên gia dự báo có thể “sờ thấy” nguy cơ lạm phát rất gần. Bộ Tài chính có ý kiến gì về nội dung này?

Trả lời: Những diễn biến tăng giá một số hàng hóa thiết yếu trong năm 2021 đã được Bộ Tài chính và các Bộ, ngành dự báo trong kịch bản điều hành giá và báo cáo Thủ tướng Chính phủ ngay từ cuối năm 2020. Một số mặt hàng có giá tăng do nguyên liệu đầu vào cũng như nhu cầu tăng như thức ăn chăn nuôi, vật liệu xây dựng (đặc biệt là giá thép), có mặt hàng tăng theo giá thế giới như xăng dầu. Đối với mặt hàng do Nhà nước định giá, thời gian vừa qua dịch vụ vận chuyển hàng không có sự điều chỉnh kết cấu chi phí trong giá, tuy nhiên việc điều chỉnh này phải bảo đảm mức giá vé máy bay vẫn trong khung giá do cơ quan có thẩm quyền nhà nước quy định. Tuy đây là áp lực lớn lên mặt bằng giá trong nước nhưng đây là nhân tố đã được tính toán trong các kịch bản điều hành giá nên cũng đã có giải pháp để chủ động điều hành giá trong nước nhằm kiểm soát lạm phát cả năm 2021 bình quân ở mức dưới 4%. 

Theo ước tính của Bộ Tài chính, nếu giả định CPI các tháng còn lại tăng đều một tỷ lệ như nhau thì trong những tháng còn lại, CPI mỗi tháng vẫn còn nhiều dư địa (theo tính toán phân tích dự báo của Cục thì dư địa tăng 0,84% mỗi tháng) để đảm bảo mục tiêu kiểm soát dưới 4%. Do vậy, có thể thấy nếu không có những yếu tố quá đột biến xảy ra, việc kiểm soát CPI bình quân cả năm 2021 ở mức khoảng 4% là vẫn trong tầm kiểm soát của Chính phủ, của Ban Chỉ đạo điều hành giá. Tuy nhiên vẫn còn tiềm ẩn rủi ro đối với công tác kiểm soát lạm phát đến từ tình hình thế giới như giá nhiên liệu, phôi thép, thép phế thế giới có thể diễn biến tăng cao đột biến, giá xăng dầu tiếp tục tăng tác động làm giá trong nước tăng theo; bên cạnh đó, dịch bệnh diễn biến phức tạp có thể tác động làm tăng giá cục bộ một số mặt hàng tại một số địa phương làm ảnh hưởng tâm lý chung, căng thẳng thương mại tại các quốc gia, nhất là Mỹ - Trung Quốc, căng thẳng địa - chính trị tại nhiều vùng lãnh thổ. 

Để thực hiện việc kiểm soát lạm phát theo đúng mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra đề ra, trong thời gian còn lại của năm 2021, Bộ Tài chính đã phối hợp với các Bộ, ngành báo cáo Thủ tướng Chính phủ diễn biến mặt bằng giá những tháng đầu năm và đề xuất giải pháp điều hành giá những tháng còn lại. Theo đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã có ý kiến chỉ đạo tại văn bản số 3025/VPCP-KTTH ngày 08/5/2021 về công tác quản lý, điều hành giá trong đó đã đề các các biện pháp và giao trách nhiệm cho các Bộ, ngành, địa phương thực hiện công tác quản lý, điều hành giá, kiểm soát lạm phát năm 2021 một cách thận trọng, linh hoạt và chủ động, tập trung vào việc hỗ trợ thực hiện mục tiêu kép của Chính phủ, vừa giữ ổn định mặt bằng giá để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, vừa hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Phó Thủ tướng cũng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ quản lý ngành trong điều hành giá các mặt hàng cụ thể trong đó có việc quản lý giá thép, xăng dầu, dịch vụ hàng không, dịch vụ y tế, sách giáo khoa, đất đai, bất động sản...

Hỏi: Thông tin về tổng kinh phí đã chi mua vắc xin; mua sắm các vật tư, hóa chất, sinh phẩm và trang thiết bị y tế cần thiết phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Trả lời: Đối với năm 2020: Tổng số kinh phí đã bổ sung từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương để hỗ trợ các bộ, ngành địa phương là 4.056 tỷ đồng.

Năm 2021: Tổng số kinh phí đã bổ sung từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương để hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương là 823 tỷ đồng, trong đó, số đã bổ sung cho các Bộ là 505,853 tỷ đồng, bao gồm: Bộ Quốc phòng 2,165 tỷ đồng để hỗ trợ bộ đội biên phòng tăng cường công tác phòng, chống dịch dịp Tết Nguyên Đán Tân Sửu 2021; Bộ Lao động Thương binh Xã hội 0,788 tỷ đồng để thực hiện chế độ đặc thù phòng, chống dịch, hỗ trợ tiền ăn cho người bị cách ly và Bộ Y tế là 502,9 tỷ đồng để mua sắm vật tư, hóa chất, sinh phẩm, trang thiết bị phòng chống dịch.

Tại Tờ trình số 104/TTr-CP ngày 02/4/2021 về phương án sử dụng nguồn tiết kiệm chi và kinh phí còn lại của ngân sách trung ương (NSTW) năm 2020, Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội nguồn kinh phí dự kiến mua và tiêm vắc-xin phòng Covid-19 để tiêm phòng cho khoảng 75 triệu người khoảng 25,2 nghìn tỷ đồng (mua vắc-xin khoảng 21 nghìn tỷ đồng; vận chuyển, bảo quản, phân phối, tổ chức tiêm khoảng 4,2 nghìn tỷ đồng), trong đó NSTW bảo đảm cho các đối tượng do trung ương quản lý và hỗ trợ các địa phương khó khăn khoảng 16.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương chi và huy động đóng góp của các doanh nghiệp, tổ chức khoảng 9.200 tỷ đồng. 

Cụ thể: NSTW gồm 13,33 nghìn tỷ đồng: chuyển nguồn từ năm 2020 sang năm 2021 (12,1 nghìn tỷ đồng tiết kiệm chi NSTW năm 2020 và 1,237 nghìn tỷ đồng đã bổ sung cho Bộ Y tế năm 2020 nhưng chưa sử dụng nay chuyển nguồn sang năm 2021); phần còn lại từ dự phòng NSTW năm 2021 (bước đầu Thủ tướng Chính phủ đã bổ sung 1.237 tỷ đồng cho Bộ Y tế theo Quyết định số 507/QĐ-TTg ngày 31/3/2021).

Ngày 18/5/2021, UBTVQH ban hành Nghị quyết số 1271/NQ-UBTVQH14 về việc sử dụng nguồn tiết kiệm chi và kinh phí còn lại của NSTW năm 2020, trong đó tại Điều 1 sử dụng nguồn tiết kiệm chi và kinh phí còn lại của NSTW năm 2020: “sử dụng 12.100 tỷ đồng nguồn tiết kiệm chi năm 2020 để mua vắc xin phòng dịch Covid-19”.

Như vậy, đến nay, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền đảm bảo nguồn lực để triển khai việc mua vắc xin theo đề xuất của Bộ Y tế.

Đến nay, ngân sách nhà nước đã chi hơn 8 nghìn tỷ đồng để thực hiện các chính sách phòng, chống dịch Covid-19, trong đó riêng NSTW đã chi hơn 6,1 nghìn tỷ đồng để bổ sung cho các Bộ để mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế và mua vắc xin phòng Covid-19 (5,35 nghìn tỷ đồng) và hỗ trợ cho các địa phương 762 tỷ đồng. Chi 13,1 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ cho trên 13 triệu đối tượng gặp khó khăn do đại dịch, chủ yếu là người nghèo (gần 8 triệu người), đối tượng bảo trợ xã hội (gần 3 triệu người), người có công với cách mạng (hơn 1 triệu người) và 1,3 triệu lao động bị mất việc làm.

Ngày 12/05/2021, Bộ Tài chính có công văn số 4841/BTC-HCSN gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW để hướng dẫn về về nguồn kinh phí, cơ chế mua sắm trong điều kiện có dịch bệnh Covid-19 đối với phương tiện, trang thiết bị, hóa chất, vật tư, sinh phẩm phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 (kèm theo), trên cơ sở đó, đề nghị các địa phương thực hiện việc quản lý kinh phí, mua sắm theo quy định.

Quang Minh