Bộ trưởng Bộ Tài chính giải đáp về áp trần giá sữa

Quyết định áp trần giá sữa cho trẻ dưới 6 tuổi giữa tuần qua được người dân ủng hộ với hi vọng giá sữa sẽ được kéo xuống mức hợp túi tiền của các gia đình có con nhỏ. Ngày 25/5, trong chương trình "Dân hỏi- Bộ trưởng trả lời" trên Đài truyền hình Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã giải đáp cụ thể những thắc mắc của người dân xoay quanh vấn đề áp trần giá sữa.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng. Ảnh nguồn internet.Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng. Ảnh nguồn internet.

Công khai sai phạm trong cách tính chi phí của các hãng sữa

Về việc việc công khai những sai phạm trong cách tính phí của các hãng sữa sau cuộc thanh tra toàn diện mà Bộ Tài chính vừa triển khai, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 10/3-10/4/2014 Bộ Tài chính đã tiến hành thanh tra các công ty kinh doanh sữa tại Việt Nam và có thị phần chiếm thị phần lớn đến 90% thị phần kinh doanh sữa. Sau khi có kết quả thanh tra, chúng tôi đã tiến hành họp báo công khai kết quả thanh tra về 5 doanh nghiệp kinh doanh sữa.

Kết quả cụ thể của năm 2013 và 3 tháng đầu năm 2014 của các công ty cho thấy cả 5 công ty đều tăng giá bán sữa và không có điều chỉnh giá. Trong đó, năm 2013 có 4 công ty tăng giá 1 lần và 1 công ty tăng giá 2 lần với mức tăng từ 2,4% - 30,66% giá bán. Ba tháng đầu năm 2014 có 2 công ty cũng tăng giá bán, trong đó có 1 công ty có mức tăng giá bán từ 7-14% và 1 cônag ty có mức tăng giá bán từ 5-9%.

Bộ Tài chính đã tiến hành xử lý sau kết luận thanh tra như sau: thứ nhất, Bộ đã tiến hành xử phạt hành chính đối với một công ty kê khai thiếu mặt hàng giá sữa có tăng theo quy định tại khoản 3 điều 11 nghị định số 109 của Chính phủ xử phạt vi phạm hành chính. Thứ hai là Bộ tiến hành truy thu 4 trên 5 công ty số thuế kê khai thiếu phải nộp với số tiền là 10,2 tỷ đồng. Và thứ ba là Bộ yêu cầu cả 5 công ty này phải tiến hành rà soát, tiết giảm chi phí để đảm bảo giá bán thấp đi, đặc biệt là các chi phí chưa hợp lý, hợp lệ về quảng cáo , khuyến mại và tiếp thị với số tiền là 386 tỷ đồng. Đồng thời kiến nghị với Chính phủ áp dụng các biện pháp bình ổn giá theo quy định của pháp luật về quản lý giá.

Đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người sản xuất, nhà nước và người tiêu dùng

Lý giải vì sao Bộ Tài chính lại quyết định áp giá trần với mặt hàng sữa, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng giải thích, căn cứ vào các quy định tại điều 15,16,17 và 18 của Luật Giá, trong đó có quy định sản phẩm sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi là sản phẩm nằm trong danh mục bình ổn giá. Thứ hai là Nhà nước thực hiện bình ổn giá khi có biến động về giá một cách bất thường. Thứ ba là quy định các biện pháp bình ổn giá như là đăng ký giá, định giá cụ thể, khung giá tối đa, giá tối thiểu…để tùy từng loại hàng hóa sản phẩm và dịch vụ, và trong đó cũng quy đinh luôn thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan quy định áp dụng bình ổn giá, ở đây là Chính phủ thống nhất chủ trương.

Các chủ trương cụ thể theo quy định tại khoản 4, khoản 7, Điều 17 đã được Chính phủ thống nhất thông qua trong nghị quyết. Xuất phát từ diễn biến thị trường trong năm 2013, ba tháng đầu năm 2014 và cùng các kết quả thanh tra, phát hiện ra những yếu tố bất hợp lý về giá cả, chi phí của sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Thứ tư, đối với lĩnh vực kinh doanh, chúng ta quản lý giá sữa theo cơ chế thị trường, nhưng phải đảm bảo có sự quản lý của Nhà nước theo chủ trương chung. Trong vấn đề này phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người sản xuất, nhà nước và người tiêu dùng, đặc biệt người tiêu dùng là đối tượng rất nhạy cảm là trẻ em dưới 6 tuổi, mà theo thống kê của chúng tôi hiện nay chúng ta có khoảng 10 triệu trẻ em dưới 6 tuổi.

Tại phiên họp Chính phủ, khi Bộ Tài chính báo cáo về vấn đề này thì Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam - Nguyễn Thiện Nhân cũng tán thành ủng hộ. Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam cũng cam kết sẽ ủng hộ quyết định này, và vận động nhân dân, doanh nghiệp ủng hộ. Và đây là một quy định đúng pháp luật, hài hòa lợi ích và rất nhân văn.

Bên cạnh đó, Bộ cũng xem xét đến kinh nghiệm quốc tế. Ví dụ như ở Mỹ, có những bang người ta áp dụng quản lý giá theo thiết lập chi phí đầu vào, nhưng cũng có bang thì người ta quy định giá bán buôn bán lẻ. Hay ở Indonesia thì cũng quy định nhà nước can thiệp khi cần thiết, một số siêu thị cụ thể thì người ta quy định giá bán bằng giá nhập khẩu cộng 10%.

Bộ Tài chính cũng nghiên cứu thấy rằng, việc chúng ta áp dụng giá trần như thế này hoàn toàn không vi phạm cam kết quốc tế mà Việt Nam đã thỏa thuận. Đây là những căn cứ rất quan trọng để chúng tôi áp dụng những biện pháp bình ổn giá sữa theo giá trần.

Phải đăng ký khi thay đổi tên, hàm lượng, mẫu mã

Khi được hỏi về căn cứ lựa chọn 25 mặt hàng sữa trong danh mục công bố để áp trần giá sữa trong khi trên thị trường hiện có hàng trăm nhãn hàng sữa, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng chia sẻ: 5 doanh nghiệp sữa vừa được thanh tra thời gian qua chiếm tới 90% thị phần sữa tại Việt Nam và 25 sản phẩm sữa được công bố lần này cũng chiếm trên 60% thị phần sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Bước đầu, Bộ Tài chính đã chọn những sản phẩm có tỷ trọng rất lớn trên thị trường từ đó quyết định áp giá trần đối với các sản phẩm còn lại căn cứ vào các sản phẩm trên. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đưa ra phương pháp hướng dẫn giá để doanh nghiệp đăng ký giá với cơ quan Nhà nước, để từng bước có biện pháp áp giá trên khung hợp lý.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh thêm, theo quy định Quyết định về công bố giá trần, ngoài 25 sản phẩm, khi doanh nghiệp có thay đổi về mẫu mã, thay đổi về hàm lượng và tên gọi sản phẩm của sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, doanh nghiệp phải đăng ký và cơ quan quản lý giá có quyền kiểm tra chi phí theo 2 phương pháp là phương pháp chi phí và phương pháp so sánh.

Cùng với đó, Bộ Tài chính cũng phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để xác định chất lượng sữa, để đảm bảo phương pháp so sánh và phương pháp chi phí phải phù hợp và từ đó ra giá trần cụ thể.

Hơn thế nữa, giá trần là giá áp dụng chung cho cả nước trên mọi địa bàn. Đối với các doanh nghiệp, Bộ trưởng cho rằng phải có những chiến lược kinh doanh chiếm lĩnh thị trường, có những bài toán cụ thể để cùng một sản phẩm sữa có thể bán giá khác nhau ở Hà Nội hay miền núi. Nhưng mức giá này phải nằm trong khung quy định của Bộ Tài chính.

Để kiểm tra, giám sát việc này, trong Quyết định của Bộ Tài chính có yêu cầu Ủy ban nhân dân các cấp, đặc biệt là các cơ quan chức năng của địa phương phải vào cuộc phối hợp để giám sát việc này.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng bày tỏ quan điểm, mỗi doanh nghiệp kinh doanh phải có chiến lược riêng, dài hạn. Khi đưa sản phẩm ra thị trường, các doanh nghiệp phải giải quyết được hài hòa mối quan hệ giữa chất lượng, giá cả và thị phần.

"Chúng ta có cả một hệ thống để giám sát việc này, đó là hệ thống các cơ quan chính quyền địa phương huy động các lực lượng chức năng của địa phương, rồi có việc đánh giá của các bà mẹ khi cho con mình dưới 6 tuổi dùng sản phẩm sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi. Tất cả những vấn đề này, về lâu dài, sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, những doanh nghiệp làm ăn không có chiến lược hoặc quá sa đà vào lợi nhuận sẽ khó tồn tại và sẽ khó phát triển trên thị trường." - Bộ trưởng nhấn mạnh.

(T.Hằng)