Chặn “cung” tham nhũng để tăng sức hấp dẫn đầu tư cho Việt Nam

“Tính hấp dẫn đầu tư của Việt Nam vẫn kém hơn nhiều nước ở khu vực châu Á và còn rất “xa vời” so với các quốc gia châu Âu. Nhiều doanh nghiệp quốc tế đã dừng hoạt động tại Việt Nam bởi không “thoả hiệp” được với môi trường cạnh tranh không công bằng và chưa đảm bảo tính nhất quán, minh bạch trong quan hệ kinh doanh”, đại diện EuroCham thẳng thắn chia sẻ.

Dự án "Xây dựng tính nhất quán và minh bạch trong quan hệ kinh doanh tại Việt Nam" vừa ra mắt sáng nay, 27/1/2010, tại Hà Nội. Ảnh: B.M.Dự án "Xây dựng tính nhất quán và minh bạch trong quan hệ kinh doanh tại Việt Nam" vừa ra mắt sáng nay, 27/1/2010, tại Hà Nội. Ảnh: B.M.

Chỉ số nhận thức tham nhũng còn thấp

Đồng tình với ý kiến trên, ông Peter Brew, Giám đốc Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Diễn đàn Các nhà lãnh đạo quốc tế (IBLF), đề cập tới một lĩnh vực cụ thể là đấu thầu công khai. Ông Peter Brew đề nghị thời gian tới, cần làm rõ vai trò của Chính phủ Việt Nam trong hoạt động mời thầu công khai cũng như trong việc đảm bảo tính minh bạch trong quá trình chọn thầu.

Nhận xét trên cũng khá phù hợp với đánh giá của tổ chức xếp hạng quốc tế về Chỉ số xếp hạng về nhận thức tham nhũng, trong đó, Việt Nam vẫn đang “khiêm tốn” đứng ở vị trí 120/180 quốc gia tham gia xếp hạng.

Có hay không chi phí “bôi trơn”?

Một trong những điểm thể hiện tính minh bạch chưa cao của môi trường kinh doanh Việt Nam đó là vẫn tồn tại khoản chi phí "bôi trơn" khi tiến hành các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Chặn “cung” tham nhũng để tăng sức hấp dẫn đầu tư cho Việt Nam ảnh 1
Ông Erdal Elver: Siemens không phải chi bất kỳ khoản chi phí bôi trơn nào tại Việt Nam. Ảnh: B.M.
Đề cập tới khoản chi phí này, ông Erdal Elver, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Siemens Việt Nam khẳng định: Siemens tuân thủ quy định quốc tế về cạnh tranh và chống tham nhũng, do đó không phải chi trả bất kỳ khoản chi phí “bôi trơn” nào. Siemens cam kết sẽ xây dựng môi trường kinh doanh sạch tại Việt Nam.

Lời khẳng định của ông Erdal Elver khiến cho nhiều người cảm thấy phấn chấn rằng Việt Nam đã có được một môi trường kinh doanh “sạch”.

Thế nhưng, nhìn nhận một cách khách quan thì có lẽ đây là trường hợp rất cá biệt.

Theo lời một đại diện khác của Siemens thì Siemens là tập đoàn lớn, có uy tín trên trường quốc tế, sẵn sàng từ bỏ dự án kinh doanh tại Việt Nam nếu không tuân thủ tính minh bạch theo đúng thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, không phải tất cả các doanh nghiệp "làm ăn" tại Việt Nam đều dám "chịu chơi" như Siemens. Những doanh nghiệp tiềm lực không lớn, khi phải tự mình đưa ra quyết định lựa chọn giữa việc “chịu chi” theo “lệ làng” và việc nhất quyết tuân thủ tính minh bạch theo thông lệ quốc tế như Siemens, hầu hết đều chấp nhận mất chi phí "bôi trơn".

Doanh nghiệp “vào cuộc” chặn “cung” tham nhũng

Để cải thiện thực trạng nêu trên, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Giám đốc Phụ trách Văn phòng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững thuộc Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng cần phải chặn “cung” tham nhũng thông qua việc các doanh nghiệp góp phần “nói không với tham nhũng”. Đây chính là sự đóng góp thiết thực của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong “cuộc chiến” chống tham nhũng.

Định hướng đó đã được hiện thực hoá bằng Dự án “Xây dựng tính nhất quán và minh bạch trong quan hệ kinh doanh tại Việt Nam (ITBI)” do VCCI phối hợp với Diễn đàn Các chủ doanh nghiệp quốc tế (IBLF) và Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) xây dựng và triển khai trong 3 năm (cuối 2009 - 2012). Dự án nhận được sự hỗ trợ tích cực từ Đại sứ quán Thuỵ Điển và Đại sứ quán Anh tại Hà Nội.

Ông Vinh cho biết ITBT là một sáng kiến quốc tế do phía Việt Nam quản lý nhằm huy động sức mạnh của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vượt qua thách thức trong cải thiện tính nhất quán, minh bạch và ngăn chặn tham nhũng; hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam cùng hợp tác nhằm cải thiện bền vững tính nhất quán và minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh.

Mục tiêu cụ thể của Dự án là xây dựng các tiêu chuẩn tạo khuôn khổ cho kinh doanh có trách nhiệm; hợp tác với các cơ quan chính phủ có liên quan nhằm hạn chế các điều kiện có khả năng làm gia tăng tham nhũng, đề xuất cải thiện các tiêu chuẩn, quy định về pháp lý và thủ tục hành chính…

“Nâng cao tính nhất quán, minh bạch trong môi trường kinh doanh sẽ là một trong những nội dung quan trọng trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015. Chính sách nhất quán, minh bạch trong quan hệ kinh doanh sẽ nâng cao hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế, qua đó tăng tính hấp dẫn thu hút đầu tư cho Việt Nam. Để có được điều này, chỉ doanh nghiệp nỗ lực thôi thì chưa đủ mà cần có sự chỉ đạo của Chính phủ cũng như sự hỗ trợ của quốc tế”, TS. Đoàn Duy Khương, Phó Chủ tịch VCCI khẳng định.

Được biết, Chính phủ Việt Nam đã thông qua Chiến lược Quốc gia về phòng chống tham nhũng đến năm 2020.

“Dự kiến, Chương trình hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam nhằm hưởng ứng Chiến lược quốc gia phòng chống tham nhũng sẽ được hoàn thiện vào tháng 6/2010”, ông Vinh cho biết thêm.

(Bình Minh)