Chính quyền điện tử hiện đại: Tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư

Xây dựng Chính quyền điện tử và Trung tâm hành chính công được Tỉnh Quảng Ninh coi là trọng tâm để xây dựng một thương hiệu Quảng Ninh với nhiều tiềm năng khác biệt, đem lại lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư vào Tỉnh nhà.

Ảnh: TH.Ảnh: TH.

Đó là khẳng định của ông Phạm Minh Chính, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tại Hội thảo Hợp tác phát triển công nghệ thông tin – truyền thông Việt Nam lần thứ 18 với chủ đề “Chính quyền điện tử: Hỗ trợ cải cách hành chính nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư” diễn ra hôm nay, ngày 29/8, tại Quảng Ninh.

Cải cách thủ tục hành chính thôi chưa đủ

Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Minh Hồng, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đang rất quan tâm đến việc thúc đẩy ứng dụng CNTT-TT. Năm 2014 đánh dấu bằng nhiều mốc như việc ngày 1/7/2014, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 36 về đẩy mạnh ứng dụng CNTT-TT... Điều này vừa là ưu thế song cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc thúc đẩy CNTT-TT để CNTT trở thành công cụ hữu hiệu, tạo lập phương thức phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, triển khai hiệu quả cải cách hành chính,  xây dựng chính quyền điện tử...Riêng đối với Tỉnh Quảng Ninh, đây là địa phương có độ sẵn sàng ở mức khá trong bảng xếp hạng chỉ số ICT Index. Tôi tin rằng Quảng Ninh sẽ từng bước xây dựng Chính quyền điện tử hiệu quả, nâng cao khả năng cạnh tranh trong khu vực Đông Bắc và cả nước.

Về phía mình, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh tái khẳng định tiềm năng của Tỉnh khi cho biết: Quảng Ninh hội tủ đầy đủ các yếu tố của Việt Nam, tạo nên nhiều tiềm năng khác biệt và lợi thế cạnh tranh. Bên cạnh những lợi thế sẵn có, Tỉnh cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong giải phóng tiềm năng, vượt qua khung chính sách hạn hẹp. Ngoài ra, còn gặp thách thức trong phát triển kinh tế nhanh và bền vững đi đôi với an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo... Tuy nhiên, không ngừng phát huy lợi thế và hạn chế thách thức, Quảng Ninh đang tái cơ cấu, chuyển đổi nền kinh tế từ nâu sang xanh và để phát triển xanh phải dựa trên nền tảng công nghệ sáng tạo và được tổ chức ở trình độ cao, tất nhiên không thể thiếu sự đóng góp của CNTT-TT. Thực tế, Tỉnh đã tập trung dành 4-5% tổng chi ngân sách địa phương cho ứng dụng khoa học công nghệ mà trọng tâm là CNTT-TT.

Nhìn lại chặng đường cải cách thủ tục hành chính, Quảng Ninh cũng là địa phương đi đầu, tuy nhiên, dù có cải cách thì đó cũng mới chỉ gói gọn trong quy trình xử lý văn thư, giấy tờ. Thực tế mà ông Chính đưa ra đã minh chứng rõ cho điều này khi mà “một cửa liên thông” chỉ là một cửa văn thư, còn lại cung cách làm việc vẫn theo nếp cũ, vẫn có những “lòng vòng” đi kèm. Trong giai đoạn mới, với những yêu cầu ngày càng cao trong việc cung cấp dịch vụ công đến người dân, xây dựng Chính quyền điện tử hiện đại cùng với việc hình thành Trung tâm dịch vụ hành chính công càng phải đẩy nhanh tiến độ hơn nữa.

Cần tách chức năng cung cấp dịch vụ công

Ngày 28/9/2012, UBND Tỉnh Quảng Ninh đã chính thức phê duyệt Đề án Xây dựng Chính quyền điện tử Quảng Ninh giai đoạn 2012-2014 với tham vọng hoàn tất việc xây dựng chính quyền điện tử trong vòng 3 năm. Cụ thể, lộ trình được đặt ra là Trung tâm hành chính công của Tỉnh đang được triển khai thí điểm tại Tỉnh, 4 thành phố và Đặc khu kinh tế Vân Đồn. Dự kiến đến hết năm 2014 sẽ triển khai Trung tâm hành chính công đến cấp huyện, đưa 70% các dịch vụ công tách ra khỏi nghiệp vụ của Trung tâm hành chính công. Mục tiêu là đến năm 2015 sẽ chuyển toàn bộ dịch vụ công ra ngoài và năm 2016 sẽ hoàn thiện và đưa Trung tâm dịch vụ hành chính công trở thành nơi cung cấp dịch vụ công tới người dân.

Hiện nay, Nhà nước vẫn đang bao cấp cho Trung tâm hành chính công, tuy nhiên, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm dịch vụ, thời gian tới sẽ đẩy nhanh tốc độ thị trường hóa cho Trung tâm. Phải có cạnh tranh thì công dân và doanh nghiệp mới có thể hưởng dịch vụ tốt nhất. Tỉnh dự định cho tư nhân quản lý Vịnh Hạ Long thay vì BQL Vịnh như hiện nay. Cơ quan này vừa quản lý Nhà nước vừa làm dịch vụ khó có thể tốt được. Chính vì thế, cần tách dịch vụ công để đấu thầu còn quản lý di sản thì sẽ để nhà nước quản lý.

Quảng Ninh đã cải cách thủ tục hành chính, tiên phong trong xây dựng Chính quyền  điện tử, kết nối băng thông rộng từ tỉnh đến xã; rà soát chuẩn hóa thủ tục hành chính của 3 cấp hành chính. Trên cơ sở đó, tin học hóa thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công, đồng thời, xây dựng mô hình tách dịch vụ hành chính công ra khỏi bộ máy chính quyền quản lý nhà nước. Kèm theo đó là nâng cao trình độ CNTT của cán bộ công chức để khai thác tiện ích của Chính quyền điện tử.

Tuy nhiên, theo Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, cái khó nhất là làm sao tách dịch vụ công khỏi quản lý hành chính nhà nước. Hiện cơ quan quản lý đang làm đồng thời cả 2 chức năng này. Muốn xây dựng Chính quyền điện tử, cải cách thủ tục hành chính, phải có quyết tâm chính trị để có cơ chế tách 2 chức năng này ra thì nền hành chính của chúng ta mới trong sạch được. Hiện Tỉnh đã xin Chính phủ cho làm thí điểm công dân điện tử và Trung tâm hành chính công...

Kết quả triển khai mới chỉ tạo ra nền tảng ban đầu cho Chính quyền điện tử.  Do đó, cần nâng cấp các phiên bản cao hơn để người dân và doanh nghiệp được hưởng dịch vụ tốt hơn. Tiếp theo sẽ tiến hành mô hình hợp tác công tư PPP theo các mô hình: Lãnh đạo công - Quản trị tư, áp dụng cho khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghiệp - tức là Nhà nước kiến tạo, giao doanh nghiệp làm. Mô hình thứ hai là đầu tư công – quản lý tư hiện đang áp dụng mô hình nhà hát, công viên đầu tư công nhưng giao tư nhân quản lý. Thực tế cho thấy, giáo dục và y tế hiện đang chiếm 50% tổng chi ngân sách địa phương nhưng vẫn không phát triển được vì thiếu cơ chế và yếu tố con người chưa đạt chuẩn. Thứ ba là mô hình đầu tư tư nhưng quản lý công. Quảng Ninh đặt mục tiêu tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, tách dần chức năng cung cấp dịch vụ công ra khỏi chức năng quản lý. Mô hình này không những có tác động lớn trong Quảng Ninh nói riêng mà nếu thành công sẽ là mô hình được các cơ quan Trung ương nghiên cứu nhân rộng ra cả nước.

(T.Hương)