Cơ cấu lại ngành công nghiệp Việt Nam: Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn

(eFinance Online) - Sáng ngày 31/5, Bộ Công Thương phối hợp với Dự án Hỗ trợ chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu (EU-MUTRAP) đã tổ chứcHội thảo quốc gia về “Kế hoạch cơ cấu lại ngành công nghiệp Việt Nam giai đoạn 2017-2020 hướng tới tăng trưởng nhanh và bền vững”. 
Cơ cấu lại ngành công nghiệp Việt Nam: Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn

Phát biểu tại Hội thảo, ông Cao Quốc Hưng, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, trong 10 năm qua, công nghiệp Việt Nam đã có những thành tựu nổi bật. Giá trị sản xuất công nghiệp Việt Nam sau 10 năm qua tăng cao gần 3,5 lần, từ 0,3 triệu tỷ đồng lên 1,17 tỷ đồng với tỉ trọng đóng góp vào GDP duy trì ổn định khoảng 31-32%, và trở thành ngành đóng góp nhiều nhất cho ngân sách nhà nước.

Mặc dù vậy, một vài năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp đang có xu hướng chậm lại, từ trung bình 14,3%/năm của giai đoạn 2006-2010 giảm xuống 10% trong giai đoạn 2011-2015 và giảm hầu hết trong các nhóm ngành công nghiệp.

Nhận thức được những điểm nghẽn gây cản trở trong tăng trưởng công nghiệp, cũng như nền kinh tế nói chung, từ năm 2013, Chính phủ đã ban hành "Đề án tổng thể tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh giai đoạn 2013-2020. Năm 2014, "Đề án tái cơ cấu ngành Công Thương phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển bền vững giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030" được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Qua hơn 2 năm triển khai thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành công thương theo Quyết định số 2146/QĐ-TTg ngày 01 tháng 12 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã tích cực triển khai quá trình tái cơ cấu công nghiệp và đã thu được một số kết quả nhất định: chuyển dịch cơ cấu phát triển các ngành công nghiệp đã dần theo hướng các ngành có giá trị gia tăng cao và giá trị xuất khẩu lớn, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng qua các năm; Các ngành công nghiệp lớn vẫn tiếp tục giữ vững tốc độ tăng trưởng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu đặc biệt là đối với các ngành công nghiệp dệt may, da giày; Hệ số tiêu hao trong ngành năng lượng đã được cải thiện, nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo đã được chú trọng phát triển.

Tuy nhiên, đánh giá một cách thực chất cho thấy: tái cơ cấu trong lĩnh vực công nghiệp chuyển dịch vẫn còn chậm, chưa thực sự đi vào chiều sâu; Năng suất lao động trong các ngành chậm cải thiện, các ngành công nghiệp phần lớn vẫn chỉ tham gia được ở các khâu giá trị gia tăng thấp của chuỗi giá trị toàn cầu; phát triển ngành Công nghiệp hỗ trợ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của các ngành sản xuất trong nước; sản xuất tăng cao chủ yếu ở một số nhóm ngành có vốn đầu tư nước ngoài; phân bố không gian công nghiệp chưa khai thác được tốt lợi thế về vị trí địa lý, tiềm năng của các địa phương.

Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01 tháng 01 năm 2017 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2017, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ xây dựng Đề án "Kế hoạch cơ cấu lại ngành công nghiệp giai đoạn 2017 - 2020" và trình Chính phủ trong tháng 6 năm 2017. Cho đến thời điểm hiện tại, Bộ Công Thương đã xây dựng xong Dự thảo. 

Vì vậy, Hội thảo đã giới thiệu Dự thảo về Kế hoạch cơ cấu lại ngành công nghiệp Việt Nam giai đoạn 2017 - 2020; những thành tựu, khó khăn, nguyên nhân và những yếu tố tác động tới phát triển ngành công nghiệp trong quá trình tái cơ cấu ngành của Bộ Công Thương. 

Ông Bùi Huy Sơn - Giám đốc dự án EU-MUTRAP đánh giá cao nội dung Hội thảo ngày hôm nay. Sáng kiến này không chỉ phục vụ thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Quốc hội giao mà còn hướng tới mục tiêu tái cơ cấu, ổn định tăng cường quy mô tăng trưởng ngành công nghiệp Việt Nam và thiết thực hỗ trợ việc hoạch định, thực thi chính sách các cơ quan trong thời gian tới đáp ứng một cách hiệu quả nhất nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp. 

Tại Hội thảo, các chuyên gia đến từ các Bộ/ngành, Hiệp hội và trường đại học liên quan: Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hiệp hội Dệt May Việt Nam, Hiệp hội Cơ khí Việt Nam, trường Đại học Kinh tế quốc dân đã cùng nhau phân tích những giải pháp giúp cơ cấu lại ngành công nghiệp hướng tới phát triển nhanh và bền vững, đồng thời phân tích những cơ hội, thách thức và phương hướng trong quá trình tái cơ cấu các ngành, lĩnh vực ưu tiên.

(T.Hằng)