"Cởi trói" cho các đơn vị sự nghiệp công lập

(eFinance Online) - Theo ông Phạm Văn Trường, Vụ trưởng Vụ hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính, việc ban hành Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) từ nguồn kinh phí thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong thực hiện chủ trương đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập và đẩy mạnh xã hội hóa một số loại hình dịch vụ sự nghiệp công lập theo các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. 
Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Chiều ngày 29/5/2019, Bộ Tài chính đã tổ chức họp báo chuyên đề giới thiệu Nghị định 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên.

Theo ông Trường, quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP đã cụ thể hóa các chủ trương, đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL) và đẩy mạnh xã hội hóa một số loại hình dịch vụ sự nghiệp công theo các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (như Nghị quyết số 40/NQ-CP ngày 09/8/2012 của Chính phủ ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Thông báo kết luận số 37-TB/TW ngày 26/5/2011 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập), trong đó có nội dung đổi mới cơ bản về giá và lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công để đơn vị sự nghiệp công lập (đơn vị SNCL) có thể tiến tới hạch toán đầy đủ, từ đó chuyển sang cơ chế tự chủ ở mức cao hơn, nâng cao số lượng, chất lượng dịch vụ sự nghiệp công; đối với loại dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước (NSNN) sẽ do Nhà nước ban hành danh mục dịch vụ sự nghiệp công và Nhà nước định giá; đồng thời quy định lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công để phù hợp với khả năng của NSNN và thu nhập của người dân; đổi mới phương thức giao dự toán chi thường xuyên từ ngân sách cấp cho các đơn vị SNCL sang thực hiện phương thức giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo kết quả nhiệm vụ, dựa trên hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật và tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng của từng loại hình dịch vụ sự nghiệp công, đơn giá dịch vụ sự nghiệp công. Kinh phí giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu là nguồn thu để chi phí hoạt động thường xuyên của đơn vị SNCL…

Theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL (Nghị định khung), Nghị định số 141/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL trong lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác, Nghị định số 54/2016/NĐ-CP ngày 14/6/2016 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập; các Nghị định quy định cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL trong các lĩnh vực khác (gồm: giáo dục đào tạo; giáo dục nghề nghiệp; y tế; thông tin và truyền thông, văn hóa thể thao và du lịch) ban hành trong thời gian tới; trong đó quy định các Bộ, cơ quan trung ương, UBND cấp tỉnh căn cứ danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN được cấp có thẩm quyền phê duyệt, có định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá được duyệt để lựa chọn đơn vị SNCL cung ứng dịch vụ theo hình thức giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định. Do vậy, cần có quy định về đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các đơn vị SNCL thực hiện cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN cho phù hợp với cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP và các Nghị định lĩnh vực nêu trên.

Nghị định số 32/2019/NĐ-CP được nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở kế thừa có chọn lọc các nội dung phù hợp tại Nghị định số 130/2013/NĐ-CP ngày 16/10/2013 của Chính phủ về sản xuất và cung ứng sản phẩm dịch vụ công ích và Quyết định số 39/2008/QĐ-TTg ngày 14/3/2008 Thủ tướng Chính phủ về quy chế đấu thầu, đặt hàng, giao nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN;  khắc phục những tồn tại, hạn chế, chồng chéo trong các quy định tại Nghị định số 130/2013/NĐ-CP và Quyết định số 39/2008/QĐ-TTg (như trùng lắp nguồn kinh phí chi thường xuyên cho cùng một nội dung; một danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN nhưng lại có hai khái niệm khác nhau và tổ chức thực hiện giao nhiệm vụ, đặt hàng khác nhau...).

"Đồng thời, việc ban hành Nghị định số 32/2019/NĐ-CP nhằm đảm bảo tính thống nhất đồng bộ với các văn bản pháp luật hiện hành với mục tiêu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp sản phẩm, dịch vụ công của Nhà nước", ông Trường nhấn mạnh.

Một số lưu ý khi triển khai Nghị định 32

Tại buổi họp báo, ông Trường cũng lưu ý khi triển khai Nghị định số 32/2019/NĐ-CP trách nhiệm của các Bộ, UBND cấp tỉnh trong việc tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 16/2015/NĐ-CP và Quyết định 695/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch triển khai Nghị định số 16/2015/NĐ-CP trước đây; cụ thể ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung: Danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ, cơ quan trung ương; danh mục sản phẩm, dịch vụ công ích của Bộ, cơ quan trung ương. Định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí (nếu có) áp dụng đối với sản phẩm, dịch vụ công làm cơ sở ban hành đơn giá, giá sản phẩm, dịch vụ công; Đơn giá, giá sản phẩm, dịch vụ công; mức trợ giá sản phẩm, dịch vụ công ích của Bộ, cơ quan trung ương theo quy định của pháp luật về giá và quy định của các pháp luật khác có liên quan. Tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, dịch vụ công; cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định chất lượng và quy chế kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm, dịch vụ công thuộc Bộ, cơ quan trung ương.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định trách nhiệm của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội hướng dẫn về chi phí tiền lương, chi phí nhân công trong giá, đơn giá sản phẩm, dịch vụ công ích và chi phí tiền lương, tiền công trong đơn giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN đối với doanh nghiệp được hợp đồng đặt hàng, đấu thầu (hoặc được giao nhiệm vụ trong trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định).

Trường hợp cần thiết, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, căn cứ các quy định chung về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước; sản phẩm, dịch vụ công ích tại Nghị định này có thể quy định chi tiết, bổ sung thêm các nội dung về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cho phù hợp với yêu cầu quản lý và tính chất đặc thù của từng lĩnh vực chuyên ngành và pháp luật khác có liên quan.

Đối với danh mục sản phẩm, dịch vụ công: Biểu 01 quy định danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN chi tiết theo ngành, lĩnh vực, không chi tiết từng danh mục cụ thể, với lý do hiện nay ở trung ương và địa phương chưa ban hành đầy đủ danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN thuộc phạm vi quản lý (các Bộ, địa phương vẫn đang tiếp tục xây dựng danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền).

Theo đó, Nghị định bổ sung quy định: Chi tiết các danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN của các Bộ, cơ quan trung ương theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Chi tiết các danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN thuộc phạm vi quản lý của địa phương theo quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Biểu 02 quy định cụ thể một số danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN: Là các danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP nhưng hiện đang quy định tại Nghị định số 130/2013/NĐ-CP và Quyết định số 39/2008/QĐ-TTg và chưa được các Bộ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành, do quan niệm là sản phẩm, dịch vụ công ích; nếu không quy định tại Nghị định này thì khi triển khai thực hiện sẽ bị thiếu sót một số danh mục.

Đối với một số danh mục quy định tại Nghị định số 130/2013/NĐ-CP và Quyết định số 39/2008/QĐ-TTg, nhưng đã được quy định trong danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí NSNN (ở Biểu 01), thì không đưa vào Biểu 02 (để tránh trùng lắp).

Đối với Danh mục sản phẩm, dịch vụ công ích quy định tại Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Nghị định: Các danh mục này kế thừa danh mục cụ thể tại Nghị định số 130/2013/NĐ-CP và theo tính chất là sản phẩm, dịch vụ công ích.

Ngoài ra, để tránh trường hợp khi có bổ sung danh mục dịch vụ phải sửa đổi, bổ sung Nghị định này thì Nghị định quy định: Trường hợp trong từng thời kỳ có điều chỉnh, bổ sung danh mục sản phẩm, dịch vụ công, các Bộ, cơ quan trung ương (nếu có) chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nội vụ và các cơ quan có liên quan trình Thủ tướng Chính phủ quyết định sửa đổi, bổ sung danh mục sản phẩm, dịch vụ công từ dự toán chi của ngân sách trung ương; UBND cấp tỉnh quyết định sửa đổi, bổ sung danh mục sản phẩm, dịch vụ công từ dự toán chi của ngân sách địa phương.

Để đảm bảo thực hiện được ngay các quy định tại Nghị định, tránh việc phải chờ văn bản hướng dẫn theo tinh thần cải cách tư pháp, Bộ Tài chính đã nghiên cứu, xây dựng Nghị định theo hướng quy định chi tiết các nội dung, không giao cho các Bộ hướng dẫn chi tiết thêm. Trong đó, đáng chú ý là Nghị định đã quy định cụ thể: (i) Mẫu Quyết định đặt hàng và Biên bản nghiệm thu đặt hàng; (ii) Mẫu Hợp đồng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng NSNN (hoặc sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích) và Biên bản nghiệm thu, thanh lý hợp đồng.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan và địa phương trong việc hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị định số 32/2019/NĐ-CP nhằm đẩy mạnh việc thực hiện đổi mới cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

PV