Đấu thầu qua mạng: Lo bảo mật thông tin

Thảo luận tại Hội trường về dự thảo Luật Đấu thầu vào sáng ngày 20/6, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng việc ban hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) với vai trò là luật chung quy định về hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư đối với các gói thầu, dự án sử dụng nguồn vốn Nhà nước thuộc tất cả lĩnh vực và các hình thức là cần thiết.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Qua đó thống nhất các nội dung trong các văn bản quy phạm pháp luật, góp phần xử lý mối quan hệ giữa luật này với các luật khác có liên quan về lĩnh vực đấu thầu, khắc phục những hạn chế, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý đấu thầu hiện nay.

Theo các đại biểu, so với luật hiện hành, Dự thảo Luật lần này có phạm vi điều chỉnh rộng hơn, bổ sung các hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư khi thực hiện mua sắm sử dụng nguồn vốn của Nhà nước hiện chưa được điều chỉnh, hoặc đã có quy định nhưng ở nhiều Luật và văn bản dưới Luật.

Để ngăn chặn hành vi "thông thầu", ban soạn thảo đã dành Điều 32 để quy định về những hành vi bị cấm trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Trong đó khoản 3 cấm cấu kết, thông đồng giữa các bên trong đấu thầu làm ảnh hưởng đến lợi ích của tập thể, lợi ích của quốc gia.

Về chỉ định thầu, các đại biểu cho rằng Dự thảo Luật đã quy định cụ thể hơn trách nhiệm của người có thẩm quyền ra quyết định áp dụng chỉ định thầu, như vậy sẽ hạn chế được tình trạng chỉ định thầu tràn lan, trốn tránh trách nhiệm trong quá trình chỉ định thầu.

Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho biết, sau gần 7 năm thi hành Luật Đấu thầu, các hoạt động đấu thầu mua sắm sử dụng vốn nhà nước đã dần đi vào nề nếp. Tuy nhiên, qua công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát cho thấy có tình trạng thông thầu, chỉ định thầu bất hợp lý, kéo dài thời gian thực hiện gói thầu… gây lãng phí, thất thoát nguồn vốn nhà nước. Trong quá trình thực hiện, Luật Đấu thầu cũng đã bộc lộ những vướng mắc, hạn chế và bất cập như: phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu hiện hành chưa bao quát hết các hoạt động mua sắm sử dụng nguồn vốn của Nhà nước; quy định về đấu thầu trong nhiều luật , gây khó khăn cho việc tra cứu, áp dụng.

Với trường hợp chỉ có một nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu thì thực hiện chỉ định thầu là phù hợp với thực tiễn, rút ngắn được thời gian và tiết kiệm được các chi phí không cần thiết. Song cần có các quy định chi tiết, cụ thể về tiêu chuẩn đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu để bảo đảm tính chặt chẽ. 

Đánh giá về quy định thực hiện đấu thầu qua mạng, đại biểu Hà Sỹ Đồng cho rằng thực hiện được điều này sẽ đảm bảo tính minh bạch thông tin, tạo sự cạnh tranh, bình đẳng giữa các nhà thầu, giảm thời gian đi lại của nhà thầu, giảm thủ tục hành chính do nhà thầu, góp phần giảm thiểu tham nhũng, lãng phí, tình trạng thông thầu.

Tuy nhiên đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn về tính bảo mật thông tin, chất lượng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin hiện nay không đáp ứng được nhu cầu của hoạt động này. Đại biểu Hà Sỹ Đồng và một số đại biểu khác cũng đề nghị cần xem xét, cân nhắc quy định lộ trình áp dụng đấu thầu qua mạng một cách hợp lý, khoa học.

Về quy định chỉ định thầu tại Điều 17, đại biểu Hà Sỹ Đồng cho rằng cần hướng đến quy định càng chi tiết càng tốt, để bảo đảm sự rõ ràng, minh bạch.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng nêu cụ thể “gói thầu mang tính chất bí mật quốc gia; gói thầu thuộc dự án cấp bách vì lợi ích quốc gia” thì cần có quy định rõ ràng về thủ tục và khung pháp lý kiểm soát để có thể xác nhận một gói thầu được coi là thuộc vào các trường hợp nêu trên nếu không sẽ có tình trạng chủ đầu tư kiến nghị tràn lan, thủ tục thiếu nhất quán về điều kiện để được áp dụng chỉ định thầu và không phân định rõ được trách nhiệm của từng cấp quyết định.

Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) sẽ tiếp tục được Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp thứ 6, diễn ra cuối năm nay.

(Nhã Tường)